Thai Swiss Compass
← Thai Swiss Compass  /  คู่มือ กลับไทยแบบมีแผน

ไทม์ไลน์ 24 เดือน: เตรียมกลับไทยแบบมีแผน

6 ช่วงเวลา ทำอะไรก่อนหลัง และเรื่องไหนย่นเวลาไม่ได้

อ่าน 15 นาที·ตรวจสอบล่าสุด 6 ต.ค. 2026·
ตอนนี้คุณอยู่ตรงไหน?
อีกกี่เดือนจะกลับไทย

ย่นเวลาไม่ได้ = เรื่องที่มีกำหนดเวลาตามกฎหมายหรือต้องทำตามลำดับ รีบแค่ไหนก็ย่นไม่ได้

☐ = ช่องให้ติ๊กเมื่อทำเรื่องนั้นแล้ว หน้าเว็บจะจำไว้ให้

การติ๊กจะถูกจำไว้ในเครื่องนี้ ไม่ต้องสมัครสมาชิก และไม่มีใครเห็นนอกจากคุณ

เปิดจาก Facebook อยู่? แตะ ⋯ แล้วเลือก “เปิดในเบราว์เซอร์” ก่อนติ๊ก ไม่อย่างนั้นการติ๊กอาจหายเมื่อปิดหน้า

ถ้าจะกลับในอีกประมาณ 12 เดือน ให้เริ่มที่บล็อก 3 และย้อนตรวจบล็อก 1–2 ทันที รายการที่ยังค้างควรทำควบคู่กัน

ในหน้านี้
  1. บล็อก 1: ตัดสินใจให้ชัด
  2. บล็อก 2: จัดโครงสร้างบัญชีและเงิน
  3. บล็อก 3: เปลี่ยนแผนเป็นงานจริง
  4. บล็อก 4: สุขภาพ การเดินทาง และของใช้
  5. บล็อก 5: ส่งต่อเข้าสู่เช็กลิสต์ 90 วัน
  6. บล็อก 6: ปีแรกในไทย
  7. กับดัก 8 ข้อ
  8. จุดที่ต้องให้หน่วยงานยืนยัน
เดือนที่ 24 ถึง 19
บล็อก 1 · ตัดสินใจให้ชัด ก่อนแตะเงินก้อนไหน
คุณอยู่ตรงนี้4 เรื่องย่นเวลาไม่ได้ 1 เรื่อง

1.1 ออกจากสวิสถาวรจริงไหม

นี่เป็นทางแยกสำคัญของแผน เพราะการออกถาวร การไปทดลองอยู่ และการขอรักษา Permit C มีผลต่อเอกสารและสิทธิคนละแบบ

ออกถาวรendgültiges Verlassen der Schweiz (การออกจากสวิสถาวร) เป็นเหตุที่ขอรับเงินจาก 2. Säule เป็นเงินสดได้ค่ะ ถ้าเงิน 2. Säule ของคุณพักอยู่ใน Freizügigkeitskonto หรือ Freizügigkeitspolice เงินก้อนนั้นเรียกว่า Freizügigkeitsleistung และสามารถยื่นขอจ่ายออกเป็นเงินสดได้เมื่อพิสูจน์ว่าคุณย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์ถาวร สำหรับการย้ายไปประเทศไทยซึ่งอยู่นอก EU/EFTA โดยทั่วไปไม่ติดข้อจำกัดส่วน BVG ขั้นต่ำแบบการย้ายไปบางประเทศ EU/EFTA แต่ยังต้องใช้เอกสารและผ่านการตรวจของสถาบันผู้จ่าย ส่วน Säule 3a ก็สามารถถอนก่อนกำหนดได้เมื่อย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์ถาวรค่ะ
ต้องการรักษา Permit C ให้คุยกับ Migrationsamt ตั้งแต่ก่อนเดินทาง ใน Zürich คำขอรักษา Niederlassungsbewilligung ต้องยื่นเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนครบ 6 เดือนที่อยู่นอกสวิตเซอร์แลนด์ รักษาได้สูงสุด 4 ปี และไม่มีสิทธิได้รับอนุมัติโดยอัตโนมัติ

⚠ สองเรื่องนี้ต้องใช้ข้อเท็จจริงที่สอดคล้องกัน

ใช้เป็นจุดตัดสินใจ
การขอรักษา Permit C เหมาะกับการอยู่ต่างประเทศที่ยังมีลักษณะชั่วคราวและมีเจตนากลับสวิตเซอร์แลนด์ ขณะที่การถอนเงินหลักที่ 2 ด้วยเหตุออกจากสวิตเซอร์แลนด์ต้องพิสูจน์การออกถาวร หากยังไม่ตัดสินใจ อย่ารีบถอนเงินเพียงเพราะทำได้ และสามารถพักเงินไว้ใน Freizügigkeitskonto (บัญชีพักเงินบำนาญ) ก่อนค่ะ

1.2 ดูสัญชาติของตัวเอง: ทางแยกใหญ่ของ AHV

สวิตเซอร์แลนด์กับไทยไม่มี Sozialversicherungsabkommen (ความตกลงด้านประกันสังคม) จึงต้องดูสัญชาติจริงของผู้ขอ อ่านต่อใน ซีรีส์กลับไทยแบบมีแผน EP.8

