AHV เงินก้อนหรือรายเดือน? สัญชาติเปลี่ยนแผนอย่างไร
AHV (ประกันชราภาพของรัฐ หลักที่ 1) ไม่ใช่บัญชีที่เลือกถอนได้ตามใจ สิทธิขึ้นกับสัญชาติเป็นหลัก
ในบทนี้มี 6 หัวข้อ
“ทุกคนที่เคยจ่าย AHV เลือกได้ว่าจะรับรายเดือน หรือขอคืนเป็นเงินก้อน”
ถือสัญชาติไทยสัญชาติเดียว
ผู้ถือสัญชาติของประเทศที่ไม่มีข้อตกลงประกันสังคมกับสวิส รับบำนาญ AHV ได้เฉพาะขณะมีถิ่นที่อยู่ในสวิส เมื่อย้ายออกถาวร จึงอาจขอคืนเงินสมทบได้แทน เรียกว่า Beitragsrückvergütung (การขอคืนเงินสมทบ AHV)
เงื่อนไขที่ต้องตรวจ
4 เรื่องที่ต้องเข้าใจก่อนเซ็นคำขอ
ถือสัญชาติสวิส หรือสวิสร่วมกับไทย
โดยหลักไม่อยู่ในเส้นทางขอคืนเงินสมทบ แต่ยังรักษาสิทธิรับบำนาญ AHV เมื่อถึง Referenzalter และรับเงินขณะอยู่ในไทยได้
ข้อดีของการรักษาสิทธิรับบำนาญ
- รายได้ตามสิทธิไปตลอดชีวิต และอาจถูกปรับตามกฎหมายเป็นระยะ
- สวิสโอนบำนาญไปให้ผู้มีสิทธิในต่างประเทศได้
- โดยทั่วไปไม่ถูกหัก Quellensteuer (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) แบบเงินก้อนจาก Pensionskasse (กองทุนบำนาญหลักที่ 2)
- ตั้งแต่ปี 2026 มีเงิน AHV งวดที่ 13 สำหรับผู้รับบำนาญชราภาพ จ่ายเพิ่มในเดือนธันวาคม
ข้อควรระวัง
- ต้องยื่นคำขอรับบำนาญเอง ระบบไม่เริ่มจ่ายอัตโนมัติ
- อาจต้องส่ง Lebensbescheinigung (หนังสือรับรองการมีชีวิตอยู่) ตามกำหนด ถ้าไม่ส่ง การจ่ายอาจถูกระงับ
- ไทยอาจพิจารณาบำนาญตามกฎหมายภาษีไทย เมื่อนำเงินเข้าประเทศ
freiwillige AHV/IV (ประกันภาคสมัครใจ) ใครสมัครได้จริง
ไม่ได้เปิดให้ทุกคนที่เคยจ่าย AHV โดยหลัก ต้องเข้าเกณฑ์ครบทุกข้อ
ผู้ถือสัญชาติไทยสัญชาติเดียว โดยหลักไม่เข้าเกณฑ์นี้ ก่อนตัดสินใจ ให้ SAK (สำนักงาน AHV สำหรับผู้อยู่ต่างประเทศ) ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร
ถ้ากลับไทยตอนอายุ 58
AHV ไม่เริ่มจ่ายทันทีที่คุณออกจากสวิส จึงมีช่วงรอที่ต้องมีเงินใช้
ผู้หญิงรุ่นเปลี่ยนผ่านตาม AHV 21 (การปฏิรูป AHV ปี 2021) มีกฎเฉพาะ อายุที่เริ่มรับก่อนได้จึงไม่เหมือนกันทุกคน ตรวจกับ Ausgleichskasse (สำนักงานที่ดูแลบัญชี AHV) หรือ SAK
สิ่งที่ต้องคำนวณ
- ต้องรอกี่ปี และต้องใช้เงินปีละเท่าไร
- ถ้ารับ AHV ก่อน Referenzalter บำนาญจะลดลงถาวรเท่าไร
- Pensionskasse และ Säule 3a (บัญชีออมเกษียณหลักที่ 3a) เริ่มถอนได้เมื่อไร
- มีรายได้หรือเงินสำรองก้อนไหนใช้ระหว่างรอ
รับ AHV ก่อนวัย คือการยอมให้บำนาญลดลงตลอดชีวิต ไม่ใช่การยืมเงินมาใช้ก่อนแล้วจำนวนจะกลับมาเต็มทีหลัง
สิ่งที่ต้องทำก่อนนำ AHV เข้าแผน
ถ้าคุณกำลังพิจารณาขอสัญชาติสวิส และยังไม่รีบย้ายกลับไทย เรื่อง AHV ควรอยู่ในสมการด้วย
- ไม่ใช่เพราะควรขอสัญชาติเพื่อ AHV อย่างเดียวสัญชาติมีผลกับชีวิตด้านอื่นอีกมาก
- แต่สัญชาติอาจเปลี่ยนเงินคืนครั้งเดียว เป็นรายได้ตลอดชีวิตรวมถึงเงินงวดที่ 13 ตามกฎหมายปัจจุบัน
ถ้ายังมีเวลารับบำนาญอีกหลายสิบปี ส่วนต่างอาจสูงมาก ให้เทียบตัวเลขทั้งสองเส้นทางก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่ดูแค่ว่าเงินก้อนไหนได้เร็วกว่า
ถ้าทำได้เรื่องเดียว
ขอ IK-Auszug และส่งคำถามข้างบนให้ SAK หรือ Ausgleichskasse ก่อนวางแผนเรื่องอื่น
คำตอบของ AHV ขึ้นกับหนังสือเดินทางของคุณ มากกว่าตัวเลขในบัญชีค่ะ
กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง