Thai Swiss Compass← กลับหน้าหมวด Permit B / Permit C
01 · พื้นฐานใบอนุญาตพำนัก

Permit B / C ต่างกันอย่างไร และเมื่อไรจึงขอ C ได้?

ตรวจสอบล่าสุด: 5 ตุลาคม 2026

คำถามที่ได้ยินบ่อยคือ “อยู่สวิตเซอร์แลนด์ครบ 5 ปีแล้ว ทำไมยังไม่ได้ C?” ลองนึกภาพว่า... คุณกับเพื่อนถือ Permit B เหมือนกันและย้ายมาช่วงใกล้กัน แต่เพื่อนได้ C ก่อน จึงเริ่มสงสัยว่าหน่วยงานนับปีของคุณผิดหรือเปล่า

แต่ความจริงไม่ใช่อย่างนั้นค่ะ ตัวอักษรบนบัตรไม่ได้บอกฐานสิทธิทั้งหมด คนที่มีสัญชาติ คู่สมรส หรือเหตุที่ได้รับใบอนุญาตต่างกัน อาจใช้คนละเส้นทาง ก่อนนับว่าครบกี่ปี ต้องรู้ว่าใบอนุญาตของคุณออกบนฐานใด

Permit B กับ C ต่างกันตรงไหน?

เรื่องPermit BPermit C
ชื่อทางการAufenthaltsbewilligung (ใบอนุญาตพำนัก)Niederlassungsbewilligung (ใบอนุญาตตั้งถิ่นฐาน)
ระยะสิทธิมีกำหนดเวลา ต่ออายุเมื่อยังเข้าเงื่อนไขไม่มีกำหนดเวลา แต่ยังสิ้นสุดหรือถูกเพิกถอนได้ตามกฎหมาย
ตัวบัตรวันหมดอายุขึ้นอยู่กับฐานสิทธิและกรณีโดยทั่วไปมีรอบตรวจสอบ 5 ปี ต้องต่ออายุตัวบัตร
ฐานที่ต้องตรวจเช่น งาน ครอบครัว การศึกษา หรือสิทธิ EU/EFTAเส้นทางที่ได้รับ C และเหตุที่อาจทำให้สิทธิเสียไป

SEM — ข้อ 3.4.2 และ 3.5: ความหมายของ B และ C ↗

ทำไมบางคนได้ B หนึ่งปี แต่บางคนได้ห้าปี?

สำหรับผู้ได้รับใบอนุญาตตามกรอบ AIG จาก Drittstaaten (ประเทศนอก EU/EFTA) เช่น ผู้ถือสัญชาติไทย ใบอนุญาตครั้งแรกโดยทั่วไปมีอายุไม่เกิน 1 ปี การต่อครั้งถัดไปอาจได้ถึง 2 ปีตามข้อเท็จจริง ทั้งนี้มีข้อยกเว้นตามฐานสิทธิ อายุบัตรจึงต้องดูจากคำสั่งและบัตรของตนเอง

ส่วนลูกจ้างที่เป็นพลเมือง EU/EFTA และแสดงสัญญาจ้างไม่มีกำหนดหรืออย่างน้อย 365 วัน โดยทั่วไปได้รับ B EU/EFTA อายุ 5 ปี คนไทยที่ได้รับสิทธิในฐานะสมาชิกครอบครัวภายใต้กฎ EU/EFTA ต้องตรวจกรอบนั้นแยกต่างหาก อย่าใช้สัญชาติไทยเพียงอย่างเดียวตัดสินว่าต้องได้ B หนึ่งปีเสมอ

SEM — ข้อ 3.4.2: ระยะใบอนุญาตตาม AIG และข้อยกเว้น FZA ↗

SEM — B EU/EFTA สำหรับพลเมือง EU/EFTA ↗

ถือ C แล้ว ยังต้องต่อบัตรหรือไม่?

ต้องต่ออายุตัวบัตรค่ะ สิทธิ C ไม่มีกำหนดเวลา แต่ Ausländerausweis (บัตรประจำตัวชาวต่างชาติ) โดยทั่วไปมีอายุ 5 ปีเพื่อการตรวจสอบ การต่อบัตรจึงต่างจากการยื่นขอสิทธิ C ครั้งแรก

ตาม VZAE มาตรา 63 ต้องนำบัตรไปยื่นต่อหน่วยงานที่รับผิดชอบอย่างช้าที่สุด 14 วันก่อนหมดอายุ และต่อได้เร็วที่สุด 3 เดือนก่อนหมดอายุ ให้ตรวจช่องทางของ Gemeinde หรือ Kanton ด้วย แม้มี C แล้วก็ยังอาจถูกเพิกถอน ลดระดับเป็น B หรือสิ้นผลเมื่อย้ายออกตามกฎหมายได้

SEM — ข้อ 3.5.1: อายุบัตรและกำหนดต่อบัตร C ↗

เส้นทางทั่วไป 10 ปี นับเฉพาะปีที่ถือ B หรือไม่?

ตาม AIG มาตรา 34 วรรค 2 กรอบทั่วไปใช้ระยะพำนักที่นับได้รวมอย่างน้อย 10 ปีด้วยใบอนุญาตพำนักระยะสั้น L หรือใบอนุญาตพำนัก B โดยช่วง 5 ปีสุดท้ายต้องเป็นการถือใบอนุญาตพำนักต่อเนื่อง และต้องผ่านเงื่อนไขอื่น เช่น Integration (การมีส่วนร่วมและปรับตัวเข้ากับสังคม) และไม่มีเหตุเพิกถอน

ระยะพำนักชั่วคราวไม่ได้นับเหมือนกันทุกช่วง โดยเฉพาะช่วง 5 ปีสุดท้าย การศึกษาอาจนับย้อนหลังได้เมื่อหลังเรียนจบถือใบอนุญาตเพื่อพำนักระยะยาวต่อเนื่อง 2 ปีตามเกณฑ์ และยังมีกรณีเฉพาะที่หน่วยงานต้องตรวจจากเอกสาร

จุดที่สับสนบ่อย: L อาจนับในกรอบ 10 ปีเพื่อขอ C แต่ L ไม่นับในระยะพำนักเพื่อขอสัญชาติตาม BüG มาตรา 33 ทั้งสองเรื่องใช้คนละกฎหมาย จึงห้ามย้ายสูตรนับปีจากเรื่องหนึ่งไปใช้อีกเรื่องโดยตรง

SEM — ข้อ 3.5.2.1: ระยะพำนักและช่วงการศึกษา ↗

SEM — การนับระยะพำนักเพื่อขอสัญชาติ ↗

คู่สมรสคนสวิสหรือผู้ถือ C ใช้เกณฑ์ 5 ปีอย่างไร?

คู่สมรสของคนสวิสหรือของผู้ถือ C อาจมี Anspruch (สิทธิเรียกร้องตามกฎหมาย) ในการได้รับ C เมื่อครบระยะพำนักที่ถูกต้องต่อเนื่อง 5 ปีตามฐานชีวิตสมรสและผ่านเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง เช่น Integration ไม่ใช่นับจากวันเข้าประเทศทุกกรณี

สำหรับคู่สมรสคนสวิส นับระยะพำนักในสวิตเซอร์แลนด์ระหว่างชีวิตสมรสตามเกณฑ์ ไม่ใช่นำปีที่อยู่กับคู่สมรสในต่างประเทศหรือช่วงสมรสเดิมมารวมโดยอัตโนมัติ ส่วนคู่สมรสของผู้ถือ C ต้องตรวจช่วงที่ใช้ชีวิตสมรสร่วมกันและสถานะ C ของคู่สมรสด้วย

คู่สมรสของผู้ถือ B ไม่ได้มีสิทธิขอ C หลัง 5 ปีบนฐานเดียวกันโดยอัตโนมัติ หากคู่สมรสเปลี่ยนจาก B เป็น C ภายหลัง ต้องตรวจว่ากำหนดเวลาเริ่มนับเมื่อใด และมีเส้นทางอื่นที่เข้าเงื่อนไขอยู่แล้วหรือไม่

SEM — ข้อ 6.2.4, 6.3.3 และ 6.4.3: C บนฐานคู่สมรส ↗

Early C ต่างจากสิทธิของคู่สมรสอย่างไร?

vorzeitige Niederlassungsbewilligung (การขอ C ก่อนกำหนด) ตาม AIG มาตรา 34 วรรค 4 เป็นการพิจารณาเมื่อมีการถือใบอนุญาตพำนักต่อเนื่อง 5 ปีที่นับได้และมี Integration ที่ดีตามเกณฑ์ ต้องยื่นคำขอโดยชัดแจ้งต่อหน่วยงาน Migration ของ Kanton ไม่ใช่รอให้หน่วยงานเปลี่ยน B เป็น C ให้เมื่อถึงวันครบปี