ถือสัญชาติไทยอย่างเดียว

รับ AHV-Altersrente (บำนาญชราภาพของตัวเอง) ในไทยไม่ได้
ขอคืนเงินสมทบ (Rückvergütung)ได้ตามเงื่อนไข
  • จำนวนเงินคืนสูงสุดอาจถึง 8.7% ของรายได้รวมที่ใช้คำนวณ แต่ยอดจริงอาจถูกลดลงตามหลักของ ZAS และการคืนเงินอยู่ภายใต้ Quellensteuer
  • ต้องมีเงินสมทบอย่างน้อย 1 ปี และโดยหลักผู้ขอกับครอบครัว ได้แก่ คู่สมรสและลูกอายุต่ำกว่า 25 ปี ต้องออกจากสวิตเซอร์แลนด์หรือมีเจตนาออกถาวร; กรณีบุตรที่บรรลุนิติภาวะแต่ยังไม่ถึง 25 ปีและอยู่ต่อในสวิสมีข้อยกเว้นเมื่อเรียนจบแล้ว
  • กฎ 5 ปีเดิมถูกยกเลิกแล้ว: ตั้งแต่ 1 มกราคม 2025 การขอคืนเงินสมทบ AHV ไม่มีอายุความ 5 ปีหลังถึงอายุอ้างอิงแบบเดิมอีกต่อไปค่ะ ปัจจุบันสิทธิขอคืนจะสิ้นสุดเมื่อผู้มีสิทธิเสียชีวิต ดังนั้นไม่ต้องรีบยื่นเพราะกลัวว่า “ครบ 5 ปีแล้วหมดสิทธิ” แต่ถ้ายื่นหลังถึงอายุอ้างอิง การคำนวณยังมีหลักเฉพาะของ AHV ที่ ZAS ต้องพิจารณา
ผลของการขอคืน: เมื่อได้รับเงินสมทบคืนแล้ว จะไม่สามารถนำเงินสมทบและช่วงเวลาที่คืนไปนั้นกลับมาใช้สร้างสิทธิ AHV/IV ได้อีก จึงต้องเปรียบเทียบทางเลือกก่อนยื่น

หมายเหตุ: ข้อความ “รับบำนาญในไทยไม่ได้” ด้านบนหมายถึง AHV-Altersrente ของผู้ถือสัญชาติไทยอย่างเดียว ส่วน Hinterlassenenrente (บำนาญผู้รอดชีวิต) มีข้อยกเว้นบางกรณี เช่น เมื่อผู้เสียชีวิตถือสัญชาติสวิสหรือสัญชาติประเทศที่มีข้อตกลงกับสวิตเซอร์แลนด์ จึงต้องตรวจแยกค่ะ

ถือสัญชาติสวิส หรือสัญชาติ EU/EFTA เพิ่มด้วย

ขอคืนเงินสมทบแบบคนไทยอย่างเดียวโดยหลักไม่ได้
สมัคร freiwillige AHV/IV (ประกันภาคสมัครใจ)ถ้าเข้าเกณฑ์
1 ปีย่นเวลาไม่ได้
freiwillige AHV/IV

ผู้มีสัญชาติสวิส / EU / EFTA ที่ย้ายไปอยู่นอก EU / EFTA เช่น ไทย อาจสมัครประกันภาคสมัครใจได้ หากเข้าเงื่อนไขค่ะ

  • ไม่อยู่ใน AHV ภาคบังคับแล้ว
  • ก่อนออกจากระบบภาคบังคับ มีสถานะผู้ประกันตน AHV ต่อเนื่องอย่างน้อย 5 ปี
  • ต้องยื่นคำขอภายใน 12 เดือนหลังออกจากระบบภาคบังคับ

1.3 รวบรวมตัวเลขทั้งหมดมาวางบนโต๊ะ

1.4 กำหนดปีที่จะกลับ แล้วนับวันจริง

กฎหมายไทยเขียนว่า
ผู้อยู่ในประเทศไทยทางภาษี คือผู้ที่อยู่ไทยรวมถึง 180 วันในปีภาษี โดยไม่จำเป็นต้องต่อเนื่องกัน สำหรับเงินได้ต่างประเทศต้องดูทั้งปีที่เงินได้เกิด สถานะ 180 วันในปีนั้น และปีที่นำเงินเข้าไทย อ่านต่อใน EP.4 และ EP.16
อย่าใช้ “กลับหลังต้นกรกฎาคม” เป็นสูตร: ให้นับทุกวันที่อยู่ในประเทศไทยจริง รวมวันที่กลับมาเที่ยวก่อนวันย้ายถาวร
วางแผน ไม่ใช่เลือกวันจากภาษีอย่างเดียว
จำนวนวันในไทย วันที่เงินถูกจ่าย วัน Abmeldung และปีที่นำเงินเข้าไทยเป็นตัวแปรที่ต้องดูร่วมกัน ควรทำหลายฉากทัศน์กับนักภาษีระหว่างประเทศก่อนกำหนดธุรกรรมที่ย้อนกลับไม่ได้
เดือนที่ 18 ถึง 13
บล็อก 2 · จัดโครงสร้างบัญชีและเงิน
คุณอยู่ตรงนี้5 เรื่อง

