ฉันเจอคำถามนี้บ่อยที่สุดในกล่องข้อความ
“ถ้าโอนเงินเกษียณกลับไทย 300,000 ฟรังก์ ต้องเสียภาษีเท่าไร”
แต่จำนวนเงินเพียงอย่างเดียวยังไม่พอที่จะบอกผลทางภาษีค่ะ เพราะต้องรู้ก่อนว่าเงินมาจากกองใด
แม้เป็นเงินจำนวนเท่ากัน ถอนวันเดียวกัน และโอนเข้าไทยวันเดียวกัน ผลทางภาษีก็อาจไม่เท่ากัน หากเงินมาจากคนละกอง
ตอนนี้จะพาคุณแยกให้ครบทั้ง 8 กองก่อน แล้วตอนต่อ ๆ ไปค่อยลงรายละเอียดทีละกอง
8 กองในบทนี้ — แตะเพื่อข้ามไปอ่าน
อยู่ในระบบบำนาญ
1AHV / IV 1. Säule (เสาที่ 1)ประกันของรัฐ2BVG / Pensionskasse 2. Säule (เสาที่ 2)เงินจากการทำงาน3Freizügigkeitskonto / Freizügigkeitspolice บัญชีรักษาสิทธิ4Säule 3a (เสาที่ 3a)ออมเพื่อเกษียณภาคสมัครใจอยู่นอกระบบบำนาญ
5เงินออมทั่วไป บัญชีธนาคาร6เงินลงทุน Funds หุ้น พันธบัตร7ประกันชีวิต แบบที่มีมูลค่าเงินสด8มรดก ทรัพย์มรดกและรายได้ที่ตามมาส่วนที่ 1 — เงินที่อยู่ในระบบบำนาญ
สี่กองนี้มีกฎหมายหรือข้อบังคับกำกับว่าถอนได้เมื่อไร และถอนอย่างไร คุณเลือกเงื่อนไขเองไม่ได้ทั้งหมด
AHV / IV 1. Säule (เสาที่ 1)
ประกันชราภาพ ผู้รอดชีวิต และทุพพลภาพภาคบังคับของรัฐ
เป็นระบบประกันสังคมภาคบังคับ ไม่ใช่บัญชีเงินออมส่วนตัวของคุณ
สิทธิถูกกำหนดโดยกฎหมาย ไม่ใช่โดยสัญญาที่คุณเลือกเอง
สำหรับผู้ย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์ ผลอาจแตกต่างกันตามสัญชาติ ประเทศที่ไปพำนัก ประวัติเงินสมทบ และข้อตกลงประกันสังคมที่ใช้บังคับ
ในบางกรณี ผู้มีสิทธิอาจได้รับบำนาญรายเดือนเมื่อถึงวัยอ้างอิง ส่วนบางกรณีอาจขอคืนเงินสมทบ AHV หรือ Beitragsrückvergütung ได้
แต่ไม่ใช่ทุกคนที่เลือกได้เองว่าจะรับรายเดือนหรือขอคืนเป็นเงินก้อน
BVG / Pensionskasse 2. Säule (เสาที่ 2)
เงินบำเหน็จบำนาญจากการทำงาน สะสมร่วมกันระหว่างลูกจ้างกับนายจ้างตามเงื่อนไขของกองทุน
เป็นเงินที่คุณกับนายจ้างสะสมผ่านการทำงาน
สิทธิและเงื่อนไขการรับเงินขึ้นอยู่ทั้งกับกฎหมายสวิตเซอร์แลนด์ เหตุที่ใช้ขอรับเงิน และ Reglement ของกองทุนแต่ละแห่ง
หากย้ายไปอยู่นอกสวิตเซอร์แลนด์ ต้องตรวจด้วยว่าประเทศปลายทางอยู่ใน EU/EFTA หรือไม่ เพราะเงื่อนไขการรับเงินสดของส่วนบังคับอาจแตกต่างกัน
จึงไม่ใช่กฎเดียวกันทุกคน คุณควรขอ Reglement ฉบับปัจจุบันจาก Pensionskasse ของตัวเองมาอ่านประกอบ
Freizügigkeitskonto / Freizügigkeitspolice
บัญชีหรือกรมธรรม์รักษาสิทธิ
คือเงินจาก 2. Säule ที่ย้ายออกมาเก็บไว้เมื่อออกจากงานและยังไม่ได้เข้ากองทุนของนายจ้างรายใหม่
หลายคนมีมากกว่าหนึ่งบัญชีโดยไม่รู้ตัว เพราะเปลี่ยนงานหลายครั้ง และบางครั้งจำไม่ได้ว่าบัญชีเก่าอยู่ที่ไหน
เงินกองนี้ยังเป็นเงินจากระบบ 2. Säule ไม่ได้กลายเป็นเงินออมทั่วไปเพียงเพราะถูกย้ายมาไว้ใน Freizügigkeitskonto หรือ Freizügigkeitspolice
Säule 3a (เสาที่ 3a)
การออมเพื่อเกษียณภาคสมัครใจ ถอนได้เมื่อเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
แม้ Säule 3a กับ 2. Säule จะเป็นเงินเพื่อการเกษียณเหมือนกัน แต่ไม่ควรสรุปว่าทั้งสองกองได้รับผลทางภาษีหรือสิทธิขอคืน Quellensteuer เหมือนกัน
