ย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์ กับการรักษา Permit C
ตรวจ Abmeldung กำหนด 6 เดือน การขอคงสิทธิ์สูงสุด 4 ปี และข้อจำกัดการกลับมาเยี่ยมหรือทำงาน
คำถามที่ฉันได้ยินบ่อยจากคนไทยในสวิตเซอร์แลนด์
“มี Permit C แล้ว ถ้ากลับไปอยู่ไทย จะเก็บสิทธิ์ไว้แล้วค่อยกลับมาสวิสได้ไหม?”
ลองนึกภาพว่า… คุณอยากไปทดลองอยู่ไทยสักระยะ แต่ยังเผื่อทางกลับสวิตเซอร์แลนด์ไว้ พอได้ยินว่า “C เก็บได้ 4 ปี” ก็อาจคิดว่าแจ้งย้ายออกก่อน แล้วค่อยส่งคำขอเมื่อสะดวก หรือกลับมาเยี่ยมทุกไม่กี่เดือนก็น่าจะพอ
แต่ความจริงไม่ใช่อย่างนั้นค่ะ การคง Permit C ต้องยื่นคำขอพร้อมเหตุผลและได้รับการพิจารณาจากหน่วยงาน ระยะสูงสุด 4 ปีไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ และการกลับมาเยี่ยมไม่ได้เท่ากับกลับมาพำนักจริง
ใบอนุญาตแต่ละประเภทหมายถึงอะไร?
- Permit L — Kurzaufenthaltsbewilligung (ใบอนุญาตพำนักระยะสั้น) สำหรับการพำนักแบบมีกำหนดเวลา เช่น การทำงาน การศึกษา หรือการฝึกงานระยะสั้น
- Permit B — Aufenthaltsbewilligung (ใบอนุญาตพำนัก) สำหรับผู้ที่ได้รับอนุญาตให้อาศัยอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ตามเหตุผลและระยะเวลาที่กำหนด
- Permit C — Niederlassungsbewilligung (ใบอนุญาตตั้งถิ่นฐานหรือใบอนุญาตพำนักถาวร) มีระยะเวลาไม่จำกัดตราบใดที่ยังไม่เกิดเหตุให้สิ้นผล แต่บัตรที่ถืออยู่ยังมีวันหมดอายุและต้องต่อบัตร
วันหมดอายุของบัตรไม่เท่ากับวันสิ้นสุดของสิทธิพำนัก Permit C อาจสิ้นผลจากการแจ้งย้ายออกหรือการอยู่ต่างประเทศนานเกินกำหนด แม้วันที่บนบัตรจะยังไม่หมดก็ตาม
Permit C สิ้นผลเมื่อใด?
ทำ Abmeldung ไปต่างประเทศ
Abmeldung (การแจ้งย้ายออกจากทะเบียนที่อยู่) ไปต่างประเทศโดยไม่มีข้อสงวนและมีเจตนาย้ายออกถาวรทำให้ Permit C สิ้นผลตาม AIG มาตรา 61 วรรค 1 (a) จึงไม่ใช่ว่าทำ Abmeldung แล้วจะมีเวลาเหลืออีก 6 เดือนเสมอไป หากต้องการคงสิทธิ์ ต้องจัดการคำขอก่อนหรือพร้อมกับ Abmeldung และยืนยันขั้นตอนกับหน่วยงาน
อยู่ต่างประเทศเกิน 6 เดือน
หากไม่ได้ทำ Abmeldung แต่ไปอยู่ต่างประเทศจริงเกิน 6 เดือน Permit C จะสิ้นผลตามกฎหมาย เว้นแต่ได้ยื่นคำขอคงสิทธิ์ภายในกำหนด การสิ้นผลเกิดขึ้นตามกฎหมาย ไม่จำเป็นต้องรอให้เจ้าหน้าที่ส่งจดหมายมายกเลิก
6 เดือน คือกำหนดเวลาสำคัญในการยื่นคำขอ ส่วน 4 ปี คือระยะเวลาสูงสุดที่เจ้าหน้าที่อาจอนุมัติ ไม่ใช่สิทธิที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ
บินกลับมาเยี่ยมแล้วเริ่มนับ 6 เดือนใหม่หรือไม่?