2.1 ตรวจ Kanton ของมูลนิธิและสิทธิขอคืนภาษี

หลักฝั่งสวิส
ถ้า ณ วันที่จ่ายเงินก้อน คุณไม่มี Wohnsitz หรือ Aufenthalt ในสวิตเซอร์แลนด์ เงินจากสถาบัน Vorsorge จะถูกหัก Quellensteuer ตาม Kanton ที่สถาบันผู้จ่ายมี Sitz/Betriebsstätte แม้เงินจะถูกโอนเข้าบัญชีธนาคารในสวิตเซอร์แลนด์ก็ตาม จากนั้นสิทธิขอคืนต้องดู DTA และประเภทเงินแยกกัน
Säule 3a · ผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทยตารางปัจจุบัน: เงินก้อนไม่มีสิทธิขอคืน Quellensteuer
2. Säule ภาคเอกชน · ผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทยตารางปัจจุบัน: เงินก้อนมีช่องขอคืนเมื่อเข้าเงื่อนไข DTA
ถ้ามีสิทธิขอคืน Quellensteuer: สำหรับสถาบันที่อยู่ใน Zürich คำขอต้องยื่นภายใน 3 ปีนับจากวันที่จ่ายเงินก้อน และกำหนดนี้ขยายไม่ได้ จึงควรเก็บ Bescheinigung และเอกสารจากหน่วยงานภาษีไทยไว้ตั้งแต่ต้นค่ะ

อย่าเลือกมูลนิธิเพียงเพราะอัตรา Kanton ต่ำ ให้ตรวจตาราง DBA/Quellensteuer ของปีที่จะจ่ายจริง รวมถึงค่าธรรมเนียม เงื่อนไขย้าย และสิทธิขอคืนก่อนค่ะ

  • ต่อหนึ่ง Freizügigkeitsfall เมื่อ Austrittsleistung ออกจาก Pensionskasse สามารถโอนไปยัง Freizügigkeitseinrichtungen ได้ไม่เกิน 2 แห่ง
  • กฎนี้ไม่ได้หมายความว่าสามารถนำบัญชี Freizügigkeit ที่มีอยู่แล้วมาแบ่งใหม่เป็นสองแห่งภายหลังได้ทุกกรณี
  • การมีสองแห่งหรือถอนต่างปีอาจเปลี่ยนผลภาษี แต่ไม่ควรสรุปว่าจะประหยัดภาษีเสมอ ต้องตรวจ Kanton วันจ่าย DTA และสถานะภาษีไทย–สวิสของปีนั้น

อ่านต่อ: Freizügigkeitsleistung / Freizügigkeitskonto คืออะไร? →

2.2 บัญชีไหนอยู่ต่อได้หลังเปลี่ยนที่อยู่เป็นไทย

ธนาคาร โบรกเกอร์ และสถาบัน Vorsorge มีนโยบายลูกค้าต่างประเทศต่างกัน ทำรายการทั้งหมดแล้วขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษรว่ารับที่อยู่ไทยหรือไม่ มีค่าธรรมเนียมเพิ่มหรือข้อจำกัดอะไร

2.3 แยกหลักฐานของเงินเดิมกับเงินได้ใหม่

คำสั่งกรมสรรพากร
ป.161/2566 และ ป.162/2566 ใช้กับเงินได้พึงประเมินจากต่างประเทศที่เกิดตั้งแต่ 1 ม.ค. 2024 เมื่อผู้มีเงินได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทยตามเกณฑ์มาตรา 41 ในปีที่เงินได้นั้นเกิด และมีการนำเงินได้นั้นเข้ามาในไทย ส่วนเงินได้พึงประเมินที่เกิดจริงก่อน 1 ม.ค. 2024 ไม่อยู่ในแนวปฏิบัติใหม่นี้เมื่อโอนเข้าไทยภายหลัง

สิ่งสำคัญคือพิสูจน์ให้ได้ว่าเงินก้อนนั้นเกิดเมื่อไรและเป็นเงินประเภทใด ไม่ใช่ดูเพียงยอดคงเหลือในบัญชี

2.4 อย่าวางแผนบนร่างกฎหมาย

สถานะ ณ 6 ต.ค. 2026
รายการกฎหมาย/คำสั่งที่กรมสรรพากรเผยแพร่อยู่ยังแสดง ป.161/2566 และ ป.162/2566 เป็นกรอบเรื่องเงินได้จากต่างประเทศ และยังไม่ควรใช้ข้อเสนอผ่อนปรนเรื่องการนำเงินเข้าในปีที่เกิดหรือปีถัดไปเสมือนเป็นกฎหมายที่มีผลแล้ว จนกว่าจะมีประกาศที่ใช้บังคับจริงและระบุวันมีผลชัดเจน

2.5 จัดการหนี้และภาระผูกพัน

  • ทำรายการสินเชื่อ ลีสซิ่ง บัตรเครดิต และสัญญาที่ต้องปิดหรือเปลี่ยนที่อยู่
  • ถ้ามี Betreibung หรือหนี้ค้าง ให้จัดแผนชำระและที่อยู่รับเอกสาร แต่การมี Betreibung ไม่ใช่เงื่อนไขที่ทำให้ “ห้าม Abmeldung” โดยอัตโนมัติ
  • ประกันชีวิตหรือ Säule 3b: ขอข้อมูลมูลค่าเวนคืนและเงื่อนไขถือต่อจากต่างประเทศก่อนตัดสินใจ
เดือนที่ 12 ถึง 7
บล็อก 3 · เปลี่ยนแผนเป็นงานจริง
คุณอยู่ตรงนี้5 เรื่อง
จุดส่งต่อ
เมื่อเหลือประมาณ 12 เดือน ให้ใช้ ไทม์ไลน์ 12 เดือน เป็นแผนลงมือรายเดือน หน้านี้จะเก็บเฉพาะเรื่องที่ต้องตัดสินใจให้พร้อมก่อนเข้าสู่ช่วงนั้น

