← กลับสารบัญ ย้ายกลับไทย
กลับไทยแบบมีแผน · EP.11 จาก 16

เงินหลังสามีเสียชีวิตอาจมาจากหลายสิทธิ จึงไม่ควรเรียกรวมทั้งหมดว่า มรดก

← ย้ายกลับไทย  /  ซีรีส์ กลับไทยแบบมีแผน EP.11 จาก 16

เงินแม่ม่ายในสวิตเซอร์แลนด์: สามีเสียชีวิต ไม่มีลูก มีสิทธิอะไรบ้าง?

เงินหลังสามีเสียชีวิตอาจมาจากหลายสิทธิ จึงไม่ควรเรียกรวมทั้งหมดว่า “มรดก”

อ่าน 8 นาที · ตรวจส่วนมรดกและค่าปรับปรุงบ้าน 6 ต.ค. 2026; ส่วนอื่นตามรอบเดิม 14 ก.ย. 2026

ตอนนี้เป็นตอนที่เขียนยากที่สุดตอนหนึ่ง เพราะคนที่ต้องจัดการเรื่องเหล่านี้ มักอยู่ในช่วงที่ไม่มีแรงอ่านเอกสาร

ฉันจึงเรียบเรียงให้สั้นและตรงที่สุด ถ้าวันนี้อ่านได้แค่ส่วนเดียว อ่านกล่องด้านล่างก็พอค่ะ

ถ้าอ่านได้แค่ส่วนเดียว
!
อย่ารอนาน
แจ้งการเสียชีวิต และยื่นคำขอกับ Ausgleichskasse, Pensionskasse และบริษัทประกัน
!
ตรวจหนี้ตั้งแต่แรก
การสละมรดกโดยทั่วไปมีกำหนด 3 เดือน แต่การขอ öffentliches Inventar มีกำหนดเพียง 1 เดือนนับจากวันเริ่มกำหนดสละมรดก
✓
รอได้
การโอนเงินกลับไทย ไม่ต้องรีบทำพร้อมกันทั้งหมด
เก็บเอกสารแยกตามที่มาของเงิน ตั้งแต่วันแรก
ในบทนี้มี 7 หัวข้อ
  1. เงินหลังคู่สมรสเสียชีวิต อาจมาจาก 6 กลุ่มหลัก
  2. บำนาญผู้รอดชีวิตจาก AHV
  3. เงินจาก Pensionskasse
  4. เงินจากประกันชีวิต
  5. ทรัพย์สินจากกองมรดก
  6. เงินจากการขายบ้าน
  7. ก่อนโอนเงินเข้าไทย

เงินหลังคู่สมรสเสียชีวิต อาจมาจาก 6 กลุ่มหลัก

แต่ละกลุ่มอยู่คนละกฎหมาย และมีผลทางภาษีไม่เหมือนกัน สิ่งสำคัญไม่ใช่วันที่เงินเข้าบัญชี แต่เป็นสิทธิที่ทำให้ได้เงินก้อนนั้น

1บำนาญผู้รอดชีวิตจาก AHV
กฎหมาย AHV · ยื่นกับ Ausgleichskasse หรือ SAK

บำนาญผู้รอดชีวิตจาก AHV (ประกันชราภาพและผู้รอดชีวิตของรัฐ)

กฎหมายปัจจุบัน (ก.ย. 2026) เขียนว่า

หญิงที่สามีเสียชีวิตและไม่มีลูก อาจได้ Witwenrente (บำนาญแม่ม่าย) ถ้า

ตรวจแล้ว 0 จาก 2
กฎหมายเขียนว่า: สำคัญมากถ้าจะย้ายกลับไทย

ผู้รับสัญชาติไทยเพียงสัญชาติเดียวไม่ได้หมดสิทธิบำนาญผู้รอดชีวิตเพียงเพราะย้ายไปประเทศไทย ต้องตรวจสัญชาติของทั้งผู้รับและผู้เสียชีวิต รวมถึงกฎหรือข้อตกลงที่ใช้ หากผู้เสียชีวิตเป็นชาวสวิส สิทธิผู้รอดชีวิตอาจส่งออกไปประเทศไทยได้เมื่อเข้าเงื่อนไข ส่วนกรณีที่ทั้งสองฝ่ายมีแต่สัญชาติประเทศที่ไม่มีข้อตกลง ต้องให้ SAK ตรวจเส้นทางคืนเงินสมทบ อย่าใช้กฎบำนาญชราภาพของตัวเองมาตัดสินบำนาญผู้รอดชีวิต