ไม่ควรใช้วิธีบินกลับมาสวิตเซอร์แลนด์ช่วงสั้น ๆ เพื่อหวังให้เริ่มนับ 6 เดือนใหม่ VZAE มาตรา 79 วรรค 1 ระบุว่า การกลับเข้ามาชั่วคราวเพื่อเยี่ยม ท่องเที่ยว หรือทำธุระไม่ทำให้ระยะเวลาดังกล่าวหยุดนับ หากข้อเท็จจริงแสดงว่าคุณย้าย Lebensmittelpunkt (ศูนย์กลางการใช้ชีวิต) ไปต่างประเทศแล้ว
เจ้าหน้าที่อาจดูว่าคุณมีบ้านหลัก ทำงาน ใช้ชีวิตประจำวัน และมีครอบครัวอยู่ประเทศใด รวมถึงการกลับมาสวิตเซอร์แลนด์เป็นการกลับมาอยู่จริงหรือเพียงมาเยี่ยม จึงไม่ควรวางแผนรักษา Permit C จากตราประทับเข้า–ออกเพียงอย่างเดียว
ต้องยื่นคำขออย่างไร?
- ติดต่อ Migrationsamt ของ Kanton (รัฐหรือเขตการปกครองของสวิตเซอร์แลนด์) ที่รับผิดชอบ Permit ของคุณ
- ขอแบบฟอร์ม Gesuch um Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung
- ระบุเหตุผลที่ต้องไปต่างประเทศและระยะเวลาที่คาดว่าจะอยู่
- อธิบายว่าจะกลับมาพำนักในสวิตเซอร์แลนด์เมื่อใด
- แนบเอกสารตามที่ Migrationsamt ขอ
- ขอคำตัดสินเป็นลายลักษณ์อักษร ตรวจวันสิ้นสุด และเก็บเอกสารไว้
ตาม Art. 79 Abs. 2 VZAE คำขอต้องถึงเจ้าหน้าที่ก่อนครบ 6 เดือนที่อยู่ต่างประเทศ แต่การยื่นก่อนเดินทางหรือก่อนทำ Abmeldung มีความเสี่ยงน้อยกว่าการรอใกล้หมดเวลา
คำขอที่ยื่นทันกำหนดโดยหลักมี aufschiebende Wirkung (ผลชะลอการสิ้นผลระหว่างรอคำตัดสิน) แต่ไม่ได้หมายความว่าคำขอได้รับอนุมัติแล้ว ก่อนเดินทางควรถาม Migrationsamt เป็นลายลักษณ์อักษรว่า ระหว่างรอผลสามารถเดินทางและกลับเข้าสวิตเซอร์แลนด์ด้วยเอกสารใด
คง Permit C แล้วกลับมาเยี่ยมหรือทำงานได้เลยหรือไม่?
การคงสิทธิ์ C ไม่ใช่การใช้บัตร C เดิมเดินทางและทำงานได้ตามปกติ แนวทาง SEM ฉบับ 15 มิถุนายน 2026 ระบุว่า ระหว่างการคงสิทธิ์ ผู้ถือสัญชาติประเทศนอก EU/EFTA ที่อยู่ภายใต้ข้อกำหนดวีซ่าต้องมีวีซ่าเมื่อเข้าสวิตเซอร์แลนด์ และห้ามทำงานระหว่างการมาเยี่ยม
ผู้ถือสัญชาติไทยเพียงสัญชาติเดียวจึงควรถาม Migrationsamt (หน่วยงานด้านการย้ายถิ่นของรัฐ) และสถานทูตสวิสเรื่องวีซ่าและเอกสารเข้าประเทศก่อนจองเดินทาง หากจะกลับมาพำนักและทำงานจริง ต้องดำเนินการกลับเข้าสู่สถานะพำนัก C และยุติการคงสิทธิ์ตามขั้นตอนก่อน ไม่ถือว่าการได้รับอนุมัติให้เก็บสิทธิ์เท่ากับได้รับอนุญาตทำงานระหว่างการมาเยี่ยม
อ้างอิง: SEM · ข้อ 3.5.3.2.3 · หน้า 74–75
เจ้าหน้าที่พิจารณาอะไร?
การไปต่างประเทศควรมีลักษณะชั่วคราวหรือมีระยะเวลาที่อธิบายได้ และผู้ยื่นต้องมีแผนกลับมาพำนักในสวิตเซอร์แลนด์จริง เหตุผลที่อาจนำมาพิจารณา เช่น
- ไปทำงานต่างประเทศตามระยะเวลาที่กำหนด
- ไปศึกษาหรือฝึกอบรม
- นายจ้างในสวิตเซอร์แลนด์ส่งไปทำงานต่างประเทศ
- ไปปฏิบัติหน้าที่ทางทหาร
- ทดลองกลับไปตั้งหลักในประเทศต้นทาง โดยยังมีแผนกลับสวิตเซอร์แลนด์
การทดลองกลับไปอยู่ประเทศต้นทางเป็นวัตถุประสงค์ที่สามารถนำมาพิจารณาได้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะได้รับอนุมัติ
หลักฐานอาจประกอบด้วยสัญญาจ้าง หนังสือตอบรับจากสถานศึกษา เอกสารแสดงระยะเวลาของภารกิจ หลักฐานเกี่ยวกับที่พัก งานหรือครอบครัวในสวิตเซอร์แลนด์ และแผนเดินทางกลับ
เจ้าหน้าที่มีดุลพินิจพิจารณาเป็นรายกรณี ผู้ยื่นไม่มี Anspruch auf Bewilligung (สิทธิเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่ต้องอนุมัติ)
ทำไมต้องจัดการคำขอก่อน Abmeldung?