เส้นทางนี้เป็นดุลพินิจ ไม่ใช่สิทธิอัตโนมัติ ต้องตรวจภาษา การดำรงชีพ การปฏิบัติตามกฎหมาย และประวัติพำนัก รวมถึงหลักเกณฑ์เกี่ยวกับสมาชิกครอบครัวอายุมากกว่า 12 ปี การผ่านภาษาอย่างเดียวไม่พอ

ตัวอย่างสมมติ ณ ปี 2026: หากเริ่มถือ B เพื่อพำนักระยะยาวต่อเนื่องตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2021 โดยไม่มีช่วงขาดหรือพำนักชั่วคราวที่กระทบการนับ เมื่อถึง 1 ตุลาคม 2026 จะครบเวลา 5 ปี ตัวอย่างนี้ยืนยันเฉพาะระยะเวลา ยังไม่ได้ยืนยันว่ามีสิทธิได้รับ Early C หรือผ่านเงื่อนไขอื่น

บางสัญชาติมีข้อตกลงหรือแนวปฏิบัติเรื่อง C หลัง 5 ปีอีกฐานหนึ่ง ต้องตรวจรายชื่อและเงื่อนไขกับ SEM อย่าเรียกทุกกรณีที่ได้ C หลัง 5 ปีว่า Early C

SEM — ข้อ 3.5.3.2: คำขอ C ก่อนกำหนดและข้อ 3.5.2.1: ฐานตามสัญชาติ ↗

ภาษา A2 / A1 กับ B1 / A1 ใช้กับเรื่องไหน?

เส้นทางตามเกณฑ์ในบทนี้พูดอย่างน้อยเขียนอย่างน้อย
C ตามกรอบทั่วไป หรือฐานคู่สมรสที่กล่าวข้างต้นA2A1
Early CB1A1

ใช้ภาษาประจำชาติที่พูดในพื้นที่พำนัก เช่น ภาษาเยอรมันใน Zürich ต้องแสดงหลักฐานประเภทที่หน่วยงานยอมรับ หรือเข้าเงื่อนไขที่ไม่ต้องยื่นใบรับรองภาษา หากมีข้อจำกัดด้านสุขภาพ ความพิการ หรือเหตุส่วนบุคคลสำคัญ ให้หน่วยงานตรวจการพิจารณาตามกฎหมายจากหลักฐานของคุณ

สำหรับ Zürich หน้า ข้อมูลการขอ C ของ Kanton มีเงื่อนไขและเอกสารสำหรับแต่ละเส้นทาง ภาษาเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการตรวจ Integration

SEM — ข้อ 3.5.2.3, 3.5.3.2, 6.2.4 และ 6.3.3: เกณฑ์ภาษา ↗

มี C แล้ว เท่ากับมีสัญชาติสวิสหรือไม่?

ไม่ใช่ค่ะ C เป็นใบอนุญาตตั้งถิ่นฐาน ไม่ใช่สัญชาติ การขอสัญชาติเป็นอีกกระบวนการหนึ่ง แบบปกติโดยทั่วไปต้องมี C ระยะพำนักที่นับได้รวม 10 ปี และอย่างน้อย 3 ปีในช่วง 5 ปีก่อนยื่น ส่วนแบบผ่อนปรนสำหรับคู่สมรสคนสวิสใช้เงื่อนไขอีกชุด

อ่านเงื่อนไขและตัวอย่างการนับเวลาใน บทขอสัญชาติสวิส แยกจากเรื่องการขอ C นี้

SEM — แยกการขอสัญชาติแบบปกติกับแบบผ่อนปรน ↗

ควรเก็บเอกสารอะไรไว้ตรวจเส้นทางของตัวเอง?

ก่อนยื่น ให้เรียงประวัติ Permit และวันเปลี่ยนฐานสิทธิเป็นเส้นเวลา แล้วขอรายการเอกสารล่าสุดจากหน่วยงานที่รับคำขอ

สถานการณ์เปลี่ยนแล้ว ควรอ่านบทไหนต่อ?

อย่านับแค่จำนวนปีบนปฏิทิน—ให้นับพร้อมฐานสิทธิและประเภทใบอนุญาตค่ะ

ข้อมูลทั่วไปเพื่อทำความเข้าใจและเตรียมคำถาม ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะบุคคล ต้องให้หน่วยงานที่รับผิดชอบยืนยันการนับปีและเงื่อนไขจากประวัติจริง

แหล่งข้อมูลทางการ

คำศัพท์ในบทนี้

พจนานุกรม 4 ภาษา →