ถือสัญชาติไทยสัญชาติเดียว แล้วย้ายกลับไทยตรวจสัญชาติผู้เสียชีวิตด้วย
ให้ SAK ยืนยันว่าบำนาญผู้รอดชีวิตส่งออกได้หรือไม่ ไม่สรุปจากสัญชาติของผู้รับเพียงอย่างเดียว
ถือสัญชาติสวิส หรือสวิสร่วมกับไทยจ่ายต่อในไทยได้
ต้องแจ้งที่อยู่ใหม่ และส่งเอกสารตามกำหนด
กฎอาจเปลี่ยน

รัฐสภากำลังพิจารณาปฏิรูปบำนาญผู้รอดชีวิต ร่างที่สภาผู้แทนฯ รับไว้ต้องการจ่ายเฉพาะผู้ที่มีลูกอายุต่ำกว่า 25 ปี ถ้าผ่าน แม่ม่ายที่ไม่มีลูกจะได้รับผลกระทบโดยตรง การคุ้มครองบำนาญเดิมในร่างมีเงื่อนไข ไม่ใช่การรับรองว่าผู้รับทุกคนจะได้ต่อไปตลอดชีวิต ข้อเสนอและการพิจารณารัฐสภาต้องแยกจากกฎหมายที่มีผลใช้จริง ถาม SAK หรือ Ausgleichskasse ว่ากรณีของคุณใช้กฎฉบับไหน และขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร

ไม่ได้เงินงวดที่ 13: เงิน AHV งวดที่ 13 จ่ายเฉพาะบำนาญชราภาพ บำนาญแม่ม่ายยังจ่ายปีละ 12 งวด (ดู EP.12)
2เงินจาก 2. Säule
Pensionskasse หรือ Freizügigkeit · ตรวจ BVG, Reglement และลำดับผู้รับผลประโยชน์

เงินจาก Pensionskasse (กองทุนบำนาญหลักที่ 2)

ต้องตรวจทั้งกฎหมาย BVG และ Reglement เพราะกองทุนให้สิทธิมากกว่าขั้นต่ำได้

ขั้นต่ำตาม BVG

คู่สมรสได้บำนาญ ถ้าต้องดูแลลูก หรืออายุอย่างน้อย 45 ปีและแต่งงานมาอย่างน้อย 5 ปี ถ้าไม่เข้าเงื่อนไข ได้เงินก้อนครั้งเดียวเท่ากับบำนาญ 3 ปี Reglement อาจให้มากกว่านี้

ถ้าสามีเกษียณแล้ว

สามีรับบำนาญรายเดือนตรวจบำนาญคู่สมรส
ตาม Reglement
สามีถอนเป็นเงินก้อนไปแล้วไม่เหลือในกองทุน
เงินส่วนนั้นอาจกลายเป็นทรัพย์สินในกองมรดกแทน

คำถามที่ต้องถามกองทุน

  • ได้เป็นบำนาญรายเดือนหรือเงินก้อน
  • คุณเข้าเงื่อนไขอัตโนมัติไหม ต้องมีอายุหรือปีสมรสเท่าไร
  • ต้องยื่นคำขอและเอกสารภายในเมื่อไร
  • มีเงินช่วยเหลือกรณีเสียชีวิตเพิ่มไหม
3เงินจาก Säule 3a
จ่ายตามลำดับผู้รับผลประโยชน์ที่กฎหมายกำหนด

เงินจาก Säule 3a

เงินจาก Säule 3a จ่ายตามลำดับผู้รับผลประโยชน์ที่กฎหมายกำหนด ต้องติดต่อสถาบันที่ถือบัญชีหรือกรมธรรม์นั้นแยกต่างหาก