3.1 สัญญาเช่าบ้าน

  • ตรวจ Kündigungsfrist และ Kündigungstermin จากสัญญาจริง สำหรับที่อยู่อาศัยกฎหมายกำหนดกรอบการบอกเลิก แต่วันสิ้นสุดที่ใช้จริงอาจขึ้นกับสัญญาและธรรมเนียมท้องถิ่น
  • ถ้าต้องการออกก่อนวันสิ้นสุดสัญญา อาจเสนอ Nachmieter ที่เหมาะสม มีความสามารถชำระ และยอมรับสัญญาในเงื่อนไขเดิม; หากไม่เข้าเงื่อนไข คุณอาจยังต้องรับผิดค่าเช่าตามสัญญา
  • อย่าปิดบัญชีรับเงินก่อน Mietkaution และรายการค้างรับจบ

3.2 การงาน

  • ตรวจ Kündigungsfrist ในสัญญาจ้างก่อนกำหนดวันลาออก
  • ขอ Arbeitszeugnis และเอกสารค่าจ้าง/ภาษีที่ต้องใช้ภายหลัง
  • ขอรายการเอกสารจาก Pensionskasse ล่วงหน้า แต่ยังไม่ต้องยื่นถอนหากแผนย้ายยังไม่แน่นอน

3.3 ประมาณ 10 เดือนก่อนกลับ: นัดนักภาษีระหว่างประเทศ

อย่ารอถึง 90 วันสุดท้าย ใช้ปีและวันย้ายที่วางไว้ไปทำ 2–3 ฉากทัศน์กับนักภาษีที่เข้าใจทั้งไทยและสวิตเซอร์แลนด์ เช่น ปีถอน 2. Säule/3a วัน Abmeldung ปีที่เงินได้เกิด และปีที่จะนำเงินเข้าไทย นี่เป็นคำแนะนำด้านการวางแผน ไม่ใช่เส้นตายตามกฎหมาย

3.4 ลายเซ็นคู่สมรส เงื่อนไขตามกฎหมาย

จำง่าย ๆ
2. Säule / Freizügigkeit: ถ้าแต่งงานหรืออยู่ใน eingetragene Partnerschaft การขอรับเงินสดต้องมีความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากคู่สมรสหรือคู่จดทะเบียนค่ะ

Säule 3a: การถอนก่อนกำหนดในกรณีที่ BVV 3 กำหนด — เช่น การถอนโดยอิงเหตุ Barauszahlung ตาม FZG — ก็ต้องมีความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรเช่นกัน หากขอความยินยอมไม่ได้หรือถูกปฏิเสธ สามารถให้ศาลพิจารณาได้
ขั้นตอนของสถาบัน
หลายสถาบันขอการรับรองลายเซ็น (Beglaubigung) แต่รูปแบบเอกสารอาจไม่เหมือนกัน ให้ใช้แบบฟอร์มและวิธีรับรองของสถาบันที่จะจ่ายเงินจริงค่ะ

3.5 เอกสารไทยและครอบครัว: ตรวจตามกรณี

เฉพาะกรณีที่ต้องใช้เอกสารสวิสในไทย
ไทยจะเป็นภาคี Apostille โดยมีผลเต็มรูปแบบตั้งแต่ 28 กุมภาพันธ์ 2027 แต่ระบบนี้ใช้กับ เอกสารมหาชนที่อยู่ในขอบเขตอนุสัญญา ไม่ใช่เอกสารทุกชนิด Apostille รับรองที่มาของเอกสาร ไม่ได้รับรองว่าเนื้อหาในเอกสารจะก่อสิทธิในไทยโดยอัตโนมัติ จึงควรถามหน่วยงานไทยที่จะรับเอกสารก่อนว่าต้องใช้ต้นฉบับ คำแปล Apostille หรือเอกสารประกอบอะไรบ้างค่ะ
เดือนที่ 6 ถึง 4
บล็อก 4 · สุขภาพ การเดินทาง และของใช้
คุณอยู่ตรงนี้4 เรื่อง

4.1 ประกันสุขภาพ

Grundversicherung
ตัวตัดสินหลักคือ ย้าย Wohnsitz ออกจากสวิตเซอร์แลนด์จริงหรือไม่ ไม่ใช่ดู Abmeldung อย่างเดียว หากย้าย Wohnsitz ไปต่างประเทศจริง โดยหลักหน้าที่ประกันสุขภาพภาคบังคับสิ้นสุด ณ วันที่ออกจากสวิตเซอร์แลนด์ แต่มีข้อยกเว้นสำหรับบางกลุ่ม เช่น ผู้ที่ยังอยู่ภายใต้กฎประสานระบบประกันสังคมหรือผู้ถูกส่งไปทำงานต่างประเทศ จึงต้องให้ Krankenkasse ยืนยันกรณีของคุณค่ะ
  • ถ้าเป็นเพียงการอยู่ต่างประเทศชั่วคราวและยังไม่ได้ย้าย Wohnsitz ออกจริง หน้าที่ Grundversicherung อาจยังคงอยู่
  • Grundversicherung และ Zusatzversicherung เป็นคนละระบบ อย่าสรุปว่าสิ้นสุดพร้อมกัน
  • สำหรับคนที่ย้ายไปอยู่นอก EU/EFTA/UK บริษัทประกันบางแห่งอาจเสนอความคุ้มครองต่อแบบสัญญาเอกชนได้ แต่ไม่ใช่ Grundversicherung ภาคบังคับตามเดิม
  • ถ้าต้องการประกันเอกชนในไทย ให้เริ่มเปรียบเทียบล่วงหน้า เพราะเงื่อนไขรับประกัน อายุ และประวัติสุขภาพต่างกันตามบริษัท แต่ไม่ใช่ข้อบังคับว่าทุกคนต้องซื้อประกันเอกชน