หากยื่นคำขอคง Permit C พร้อมกับ Abmeldung การแจ้งย้ายออกจะไม่ทำให้ Permit C สิ้นผลทันทีจากการ Abmeldung เพียงอย่างเดียว แต่เจ้าหน้าที่ยังต้องพิจารณาว่าจะอนุมัติคำขอหรือไม่
หากทำ Abmeldung ก่อนแล้วค่อยยื่นคำขอ เจ้าหน้าที่อาจตรวจว่าตอนแจ้งย้ายออกคุณมีเจตนาออกจากสวิตเซอร์แลนด์ถาวรหรือไม่ Indizien (ข้อบ่งชี้หรือข้อเท็จจริงแวดล้อม) ที่อาจนำมาพิจารณา ได้แก่ การคืนบ้าน ลาออกจากงาน ถอนเงิน Pensionskasse ก่อนกำหนด ยกเลิกประกันสุขภาพ หรือไม่มีแผนกลับที่ชัดเจน
คง Permit C ได้นานเท่าใด?
Migrationsamt อาจอนุมัติให้คง Permit C ได้สูงสุดรวม 4 ปี แต่อาจอนุมัติให้สั้นกว่านั้น หากได้รับอนุมัติไม่ถึง 4 ปี อาจขอขยายด้วยเหตุผลเดิมได้ แต่ระยะเวลารวมต้องไม่เกิน 4 ปี
ไม่สามารถกลับมาอยู่สวิตเซอร์แลนด์เพียงช่วงสั้น ๆ แล้วขอใหม่อีก 4 ปีต่อเนื่องได้ ตาม Weisung (แนวปฏิบัติของหน่วยงาน) ใน Kanton Zürich ก่อนที่เจ้าหน้าที่จะพิจารณาอนุมัติการคงสิทธิ์รอบใหม่ โดยหลักต้องกลับมาพำนักในสวิตเซอร์แลนด์อย่างน้อยเท่ากับระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติในรอบก่อน
ควรยึดวันเริ่มและวันสิ้นสุดที่ระบุในคำตัดสินของ Migrationsamt ไม่ควรคำนวณเอง
ถ้าไม่ได้ยื่นหรือกลับช้ากว่ากำหนด
Permit C จะสิ้นผลหากอยู่ต่างประเทศเกิน 6 เดือนโดยไม่ได้ยื่นคำขอ ยื่นหลังครบ 6 เดือน หรือกลับหลังวันสิ้นสุดที่ได้รับอนุมัติ เมื่อ Permit สิ้นผลแล้ว เหตุผลว่าเจ็บป่วย เดินทางไม่ได้ หรือมีเหตุจำเป็นอาจไม่ทำให้ Permit กลับมามีผลอีกครั้ง
Permit C สิ้นผลแล้ว ยังกลับสวิตเซอร์แลนด์ได้หรือไม่?
อาจมีช่องทางกลับเข้ามาพำนักใหม่ แต่ไม่ได้ Permit C คืนทันที ตาม Art. 30 Abs. 1 lit. k AIG ประกอบ Art. 49 VZAE ผู้ที่เคยถือ Permit B หรือ Permit C อาจได้รับการพิจารณาให้ออกใบอนุญาตพำนักใหม่ผ่านช่องทางนี้ หากเคยพำนักในสวิตเซอร์แลนด์อย่างน้อย 5 ปีโดยไม่ใช่การพำนักชั่วคราว และออกจากสวิตเซอร์แลนด์โดยสมัครใจมาแล้วไม่เกิน 2 ปี ตัวเลขนี้เป็นเงื่อนไขของช่องทางดังกล่าว ไม่ใช่คำรับรองว่าจะได้รับใบอนุญาตใหม่ และไม่ใช่การจำกัดทุกช่องทางพำนัก เช่น สิทธิตามครอบครัวซึ่งต้องตรวจแยก
หากได้รับอนุมัติ โดยทั่วไปจะเป็น Permit B และยังขึ้นอยู่กับการพิจารณาของเจ้าหน้าที่ ระยะเวลาพำนักเดิมอาจถูกนำมาพิจารณาทั้งหมดหรือบางส่วนในการขอ Permit C ครั้งใหม่ แต่ตามแนวปฏิบัติของ Kanton Zürich ต้องกลับมาพำนักด้วยใบอนุญาตพำนักอย่างน้อย 2 ปีก่อน จึงจะพิจารณาการให้ Permit C ก่อนกำหนดได้
Permit B และ Permit L ใช้กฎ 4 ปีนี้ได้หรือไม่?