อ่านคู่มือ Säule 3a

4เงินจากประกันชีวิต
ตรวจผู้รับผลประโยชน์และเงื่อนไขในกรมธรรม์

เงินจากประกันชีวิต

ใครได้เงิน ดูจากผู้รับผลประโยชน์ในกรมธรรม์ และกฎหมายที่ใช้กับกรมธรรม์นั้น ไม่ใช่ดูแค่พินัยกรรม

สิ่งที่ต้องหาให้เจอ

  • มีกรมธรรม์อะไรบ้าง ทำกับบริษัทไหน
  • ใครเป็นผู้รับผลประโยชน์
  • เงินจ่ายตรงให้ผู้รับผลประโยชน์ หรือรวมอยู่ในกองมรดก
  • ต้องแจ้งเคลมภายในเมื่อไร และใช้เอกสารอะไรบ้าง
หาเอกสารไม่เจอ? ดูรายการหักบัญชีธนาคาร อีเมล และเอกสารภาษีของสามี อาจช่วยระบุบริษัทประกันได้
5ส่วนแบ่งทรัพย์สินของคู่สมรส
เป็นทรัพย์สินของผู้รอดชีวิตเอง ไม่ใช่มรดก

ส่วนแบ่งทรัพย์สินของคู่สมรส

ก่อนแบ่งมรดก ต้องแยกทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสก่อน เรียกว่า güterrechtliche Auseinandersetzung (การแบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส) ส่วนที่เป็นของคุณอยู่แล้วไม่ใช่มรดก

6มรดกของผู้เสียชีวิต
แบ่งตามกฎหมายมรดก พินัยกรรม หรือสัญญามรดก

ทรัพย์สินจากกองมรดก

ก่อนแบ่งมรดก ต้องแยกทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสก่อน เรียกว่า güterrechtliche Auseinandersetzung (การแบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส) ส่วนที่เป็นของคุณอยู่แล้วไม่ใช่มรดก

แถบขั้นที่ 1 แสดงลำดับการแยกทรัพย์สิน ไม่ได้หมายความว่าแบ่งคนละครึ่งเสมอไป สัดส่วนจริงขึ้นกับระบบทรัพย์สินคู่สมรส สัญญา และที่มาของทรัพย์

กฎหมายเขียนว่า

“ไม่มีลูก” ไม่ได้แปลว่าคู่สมรสได้มรดกทั้งหมดเสมอไป ถ้าบิดามารดาหรือทายาทในสายบิดามารดาของสามียังมีชีวิตอยู่ คู่สมรสได้ 3/4 ถ้าไม่มีทายาทสายนี้ คู่สมรสได้ทั้งหมด ตั้งแต่ปี 2023 บิดามารดาไม่มีส่วนที่กฎหมายสงวนไว้แล้ว สามีจึงทำพินัยกรรมยกให้คู่สมรสได้มากกว่านี้

ในที่นี้ต้องไม่มีผู้สืบสันดานของสามี รวมลูกจากความสัมพันธ์เดิม และลูกหลานที่รับแทนลูกซึ่งเสียชีวิตก่อน ถ้ามีผู้สืบสันดาน ส่วนของคู่สมรสตามกฎหมายคือ 1/2 ของกองมรดก ไม่ใช่ 3/4 ทั้งนี้เป็นกรณีใช้กฎหมายสวิสและไม่มีข้อกำหนดที่เปลี่ยนการแบ่ง[6]

สามีมีหนี้? ทายาทสละมรดกได้ภายใน 3 เดือน โดยทายาทตามกฎหมายเริ่มนับเมื่อทราบการเสียชีวิต เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าทราบเหตุรับมรดกภายหลัง ส่วนทายาทที่ตั้งไว้ในพินัยกรรมเริ่มเมื่อได้รับแจ้งอย่างเป็นทางการเรื่องพินัยกรรม ต้องแจ้งสละต่อหน่วยงานที่มีอำนาจ ไม่ใช่เพียงตัดสินใจไว้เอง หากไม่สละ อาจต้องรับผิดชอบหนี้ของกองมรดกด้วย ปรึกษาหน่วยงานหรือทนายก่อนเซ็นหรือใช้เงินจากกองมรดก หากจะขอ öffentliches Inventar (บัญชีทรัพย์สินและหนี้อย่างเป็นทางการ) ต้องยื่นภายใน 1 เดือนนับจากวันเริ่มกำหนดสละมรดก อย่ารอจนใกล้ครบ 3 เดือน
[14] · [10]