ต้องตรวจประเภทของเงิน สถาบันผู้จ่าย ประเทศที่พำนัก และหลักเกณฑ์ที่ใช้ในวันที่จ่ายเงินจริง
ส่วนที่ 2 — เงินก้อนอื่นที่จะกลับไทยกับคุณ
สี่กองนี้ไม่ได้อยู่ในระบบบำนาญ แต่ควรแยกที่มาและเก็บหลักฐานไว้ให้ชัด เพราะเงินต้น รายได้ และผลตอบแทน อาจได้รับการพิจารณาไม่เหมือนกันเมื่อมีการนำเงินเข้าไทย
เงินออมทั่วไป
บัญชีธนาคาร
อาจเป็นเงินที่สะสมจากเงินเดือน รายได้จากการทำงาน หรือเงินที่เหลือหลังค่าใช้จ่ายตลอดหลายปี
เงินส่วนนี้อาจเป็น “เงินต้น” ที่สะสมไว้ ไม่ใช่รายได้ใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นในวันที่โอน
แต่ถ้าในบัญชีมีเงินจากหลายช่วงเวลาปะปนกัน คำว่า “เงินออม” เพียงอย่างเดียวอาจยังไม่พอสำหรับแยกว่าเงินก้อนนั้นมาจากช่วงใด
เงินลงทุน
Funds หุ้น พันธบัตร หรือบัญชีที่มีหลักทรัพย์
กองนี้ซับซ้อนที่สุด เพราะภายในพอร์ตเดียวอาจมีเงินหลายส่วนปะปนกัน ได้แก่
- เงินต้นที่ใส่เข้าไป
- ดอกเบี้ย
- เงินปันผล
- กำไรหรือขาดทุนจากการขาย
แต่ละส่วนอาจได้รับการปฏิบัติทางภาษีแตกต่างกัน และอาจเกิดขึ้นคนละปี
จึงไม่ควรใช้เพียงยอดรวมของพอร์ตหรือยอดที่โอนเข้าประเทศไทยมาตัดสินว่าเป็นเงินประเภทใด
ประกันชีวิต
แบบที่มีมูลค่าเงินสด
ต้องดูก่อนว่าเงินที่ได้รับเกิดจากการเวนคืนกรมธรรม์ การครบกำหนดสัญญา หรือการเสียชีวิตของผู้เอาประกัน เพราะแต่ละกรณีอาจได้รับการพิจารณาไม่เหมือนกัน
ผู้มีสิทธิรับเงินไม่ได้พิจารณาจากพินัยกรรมเพียงอย่างเดียว แต่ต้องดูข้อกำหนดผู้รับผลประโยชน์ในกรมธรรม์และกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้วย
มรดก
ทรัพย์มรดกและรายได้ที่เกิดขึ้นภายหลัง
เงินที่ได้รับจากกองมรดกเป็นคนละเรื่องกับรายได้หรือผลตอบแทนที่ทรัพย์มรดกสร้างขึ้นภายหลัง
ตัวอย่างเช่น การได้รับบ้านเป็นมรดก การขายบ้านหลังจากได้รับมรดก และรายได้ค่าเช่าจากบ้านหลังนั้น เป็นเหตุการณ์คนละประเภทกัน
จึงไม่ควรนำคำว่า “มรดกไม่เสียภาษี” มาใช้ครอบทุกกรณี เพราะต้องแยกอย่างน้อยว่าเป็นทรัพย์มรดกเดิม รายได้ที่เกิดภายหลัง หรือกำไรจากการจำหน่ายทรัพย์
ทำไมการแยกกองจึงสำคัญกว่าที่คิด
เพราะแต่ละกองต่างกันพร้อมกันอย่างน้อย 5 เรื่อง
- เหตุทางกฎหมายหรือข้อบังคับที่เปิดให้ถอน
- ใครเป็นผู้กำหนดสิทธิ์ — กฎหมายกลางหรือ Reglement ของสถาบัน
- ภาษีสวิตเซอร์แลนด์ตอนจ่ายเงินและสิทธิขอคืน
- การปฏิบัติทางภาษีในประเทศไทยเมื่อเงินเข้า
- ลำดับผู้รับผลประโยชน์หากคุณเสียชีวิตก่อน
7 ข้อมูลที่ควรบันทึกแยกสำหรับเงินแต่ละก้อน
ถ้าคุณจะเริ่มทำอะไรสักอย่างหลังอ่านตอนนี้ ฉันอยากให้เริ่มที่ตารางนี้
เปิดไฟล์ใหม่ แล้วทำหนึ่งบรรทัดต่อเงินหนึ่งก้อน
| 1 | แหล่งที่มาของเงินและชื่อสถาบันผู้จ่าย |
|---|---|
| 2 | สัญชาติทั้งหมดของผู้รับ หากมีสองสัญชาติต้องระบุทั้งสอง |
| 3 | เหตุที่ทำให้มีสิทธิรับหรือถอนเงิน |
| 4 | เงินได้เกิดขึ้นในปีใด และจ่ายจริงวันไหน |
| 5 | ในปีที่เงินได้เกิดขึ้น คุณมีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศใด |
| 6 | นำเงินเข้าไทยวันไหน จำนวนเท่าไร และปีนั้นอยู่ไทยถึง 180 วันหรือไม่ |
| 7 | ภาษีสวิตเซอร์แลนด์ที่ชำระ ถูกหัก หรืออาจขอคืนได้ |
แถวที่เน้นสีคือข้อที่คนพลาดบ่อย