4.2 ประวัติการรักษาและยาประจำ

ถ้ามีการรักษาที่จำเป็นและอยู่ในความคุ้มครอง ให้จัดแผนกับแพทย์ก่อนย้าย ขอประวัติการรักษา รายการยา ใบสั่งยา และเอกสารภาษาอังกฤษเมื่อจำเป็น ไม่ควรเข้ารับการตรวจหรือรักษาเพียงเพื่อ “ใช้ประกันให้คุ้ม” หากไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ค่ะ

4.3 ใบขับขี่ ตรวจตามกรณี

หากจะขับรถในไทย ให้ตรวจข้อกำหนดล่าสุดของกรมการขนส่งทางบกสำหรับใบอนุญาตขับรถที่คุณถืออยู่ ไม่ต้องแปลหรือรับรองเอกสารล่วงหน้าทุกฉบับ เว้นแต่หน่วยงานที่รับเรื่องกำหนด

4.4 ขนของกลับ

ของใช้ในบ้านเรือนที่ใช้แล้ว
กรมศุลกากรกำหนดเงื่อนไขสำหรับผู้ย้ายภูมิลำเนา โดยของที่เข้าเกณฑ์ต้องเป็นของใช้แล้วและมีจำนวนพอสมควร และต้องนำเข้าถึงไทยไม่เกิน 1 เดือนก่อนผู้ย้ายมาถึง หรือไม่เกิน 6 เดือนหลังผู้ย้ายมาถึง เว้นแต่ได้รับอนุมัติขยายเวลาในกรณีพิเศษ
  • สิทธิยกเว้นอากรไม่ได้หมายความว่านำเข้าได้ไม่จำกัดจำนวน โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าบางประเภทมีเกณฑ์จำนวนที่ศุลกากรกำหนด จึงควรทำรายการของก่อนส่ง
  • ขอรายละเอียดจากบริษัทขนย้ายและตรวจรายการของที่ไม่เข้าเงื่อนไขยกเว้นอากรก่อนจอง
  • รถยนต์นั่งใช้แล้วส่วนบุคคล: โดยหลักเป็นสินค้าต้องห้ามนำเข้าไทยตามมาตรการของกระทรวงพาณิชย์ ไม่ควรวางแผนส่งกลับโดยคิดเพียงเรื่องภาษีนำเข้า มีข้อยกเว้นเฉพาะกรณีที่กฎหมายกำหนด จึงต้องตรวจกรมการค้าต่างประเทศก่อนดำเนินการทุกครั้ง

อ่านบทเต็ม: ขนของกลับไทยจากสวิตเซอร์แลนด์ — สิทธิยกเว้นอากร เอกสาร และขั้นตอนศุลกากร →

เดือนที่ 3 ถึง 1
บล็อก 5 · ส่งต่อเข้าสู่เช็กลิสต์ 90 วัน
คุณอยู่ตรงนี้4 จุดยืนยันก่อนเดินทาง
ใช้เครื่องมือเฉพาะช่วงนี้
รายละเอียด 90–60–30 วัน วันเดินทาง และ 30 วันแรกในไทย อยู่ใน เช็กลิสต์ 90 วันสุดท้าย บล็อกนี้จึงไม่ทำซ้ำทุกขั้นตอน แต่ใช้ตรวจว่าแผนระยะยาวพร้อมส่งต่อหรือยัง

5.1 ยืนยัน Abmeldung และผลต่อ Permit

สอบถาม Gemeinde เรื่องวันที่และเอกสารสำหรับ Abmeldung ให้ชัดก่อนค่ะ หากต้องการขอรักษา Permit C (Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung) อย่าทำ Abmeldung แบบ “ออกถาวร” แล้วค่อยถือว่าขอรักษาสิทธิย้อนหลังได้เหมือนกันทุกกรณี แนวปฏิบัติ Zürich ระบุว่า Abmeldung ที่ยื่นพร้อมคำขอรักษา Permit C ไม่ทำให้สิทธิสิ้นสุดตั้งแต่ต้น แต่ถ้า Abmeldung ไปก่อนแล้วค่อยยื่นภายใน 6 เดือน เจ้าหน้าที่จะตรวจว่าตอน Abmeldung มีเจตนาออกจากสวิตเซอร์แลนด์ถาวรหรือไม่ โดยการเลิกบ้าน เลิกงาน ถอนเงิน Pensionskasse ก่อนกำหนด และยกเลิก Krankenkasse เป็นตัวบ่งชี้ที่ใช้พิจารณาได้ ดังนั้นถ้าจะรักษา C ให้ประสาน Migrationsamt ตั้งแต่ก่อน Abmeldung และอย่าจัดเอกสารคนละทางกับข้อเท็จจริงของแผนค่ะ

5.2 ปิดภาษีสวิสให้ถูกประเภท

  • ถ้าย้าย Wohnsitz จาก Zürich ไปต่างประเทศและหน้าที่ภาษีแบบไม่จำกัดในสวิตเซอร์แลนด์สิ้นสุดลง โดยทั่วไปจะเป็น Steuerperiode แบบ unterjährig ตั้งแต่ต้นปีถึงวันย้ายออก หากหลังย้ายยังมี wirtschaftliche Zugehörigkeit ในสวิตเซอร์แลนด์ เช่น อสังหาริมทรัพย์หรือสถานประกอบการบางประเภท วิธีประเมินอาจต่างออกไป ต้องให้ Steueramt ตรวจกรณีจริง
  • ถ้ายังถูกหัก Quellensteuer และต้องการยื่นคำขอ nachträgliche ordentliche Veranlagung (NOV) แบบสมัครใจสำหรับปีที่ย้ายออก คำขอต้องยื่นไม่ช้ากว่าวัน Abmeldung — ไม่ใช่รอถึง 31 มีนาคมปีถัดไป ส่วนผู้ที่อยู่ใน NOV อยู่แล้วจะยังต้องยื่น Steuererklärung สำหรับช่วงก่อนย้ายออกตามขั้นตอนที่ได้รับ
  • เมื่อไม่มี Wohnsitz ในสวิตเซอร์แลนด์แล้ว Zürich กำหนดให้มี Zustellvertretung หรือที่อยู่รับเอกสารในสวิตเซอร์แลนด์สำหรับกระบวนการ NOV

5.3 ยืนยันลำดับการถอนกับสถาบันจริง

ไม่มี “ลำดับกฎหมายกลาง” ว่าต้องถอน 2. Säule/Freizügigkeit ก่อน Säule 3a หรือกลับกัน ให้แยก วันยื่นคำขอ ออกจาก วันจ่ายเงินจริง เพราะแต่ละสถาบันอาจรับเอกสารล่วงหน้าได้ไม่เหมือนกัน และการจ่ายด้วยเหตุย้ายออกต้องพิสูจน์เงื่อนไขของกองนั้นให้ครบ ที่สำคัญ วันจ่ายมีผลต่อภาษีสวิส: ถ้ายังมี Wohnsitz หรือ Aufenthalt ในสวิตเซอร์แลนด์ เงินก้อนจะเข้าสู่การเก็บภาษีตามกระบวนการปกติของผู้มีถิ่นที่อยู่ แต่ถ้าจ่ายหลังไม่มี Wohnsitz หรือ Aufenthalt แล้ว จะถูกหัก Quellensteuer ตาม Kanton ของสถาบันผู้จ่าย แม้เงินจะเข้าบัญชีธนาคารในสวิตเซอร์แลนด์ก็ตาม ดังนั้นอย่าให้วันจ่ายเลื่อนก่อนหรือหลัง Abmeldung โดยไม่ได้ตั้งใจ และอย่าจัดลำดับเพื่อภาษีโดยดูเฉพาะฝั่งสวิสโดยไม่ตรวจผลฝั่งไทยด้วยค่ะ

5.4 อย่าปิดช่องทางรับเงินและเอกสารเร็วเกินไป

ก่อนปิดบัญชีธนาคาร เบอร์โทร หรือช่องทางรับจดหมาย ให้ทำรายการ “เงิน/เอกสารที่ยังค้าง” เพียงชุดเดียว เช่น Mietkaution เงินคืนภาษี เงินเดือนหรือประกันที่ค้าง เอกสารภาษี และหนังสือจากสถาบัน Vorsorge แล้วกำหนด IBAN ที่รับเงินได้จริง ที่อยู่สำหรับส่งเอกสาร และวิธีรับรหัสยืนยันหลังย้ายประเทศ อย่าคิดว่าบัญชีสวิสหรือเบอร์สวิสจะใช้ต่อได้อัตโนมัติ เพราะเงื่อนไขของผู้ให้บริการต่างกัน จากนั้นค่อยใช้ แผน 90 วัน ไล่งานปฏิบัติทีละข้อโดยไม่ทำซ้ำรายละเอียดในหน้านี้ค่ะ

หลังย้ายถึงไทย
บล็อก 6 · ปิดงานค้างและเข้าสู่ปีแรกในไทย
คุณอยู่ตรงนี้4 เรื่อง

6.1 ยื่นหรือติดตามคำขอหลังออกจากสวิตเซอร์แลนด์

Freizügigkeit / Säule 3aเตรียม/ยื่นตามขั้นตอนของสถาบัน และให้หลักฐานการออกถาวรครบก่อนจ่าย
AHV Rückvergütungยื่นเมื่อออกจากสวิตเซอร์แลนด์แล้ว และต้องผ่านทั้งเงื่อนไขสัญชาติ ระยะเวลาสมทบ และสถานะครอบครัว

คำขอถอน 2. Säule/Freizügigkeit หรือ Säule 3a ด้วยเหตุย้ายออกใช้ฐานสิทธิ “ออกจากสวิตเซอร์แลนด์ถาวร” แต่ขั้นตอน เอกสารที่ยอมรับ และจังหวะที่สถาบันพร้อมจ่ายอาจไม่เหมือนกัน จึงควรถามผู้ถือเงินจริงล่วงหน้าและอย่าถือว่าเอกสารชุดเดียวใช้ได้เหมือนกันทุกกอง

สำหรับ AHV Rückvergütung ไม่ใช่ดูสัญชาติอย่างเดียว ผู้ขอต้องมีเงินสมทบอย่างน้อย 1 ปี และโดยหลักผู้ขอพร้อมคู่สมรสและบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปีต้องออกจากสวิตเซอร์แลนด์แล้วหรือมีเจตนาออกถาวรตามเงื่อนไขของ ZAS ด้วย ผู้ถือสัญชาติสวิส EU/EFTA หรือสัญชาติของประเทศที่ข้อตกลงไม่เปิดทางให้คืนเงินอาจไม่มีสิทธิ ดังนั้นผู้ถือหลายสัญชาติต้องแจ้งและตรวจทุกสัญชาติค่ะ