เอกสารที่ควรเตรียมตามขั้นตอน

  • ใบมรณบัตร
  • หนังสือรับรองทายาท Zürich เรียกว่า Erbschein ออกโดย Bezirksgericht · บาง Kanton เรียก Erbbescheinigung
  • พินัยกรรมหรือสัญญามรดก (ถ้ามี)
  • เอกสารแบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส และเอกสารแบ่งมรดก
  • รายการทรัพย์สินและหนี้สินของสามี

เริ่มดำเนินการอย่างไร

  1. ถ้าพบพินัยกรรม: ผู้ที่ครอบครองพินัยกรรมของผู้เสียชีวิตต้องส่งให้หน่วยงานเปิดพินัยกรรม ใน Zürich คือ Bezirksgericht ณ ที่พำนักสุดท้ายของผู้เสียชีวิต ส่วนสัญญามรดกให้ตรวจเงื่อนไขการเปิดกับหน่วยงาน
  2. ถ้ายังไม่แน่ใจเรื่องหนี้: อย่าเพิ่งขอ Erbschein ใน Zürich สามารถขอ Bescheinigung für Auskunft เพื่อสอบถามธนาคารและหน่วยงานได้ก่อน การขอ Erbschein หรือการนำทรัพย์กองมรดกไปเป็นของตนอาจกระทบสิทธิสละมรดก ให้ถามหน่วยงานก่อนดำเนินการ
  3. เมื่อชัดเจนว่าจะรับมรดก: สอบถามธนาคารหรือ Grundbuchamt ว่าต้องใช้ Erbschein หรือเอกสารใด แล้วขอจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ ไม่ใช่เอกสารที่ออกให้โดยอัตโนมัติ
  4. ถ้ามีทายาทหลายคน: ทรัพย์ในกองมรดกที่ยังไม่แบ่งเป็นของ Erbengemeinschaft การจัดการโดยหลักต้องทำร่วมกัน คู่สมรสจึงไม่ควรถือว่าถอนได้หรือขายบ้านในกองมรดกได้คนเดียว
[8][9][7]

ภาษีเงินได้กับภาษีมรดกเป็นคนละเรื่อง

กฎของ Kanton

ภาษีมรดกเป็นกฎหมายระดับ Kanton ขึ้นกับความสัมพันธ์กับผู้เสียชีวิต และ Kanton ที่มีอำนาจเก็บ คู่สมรสได้รับยกเว้นภาษีมรดกในทุก Kanton รวมถึง Zürich[13]

แยกเงินต้นกับดอกเบี้ย: เงินต้นที่รับเป็นมรดกกับดอกเบี้ยที่เกิดภายหลังต้องแยกกัน หากกองมรดกยังไม่แบ่งและมีทายาทหลายคน ดอกเบี้ยไม่ได้เป็นรายได้ของคุณทั้งหมด ใน Zürich โดยหลักรายได้และทรัพย์สินของ Erbengemeinschaft ต้องจัดสรรให้ทายาทแต่ละคนตามส่วนของตน การยกเว้นภาษีมรดกจึงไม่ได้แปลว่ารายได้หรือทรัพย์สินนั้นพ้นจากภาษีอื่นทั้งหมด[11]

เงินจากการขายบ้าน

บ้านไม่ใช่เงินอีกกองหนึ่ง ต้องแยกก่อนว่าส่วนใดเป็นของคู่สมรส และส่วนใดอยู่ในกองมรดก หากขายบ้าน เงินที่ได้จากการขายไม่เท่ากับกำไร

ราคาขายA
หนี้จำนองที่ต้องชำระ−
ค่านายหน้า ค่าโอน ค่าใช้จ่ายการขาย−
Grundstückgewinnsteuer−
แบ่งตามสัดส่วน: ส่วนของคุณ / ส่วนในกองมรดก÷
เงินที่เป็นของคุณจริง=

