กรณีบิดาหรือมารดาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเสียชีวิต บุตรที่เข้าเงื่อนไขอาจมีสิทธิได้รับเงินบำนาญบุตรกำพร้า (Waisenrente) จาก AHV และ Pensionskasse โดยพิจารณาสิทธิแยกตามเงื่อนไขของแต่ละระบบ แม้บิดามารดาจะหย่าร้างกันแล้วหรือไม่ได้จดทะเบียนสมรสก็ตาม
บุตรที่มีสิทธิรับ Waisenrente จาก AHV ต้องเข้าเงื่อนไขใด?
| อายุและสถานะ | สิทธิ AHV |
|---|---|
| ยังไม่ครบ 18 ปี | มีสิทธิได้เมื่อบิดาหรือมารดาที่อยู่ในระบบประกันเสียชีวิตและเงื่อนไขเงินสมทบครบ |
| ครบ 18 ปีแล้ว แต่ยังศึกษา/ฝึกอาชีพ | รับต่อได้ระหว่างการศึกษาที่เข้าเกณฑ์จนจบ แต่ไม่เกินวันที่อายุครบ 25 ปี |
| อายุครบ 25 ปี | ตามกฎทั่วไป สิ้นสุดสิทธิแม้ยังศึกษาอยู่ |
สิทธินี้เป็นสิทธิของบุตร แยกจากเงินแม่ม่าย/พ่อม่ายของผู้ปกครองที่ยังมีชีวิตอยู่ หากผู้เสียชีวิตเคยจ่าย AHV ไม่ครบปี ต้องตรวจเครดิตและทางเลือกตามกฎหมายกับ Ausgleichskasse ก่อนตัดสินว่าไม่มีสิทธิ
พ่อหรือแม่เสียชีวิตเพียงคนเดียว กับเสียชีวิตทั้งคู่ต่างกันอย่างไร?
- เสียชีวิตหนึ่งคน: ลูกอาจได้รับ Waisenrente หนึ่งสิทธิจากประวัติ AHV ของผู้เสียชีวิต
- เสียชีวิตทั้งคู่: ลูกอาจได้รับสองสิทธิที่คำนวณจากแต่ละฝ่าย แต่มีเพดานรวมตามกฎหมาย ไม่ใช่นำสองยอดสูงสุดมาบวกโดยไม่มีข้อจำกัด
ตัวเลขปี 2026 สำหรับเงินบำนาญกำพร้า AHV แบบเต็ม: CHF 504–1,008 ต่อเดือนต่อสิทธิในกรณีที่มีผู้เสียชีวิตหนึ่งฝ่าย (อัตรา 40% ของฐานบำนาญชราภาพที่เกี่ยวข้อง) หากปีส่งสมทบไม่ครบอาจเป็นบำนาญบางส่วน ต่ำกว่าช่วงดังกล่าวได้ และกรณีทั้งสองฝ่ายเสียชีวิตต้องตรวจเพดานรวม
Pensionskasse / BVG มีเงินลูกกำพร้าเพิ่มหรือไม่?
มีได้ หากผู้เสียชีวิตมีความคุ้มครองเสาหลักที่ 2 ตามกฎหมายหรือระเบียบกองทุน สิทธิพื้นฐานในกฎหมาย BVG โดยทั่วไปคือบำนาญลูกกำพร้า 20% ของเงินบำนาญชราภาพหรือเงินบำนาญทุพพลภาพเต็มจำนวนที่เกี่ยวข้อง จ่ายถึงอายุ 18 ปี หรือหากอยู่ระหว่างการศึกษา/ฝึกอาชีพตามเงื่อนไขจนจบ ไม่เกินอายุ 25 ปี
ตัวอย่างอัตราขั้นต่ำสมมติ: หากฐานบำนาญที่ใช้คิด Waisenrente จาก BVG เท่ากับ CHF 18,000 ต่อปี เงินของลูกหนึ่งคน = 20% × 18,000 = CHF 3,600 ต่อปี หรือ CHF 300 ต่อเดือน ทั้งนี้ข้อบังคับกองทุนอาจให้มากกว่าขั้นต่ำ และมีกฎลดเพื่อป้องกันการรับชดเชยรวมเกินเกณฑ์ในบางกรณี
เงินใน Freizügigkeitskonto ไม่ใช่บำนาญลูกกำพร้าแบบเดียวกับ BVG ต้องตรวจลำดับผู้รับผลประโยชน์ของมูลนิธิที่ถือเงินแยกต่างหาก
กรณีหย่าร้าง ไม่ได้แต่งงาน หรือเรียนต่อ
พ่อแม่หย่ากัน
การหย่าไม่ทำให้สิทธิของลูกในฐานะบุตรของผู้เสียชีวิตสิ้นสุดโดยอัตโนมัติ แต่ต้องพิสูจน์ความสัมพันธ์บิดามารดาตามกฎหมาย และประวัติประกันของผู้เสียชีวิต
พ่อแม่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส
สิทธิลูกกำพร้า AHV พิจารณาความสัมพันธ์ตามกฎหมาย ไม่ได้บังคับว่าพ่อแม่ต้องแต่งงานกัน แต่ความเป็นบิดาและหลักฐานการรับรองบุตรต้องตรวจให้ครบ
ลูกอายุ 18–24 ปีกำลังเรียน
ต้องส่งหลักฐานโรงเรียนหรือการฝึกอาชีพ (Ausbildungsbestätigung) ให้หน่วยงานที่จ่ายบำนาญ ตรวจว่าการศึกษานั้นเข้าเกณฑ์ และแจ้งเมื่อเรียนจบ หยุดเรียน หรือเปลี่ยนสถานะ เพราะอาจมีผลให้การจ่ายบำนาญสิ้นสุดลงหรือมีการเรียกคืนเงินที่จ่ายเกินสิทธิ
ยื่นขอกับใคร และต้องเตรียมอะไร?
- AHV: ติดต่อ Ausgleichskasse ที่รับผิดชอบรายของผู้เสียชีวิต หรือ SAK/ZAS สำหรับกรณีพำนักต่างประเทศ
- BVG: ติดต่อ Pensionskasse ของผู้เสียชีวิตต่างหาก การยื่นคำขอต่อ AHV ไม่ครอบคลุมการยื่นขอสิทธิจาก BVG
- เอกสารพื้นฐาน: สูติบัตร หลักฐานการเสียชีวิต หมายเลข AHV หลักฐานความเป็นบิดามารดา หนังสือรับรองการเรียน (หากอายุเกิน 18 ปี) และบัญชีรับเงิน/เอกสารตามที่หน่วยงานขอ
หากเด็กไปพำนักในประเทศไทย ต้องตรวจสิทธิส่งออกบำนาญแต่ละประเภทตามสัญชาติและสถานะของผู้เสียชีวิตกับ ZAS โดยตรง ไม่ควรสรุปว่าคนไทยรับหรือรับไม่ได้ทุกกรณี
คำถามที่พบบ่อย
แม่ยังอยู่ ลูกถือว่าเป็นเด็กกำพร้าไหม?
บุตรอาจมีสิทธิรับ Waisenrente เมื่อบิดาเสียชีวิตและเข้าเงื่อนไข แม้มารดายังมีชีวิตอยู่
ลูก 3 คน ต้องแบ่งบำนาญก้อนเดียวกันหรือไม่?
โดยหลักสิทธิบำนาญ AHV ของลูกพิจารณาเป็นรายคน แต่กฎเพดานรวมและการปรับลดอาจใช้เมื่อมีหลายสิทธิ ต้องให้กองทุนคำนวณยอดจริง
ลูกเรียนมหาวิทยาลัยจน 26 ปีจะรับได้ตลอดไหม?
ไม่ได้ตามกฎ AHV ทั่วไป สิทธิระหว่างการศึกษาสิ้นสุดไม่เกินวันที่อายุครบ 25 ปี
คำศัพท์ท้ายบท (เยอรมัน–ไทย)
- Waisenrente — บำนาญลูกกำพร้า
- Ausbildungsbestätigung — หนังสือรับรองการศึกษา
- Ausgleichskasse — สำนักงานกองทุนชดเชย AHV
- Pensionskasse — กองทุนบำนาญอาชีพ
อ่านบทอื่นเมื่อสถานการณ์เปลี่ยน
หมายเหตุ: เนื้อหาเพื่อการศึกษา ตรวจสอบกฎหมาย ณ 13 ตุลาคม 2026 การวินิจฉัยสิทธิและยอดเงินจริงขึ้นอยู่กับหน่วยงานและข้อเท็จจริงแต่ละกรณี