ถ้ามี Freizügigkeitsguthaben มากกว่าหนึ่งแห่ง อย่าถือว่าต้องหรือควรถอนคนละปีเสมอ ให้ตรวจฐานสิทธิถอน วันจ่าย และผลภาษีกับสถาบันและนักภาษีก่อนค่ะ

6.2 ปีแรกในไทย: ใช้แผนภาษีที่เตรียมไว้

สำหรับเงินได้จากต่างประเทศ อย่าดูเฉพาะปีที่โอนเงินเข้าไทย ให้ย้อนตรวจว่า เงินได้เกิดในปีไหน และในปีที่เงินได้นั้นเกิดคุณอยู่ในประเทศไทยถึง 180 วันหรือไม่ สำหรับเงินได้ที่เกิดตั้งแต่ 1 มกราคม 2024 เป็นต้นไป หากเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยตามเกณฑ์ 180 วันในปีที่เงินได้เกิด เงินดังกล่าวอาจอยู่ในข่ายภาษีไทยเมื่อนำเข้าไทยในปีนั้นหรือปีหลัง ๆ ส่วนเงินได้ที่เกิดก่อนปี 2024 ใช้กฎเปลี่ยนผ่านตามคำสั่ง ป.162/2566 จึงต้องแยกหลักฐานปีที่เกิดเงินไว้ให้ชัด แล้วค่อยพิจารณาประเภทเงินได้ DTA ไทย–สวิส และเครดิตภาษีต่างประเทศของกรณีนั้นค่ะ

เปิด EP.16 — ปีแรกในไทย ยื่นภาษีอย่างไร? →

6.3 อัปเดตสถานะในไทยตามชีวิตจริง

  • ทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน และสิทธิด้านสุขภาพ: ตรวจเฉพาะรายการที่เกี่ยวกับสถานะของคุณกับหน่วยงานไทยที่รับผิดชอบ
  • หากกลับมาทำงานหรือทำอาชีพอิสระ ให้ตรวจสถานะประกันสังคมใหม่ อย่าสรุปว่ามาตราเดิมกลับมาใช้ได้อัตโนมัติ
  • เมื่อรับเงินโอนก้อนใหญ่ ธนาคารอาจขอหลักฐานที่มาของเงิน ให้เก็บเอกสารจากสวิตเซอร์แลนด์พร้อมรายการโอน

6.4 เก็บเอกสารสำคัญระยะยาว

เพื่อการพิสูจน์ที่มาของเงินและตอบคำถามภาษีภายหลัง แนะนำให้เก็บ Abmeldebestätigung, Steuererklärung, Lohnausweis, หนังสือแจ้งการจ่ายเงินก้อน, หลักฐาน Quellensteuer, Statement และเอกสารการโอนเป็นชุดเดียวกัน พร้อมสำรองไฟล์อย่างน้อยสองแห่ง ระยะเวลาที่กฎหมายกำหนดให้เก็บจริงอาจต่างกันตามประเภทเอกสาร จึงไม่ควรใช้ “10 ปี” เป็นกฎเดียวกับเอกสารทุกชนิด

กับดัก 8 ข้อที่เจอบ่อยที่สุด

รีบถอนเงินก่อนยืนยันว่าการย้ายเป็น “ออกถาวร” จริงฐานสิทธิถอนและ Permit อาจใช้ข้อเท็จจริงคนละด้าน · 1.1
คิดว่า Permit C ต้องอนุมัติก่อนวันเดินทางเสมอคำขอมีเส้นตายก่อนครบ 6 เดือนในต่างประเทศ แต่ถ้ามี Abmeldung ต้องดูด้วยว่ามีเจตนาออกถาวรหรือไม่ จึงควรประสาน Migrationsamt ก่อน Abmeldung · 1.1 / 5.1
ย้ายมูลนิธิเพราะเห็น Kanton ภาษีต่ำ โดยยังไม่เช็ก DTA2. Säule กับ 3a ของผู้พำนักไทยมีสิทธิขอคืนไม่เหมือนกัน · 2.1
คิดว่าบัญชี Freizügigkeit ที่มีอยู่แล้วแบ่งเป็นสองได้ทุกเมื่อกฎสองแห่งใช้ตอน Austrittsleistung ออกจาก Pensionskasse · 2.1
เรียกเงินทุกก้อนก่อนปี 2024 ว่า “เงินเก่า” โดยไม่มีหลักฐานต้องพิสูจน์ปีที่เงินได้เกิดและเส้นทางเงิน · 2.3
รอถึง 90 วันสุดท้ายแล้วค่อยเริ่มวางภาษีช่วงประมาณ 10 เดือนควรมีฉากทัศน์ไทย–สวิสแล้ว · 3.3
คิดว่ารถใช้แล้วจากสวิสแค่เสียภาษีนำเข้าสูงรถยนต์นั่งใช้แล้วส่วนบุคคลอยู่ภายใต้มาตรการห้ามนำเข้าโดยหลัก · 4.4
ย้ายออกแล้วรอถึง 31 มีนาคมปีถัดไปค่อยขอ NOVใน Zürich ถ้าจะยื่น NOV แบบสมัครใจสำหรับปีที่ย้ายออก คำขอต้องถึงไม่ช้ากว่าวัน Abmeldung · 5.2