ข้อมูลที่ต้องหาให้ครบ

  • ราคาซื้อเดิม และหลักฐานค่าปรับปรุง โดยแยกงานเพิ่มมูลค่าออกจากค่าบำรุงรักษา ใน Zürich ค่าใช้จ่ายเพิ่มมูลค่าใช้เป็นต้นทุนคำนวณ Grundstückgewinnsteuer ได้ตามเงื่อนไข ไม่ใช่ค่าซ่อมทุกใบที่หักได้เหมือนกัน
  • กรรมสิทธิ์เดิมเป็นของใคร และถือคนละสัดส่วนเท่าไร
[12]
แนวปฏิบัติของหน่วยงาน

ถามภาษีนี้ที่ Steueramt ของ Kanton หรือ Gemeinde ที่บ้านตั้งอยู่ ไม่ใช่ Kanton ที่คุณย้ายไปอยู่ภายหลัง รายละเอียดต่างกันตาม Kanton

ภาษีที่เลื่อนไว้: การรับบ้านเป็นมรดกมักยังไม่ต้องจ่ายภาษีกำไรทันที แต่เมื่อขาย ภาษีที่เลื่อนไว้อาจถูกนำมาคำนวณด้วย อย่าคำนวณกำไรจากราคาประเมินวันรับมรดกตัวเลขเดียว

ก่อนโอนเงินเข้าไทย: จัดแฟ้มแยกตามที่มา

จัดแล้ว 0 จาก 6

ไม่จำเป็นต้องโอนคนละวันเสมอไป แต่ถ้าโอนรวม ให้ทำตารางสรุปยอดว่าแต่ละส่วนมาจากไหน เท่าไร เพราะถ้ากรมสรรพากรไทยหรือธนาคารถาม คุณต้องอธิบายได้ว่าส่วนไหนคือบำนาญ เงิน Pensionskasse ประกันชีวิต มรดก หรือเงินจากการขายทรัพย์สิน (ดู EP.04)

อย่าเรียกรวมว่า “มรดก”: การเรียกรวมทั้งหมดแบบนี้ อาจทำให้อธิบายภาษีผิดประเภท
ภาษาไทย

สามีของฉันเสียชีวิตเมื่อ [วันที่] ฉันอายุ [อายุ] ปี แต่งงานกันมา [จำนวน] ปี ไม่มีลูก ฉันถือสัญชาติ [ระบุ] กรุณาแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรว่า 1) ฉันมีสิทธิได้ Witwenrente ไหม 2) ถ้าย้ายไปไทย ยังจ่ายต่อได้ไหม 3) ถ้าไม่ได้ มีทางเลือกอะไรบ้าง เช่น การขอคืนเงินสมทบ 4) ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง

Deutsch · ส่งให้ Ausgleichskasse หรือ SAK ได้เลย

Mein Ehemann ist am [Datum] verstorben. Ich bin [Alter] Jahre alt, wir waren [Anzahl] Jahre verheiratet und haben keine Kinder. Ich besitze folgende Staatsangehörigkeit(en): [bitte ergänzen]. Bitte teilen Sie mir schriftlich mit: 1. Habe ich Anspruch auf eine Witwenrente? 2. Wird die Rente weiter ausbezahlt, wenn ich nach Thailand ziehe? 3. Falls nicht: Welche Möglichkeiten habe ich, zum Beispiel eine Rückvergütung von Beiträgen? 4. Welche Unterlagen benötigen Sie von mir?