ไม่ได้ การขอคงสิทธิ์สูงสุด 4 ปีตามบทความนี้ใช้กับ Permit C เท่านั้น Permit L อาจสิ้นผลเมื่ออยู่ต่างประเทศเกิน 3 เดือน ส่วน Permit B อาจสิ้นผลเมื่ออยู่ต่างประเทศเกิน 6 เดือน และการทำ Abmeldung ไปต่างประเทศทำให้ใบอนุญาตสิ้นผลได้เช่นกัน ผู้ถือ Permit B หรือ Permit L ที่ต้องออกนอกประเทศเป็นเวลานานควรติดต่อ Migrationsamt ก่อนเดินทาง
ก่อนเดินทางออก ให้ตรวจ 5 เรื่อง
- คุณกำลังไปต่างประเทศชั่วคราวหรือย้ายถาวร?
- คุณสามารถระบุเวลาที่จะกลับสวิตเซอร์แลนด์ได้หรือไม่?
- คุณยื่นคำขอคง Permit C แล้วหรือยัง?
- คุณได้รับคำตัดสินและทราบวันสิ้นสุดหรือยัง?
- แผนเรื่อง Abmeldung บ้าน งาน ประกันสุขภาพ และ Pensionskasse สอดคล้องกับข้อมูลที่แจ้งต่อ Migrationsamt หรือไม่?
เรื่องที่ต้องตรวจแยกต่างหาก
การได้รับอนุมัติให้คง Permit C ไม่ได้ทำให้สิทธิและสัญญาอื่นคงอยู่ทั้งหมด ต้องตรวจ AHV, Pensionskasse, Freizügigkeitskonto (บัญชีพักเงินกองทุนบำนาญ), Säule 3a, ประกันสุขภาพ ภาษี และการแจ้งทะเบียนกับ Einwohnerkontrolle (ฝ่ายทะเบียนประชากรของ Gemeinde) แยกกัน
6 เดือนกับ 180 วันเป็นกฎเดียวกันหรือไม่?
ไม่ใช่ค่ะ กฎ 6 เดือนในบทนี้เกี่ยวกับใบอนุญาตพำนักสวิส ส่วนการอยู่ไทยรวมตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีปฏิทินเกี่ยวกับถิ่นที่อยู่ทางภาษีของไทย ไม่ใช้ตัวเลขหนึ่งแทนอีกตัวหนึ่ง และการคง Permit C ไม่ได้ตัดสินถิ่นที่อยู่ทางภาษีหรือสิทธิถอนเงินเกษียณให้โดยอัตโนมัติ
อ่านเรื่อง 180 วันกับภาษีไทย → · เตรียมเรื่อง Permit ก่อนย้ายกลับไทย →
เก็บบัตรไว้ได้ ไม่ได้แปลว่าเก็บสิทธิ์ไว้ได้ ต้องจัดการคำขอและเงื่อนไขให้ทันค่ะ
ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำวินิจฉัยสิทธิรายบุคคล ให้ Migrationsamt ของรัฐที่รับผิดชอบยืนยันขั้นตอน คำตัดสิน และเอกสารกลับเข้าประเทศก่อนดำเนินการ ตรวจสอบล่าสุด: 5 ตุลาคม 2026
แหล่งข้อมูลทางการ
- Fedlex — AIG มาตรา 61
- Fedlex — VZAE มาตรา 49, 61 และ 79
- SEM — Weisungen AIG สถานะ 15 มิถุนายน 2026 ข้อ 3.5.3.2 และ 3.5.5
- Zürich — แนวปฏิบัติคง Permit C วันที่ 21 สิงหาคม 2020 ที่เผยแพร่อยู่
- Zürich — การสิ้นผลของใบอนุญาต มีผล 1 มกราคม 2022
- Zürich — แบบฟอร์ม Gesuch um Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung
คำศัพท์ในบทนี้
- Niederlassungsbewilligung (ใบอนุญาตตั้งถิ่นฐานหรือ Permit C)
- Abmeldung (การแจ้งย้ายออกจากทะเบียนที่อยู่)
- Aufrechterhaltung (การคงสิทธิ์ใบอนุญาตไว้ระหว่างอยู่ต่างประเทศ)
- Lebensmittelpunkt (ศูนย์กลางการใช้ชีวิต)
- Migrationsamt (หน่วยงานด้านการย้ายถิ่นของรัฐ)
- aufschiebende Wirkung (ผลชะลอการสิ้นผลระหว่างรอคำตัดสิน)