จุดที่ต้องให้หน่วยงานยืนยันก่อนลงมือ

Permit C และการรักษาสถานะMigrationsamt ของ Kanton
สิทธิถอน / เอกสาร / วันจ่าย 2. Säule และ 3aสถาบันที่ถือเงินจริง
สิทธิขอคืนเงินสมทบ AHVSAK / ZAS
สิทธิขอคืน Quellensteuer ของแต่ละกองเงินSteueramt ของ Kanton มูลนิธิ
ภาษีไทย–สวิสของเงินแต่ละก้อนนักภาษีระหว่างประเทศ
เอกสารสวิสที่จะใช้ในไทย / Apostilleหน่วยงานไทยผู้รับเอกสาร + หน่วยงานรับรองที่เกี่ยวข้อง
ของใช้ย้ายภูมิลำเนากรมศุลกากร
รถยนต์ใช้แล้วกรมการค้าต่างประเทศ

ถ้าทำได้เรื่องเดียว

เริ่มจากข้อ 1.1: แผนของคุณคือออกถาวร ไปทดลองอยู่ หรือยังต้องการรักษาทางกลับสวิตเซอร์แลนด์ เพราะคำตอบนี้เป็นทางแยกหลักของ Permit และการถอนเงิน

แล้วค่อยเลือกช่วงเวลาของคุณด้านบน เพื่อดูว่าต้องทำอะไรต่อค่ะ

แหล่งข้อมูลทางการ

  1. SEM — Weisungen AIG: การสิ้นสุดและการรักษา Niederlassungsbewilligung
  2. Migrationsamt Zürich — Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung
  3. ZAS/SAK — Rückvergütung von AHV-Beiträgen
  4. EDI/BSV — Erläuterungen zur Änderung RV-AHV per 1. Januar 2025: ยกเลิกเส้นตาย 5 ปีเดิมของ Rückvergütung
  5. AHV/IV — Freiwillige AHV/IV
  6. BSV — Freizügigkeitsleistung และการออกจากสวิตเซอร์แลนด์
  7. Fedlex — Freizügigkeitsgesetz (FZG) Art. 5: Barauszahlung และความยินยอมคู่สมรส
  8. Fedlex — BVV 3 Art. 3: การถอน Säule 3a ก่อนกำหนดและความยินยอมคู่สมรส
  9. Fedlex — Obligationenrecht (OR) Art. 264: การออกจากบ้านเช่าก่อนกำหนดและ Nachmieter
  10. BSV — การโอน Austrittsleistung ไปยัง Freizügigkeitseinrichtungen สูงสุดสองแห่ง
  11. Kanton Zürich — ตาราง DTA สำหรับ 2. Säule และ Säule 3a
  12. Kanton Zürich — ZStB 49.3: Steuerperiode เมื่อย้าย Wohnsitz ไปต่างประเทศ
  13. Kanton Zürich — NOV / Quellensteuerkorrektur และเส้นตายเมื่อย้ายออก
  14. Kanton Zürich — ขอคืน Quellensteuer จาก Kapitalleistung: ภายใน 3 ปีหลังจ่ายเงิน
  15. BAG — หน้าที่ประกันสุขภาพเมื่อย้ายไปต่างประเทศ
  16. BAG — การอยู่ต่างประเทศชั่วคราวกับ Wohnsitz และ Grundversicherung
  17. กรมสรรพากร — Q&A ป.161/2566 และ ป.162/2566 เรื่องเงินได้จากต่างประเทศ
  18. กรมศุลกากร — ของใช้ในบ้านเรือนของผู้ย้ายภูมิลำเนา
  19. กรมการค้าต่างประเทศ — มาตรการนำเข้ารถยนต์ใช้แล้ว
  20. กรมการกงสุล — Apostille ของไทยมีผล 28 กุมภาพันธ์ 2027

คำศัพท์ในหน้านี้

endgültiges Verlassen der Schweiz
การออกจากสวิสถาวร
Niederlassungsbewilligung C
ใบอนุญาตพำนักถาวร (Permit C)
Pensionskasse / Austrittsleistung
กองทุนบำนาญหลักที่ 2 / เงินที่โอนออกเมื่อออกจากงาน
Freizügigkeitskonto
บัญชีพักเงินบำนาญหลักที่ 2
Säule 3a / Säule 3b
การออมเกษียณแบบผูกพัน / การออมอิสระ
AHV-Rente / Rückvergütung
บำนาญ AHV / การขอคืนเงินสมทบ AHV
freiwillige AHV/IV
ประกัน AHV/IV ภาคสมัครใจ
IK-Auszug
รายการบัญชีเงินสมทบ AHV รายบุคคล
Quellensteuer
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย
Abmeldung / Abmeldebestätigung
การแจ้งย้ายออก / หนังสือรับรองการแจ้งย้ายออก
Betreibung
การบังคับชำระหนี้
Kündigungsfrist / Kündigungstermin
ระยะเวลาแจ้งล่วงหน้า / วันที่บอกเลิกได้
Mietkaution / Nachmieter
เงินประกันการเช่า / ผู้เช่าต่อ
Beglaubigung
การรับรองลายเซ็นหรือเอกสาร
Grundversicherung / Zusatzversicherung
ประกันสุขภาพภาคบังคับ / ประกันเสริม
Sicherstellung
หลักประกันภาษี
Zustelladresse
ที่อยู่สำหรับรับเอกสารในสวิส
SAK / ZAS
สำนักงาน AHV สำหรับผู้อยู่ต่างประเทศ / สำนักงานกลางที่ SAK สังกัด
เปิด Dictionary 4 ภาษา (Deutsch / Français / Italiano / ไทย)
เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล
เรียบเรียงจากแหล่งข้อมูลทางการเพื่อความเข้าใจทั่วไป กฎเกณฑ์เปลี่ยนได้ และหลายเรื่องต่างกันตาม Kanton โปรดตรวจกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจทุกครั้ง