ความเห็นของฉัน

ในช่วงเวลานี้ เรื่องเอกสารอาจเป็นสิ่งสุดท้ายที่คุณอยากจัดการ แต่มีสองเรื่องที่ไม่ควรปล่อยไว้นาน

  1. แจ้งการเสียชีวิต และยื่นคำขอกับหน่วยงาน กองทุน และบริษัทประกัน
  2. ตัดสินใจเรื่องรับหรือสละมรดก ถ้าสงสัยเรื่องหนี้
    โดยทั่วไป 3 เดือน; ขอ öffentliches Inventar ภายใน 1 เดือนนับจากวันเริ่มกำหนดสละมรดก

ส่วนการโอนเงินกลับไทยรอได้ ควรรอจนแยกสิทธิ เจ้าของเงิน ภาษี และเอกสารของแต่ละก้อนได้ชัด และตรวจสถานะผู้อยู่ในประเทศไทยทางภาษีในปีที่จะโอนแล้ว เงินอยู่ในบัญชีสวิสต่อได้ แต่ต้องตรวจค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขของธนาคารหลังย้ายประเทศด้วย

ถ้าทำได้เรื่องเดียว

เปิดแฟ้มแรก แล้วเขียนรายชื่อหน่วยงาน กองทุน และบริษัทประกันที่ต้องแจ้ง

ทำทีละเรื่อง ไม่ต้องทำทุกอย่างในวันเดียวค่ะ

ตอนต่อไป · EP.12รับเงินแม่ม่าย AHV อยู่แล้ว เมื่อเกษียณยังได้บำนาญของตัวเองไหม?
บำนาญผู้รอดชีวิตกับเงินสมทบของตัวเอง

หากกำลังรับบำนาญผู้รอดชีวิตซึ่งส่งออกได้ตามสัญชาติของผู้เสียชีวิต จะไม่มีสิทธิขอคืนเงินสมทบ AHV ของตัวเองระหว่างที่สิทธินั้นยังมีอยู่ ตามแนวปฏิบัติ BSV (Rück) ข้อ 24 หากสิทธิบำนาญผู้รอดชีวิตสิ้นสุดเพราะย้ายภูมิลำเนาไปต่างประเทศ อาจยื่นขอคืนเงินสมทบของตัวเองได้เมื่อเข้าเงื่อนไขทั้งหมด ต้องให้ SAK ตรวจแยกจากการขอคืนเงินสมทบของผู้เสียชีวิต และห้ามคาดว่าจะได้รับบำนาญต่อพร้อมเงินสมทบคืน

ตรวจประเด็นสิทธิเมื่ออยู่ประเทศไทย: 5 ตุลาคม 2026 · [15] · [16]

แหล่งข้อมูลทางการ

  1. AHV/IV Informationsstelle — Merkblatt 3.03: Hinterlassenenrenten der AHV
  2. AHV/IV Informationsstelle — Merkblatt 880: Die Schweiz verlassen
  3. BSV — Anpassung der Witwen- und Witwerrenten
  4. Fedlex — AHVG Art. 18 และ 24, BVG Art. 19, ZGB
  5. Kanton Zürich — Erbschafts- und Schenkungssteuer
  6. Notariate Zürich — ผู้มีสิทธิรับมรดก
  7. Notariate Zürich — ทายาทร่วม
  8. Gerichte Zürich — การเปิดพินัยกรรม
  9. Gerichte Zürich — หนังสือรับรองทายาท
  10. Gerichte Zürich — öffentliches Inventar
  11. Kanton Zürich — การจัดสรรภาษีของทายาทร่วม
  12. Kanton Zürich — ค่าบำรุงรักษาและงานเพิ่มมูลค่า
  13. ESTV — ภาษีมรดกและของขวัญ
  14. Gerichte Zürich — การสละมรดก
  15. ZAS — ช่องทางยื่นบำนาญผู้รอดชีวิต แยกตามสัญชาติผู้เสียชีวิตและผู้รับ
  16. BSV — Rück ข้อ 24–25: การคืนเงินสมทบของผู้เป็นม่าย

ดูแหล่งอ้างอิงทั้ง 10 แหล่งของซีรีส์ →

คำศัพท์ใหม่ในบทนี้

Witwenrente
บำนาญแม่ม่าย
güterrechtliche Auseinandersetzung
การแบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส ก่อนแบ่งมรดก
Erbschein / Erbbescheinigung
หนังสือรับรองทายาท ชื่อเรียกต่างกันตาม Kanton
Grundstückgewinnsteuer
ภาษีกำไรจากการขายอสังหาริมทรัพย์

เปิด Dictionary 4 ภาษา (Deutsch / Français / Italiano / ไทย) →

เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล
กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง