AHV เงินก้อนหรือรายเดือน? สัญชาติเปลี่ยนแผนอย่างไร
AHV (ประกันชราภาพของรัฐ หลักที่ 1) ไม่ใช่บัญชีที่เลือกถอนได้ตามใจ สิทธิขึ้นกับสัญชาติเป็นหลัก
ในบทนี้มี 6 หัวข้อ
“ทุกคนที่เคยจ่าย AHV เลือกได้ว่าจะรับรายเดือน หรือขอคืนเป็นเงินก้อน”
ถือสัญชาติไทยสัญชาติเดียว
ผู้ถือสัญชาติของประเทศที่ไม่มีข้อตกลงประกันสังคมกับสวิส รับบำนาญ AHV ได้เฉพาะขณะมีถิ่นที่อยู่ในสวิส เมื่อย้ายออกถาวร จึงอาจขอคืนเงินสมทบได้แทน เรียกว่า Beitragsrückvergütung (การขอคืนเงินสมทบ AHV)
เงื่อนไขที่ต้องตรวจ
4 เรื่องที่ต้องเข้าใจก่อนเซ็นคำขอ
ถือสัญชาติสวิส หรือสวิสร่วมกับไทย
โดยหลักไม่อยู่ในเส้นทางขอคืนเงินสมทบ แต่ยังรักษาสิทธิรับบำนาญ AHV เมื่อถึง Referenzalter และรับเงินขณะอยู่ในไทยได้
ข้อดีของการรักษาสิทธิรับบำนาญ
- รายได้ตามสิทธิไปตลอดชีวิต และอาจถูกปรับตามกฎหมายเป็นระยะ
- สวิสโอนบำนาญไปให้ผู้มีสิทธิในต่างประเทศได้
- โดยทั่วไปไม่ถูกหัก Quellensteuer (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) แบบเงินก้อนจาก Pensionskasse (กองทุนบำนาญหลักที่ 2)
- ตั้งแต่ปี 2026 มีเงิน AHV งวดที่ 13 สำหรับผู้รับบำนาญชราภาพ จ่ายเพิ่มในเดือนธันวาคม
ข้อควรระวัง
- ต้องยื่นคำขอรับบำนาญเอง ระบบไม่เริ่มจ่ายอัตโนมัติ
- อาจต้องส่ง Lebensbescheinigung (หนังสือรับรองการมีชีวิตอยู่) ตามกำหนด ถ้าไม่ส่ง การจ่ายอาจถูกระงับ
- ไทยอาจพิจารณาบำนาญตามกฎหมายภาษีไทย เมื่อนำเงินเข้าประเทศ
freiwillige AHV/IV (ประกันภาคสมัครใจ) ใครสมัครได้จริง
ไม่ได้เปิดให้ทุกคนที่เคยจ่าย AHV โดยหลัก ต้องเข้าเกณฑ์ครบทุกข้อ
ผู้ถือสัญชาติไทยสัญชาติเดียว โดยหลักไม่เข้าเกณฑ์นี้ ก่อนตัดสินใจ ให้ SAK (สำนักงาน AHV สำหรับผู้อยู่ต่างประเทศ) ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร
ถ้ากลับไทยตอนอายุ 58
AHV ไม่เริ่มจ่ายทันทีที่คุณออกจากสวิส จึงมีช่วงรอที่ต้องมีเงินใช้
ผู้หญิงรุ่นเปลี่ยนผ่านตาม AHV 21 (การปฏิรูประบบ AHV ซึ่งมีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2024) มีกฎเฉพาะ อายุที่เริ่มรับก่อนได้จึงไม่เหมือนกันทุกคน ตรวจกับ Ausgleichskasse (สำนักงานที่ดูแลบัญชี AHV) หรือ SAK
สิ่งที่ต้องคำนวณ
- ต้องรอกี่ปี และต้องใช้เงินปีละเท่าไร
- ถ้ารับ AHV ก่อน Referenzalter บำนาญจะลดลงถาวรเท่าไร
- Pensionskasse และ Säule 3a (บัญชีออมเกษียณหลักที่ 3a) เริ่มถอนได้เมื่อไร
- มีรายได้หรือเงินสำรองก้อนไหนใช้ระหว่างรอ
รับ AHV ก่อนวัย คือการยอมให้บำนาญลดลงตลอดชีวิต ไม่ใช่การยืมเงินมาใช้ก่อนแล้วจำนวนจะกลับมาเต็มทีหลัง
สิ่งที่ต้องทำก่อนนำ AHV เข้าแผน
ถ้าคุณกำลังพิจารณาขอสัญชาติสวิส และยังไม่รีบย้ายกลับไทย เรื่อง AHV ควรอยู่ในสมการด้วย
- ไม่ใช่เพราะควรขอสัญชาติเพื่อ AHV อย่างเดียวสัญชาติมีผลกับชีวิตด้านอื่นอีกมาก
- แต่สัญชาติอาจเปลี่ยนเงินคืนครั้งเดียว เป็นรายได้ตลอดชีวิตรวมถึงเงินงวดที่ 13 ตามกฎหมายปัจจุบัน
ถ้ายังมีเวลารับบำนาญอีกหลายสิบปี ส่วนต่างอาจสูงมาก ให้เทียบตัวเลขทั้งสองเส้นทางก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่ดูแค่ว่าเงินก้อนไหนได้เร็วกว่า
ถ้าทำได้เรื่องเดียว
ขอ IK-Auszug และส่งคำถามข้างบนให้ SAK หรือ Ausgleichskasse ก่อนวางแผนเรื่องอื่น
คำตอบของ AHV ขึ้นกับหนังสือเดินทางของคุณ มากกว่าตัวเลขในบัญชีค่ะ
กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง