หย่าก่อนครบ 3 ปี มีคนรักใหม่ จดทะเบียนสมรสอีกครั้งและอยู่สวิตเซอร์แลนด์ต่อได้ไหม?

ลองนึกภาพว่า… คุณแยกทางกับคู่สมรสเดิมก่อนใช้ชีวิตคู่ในสวิตเซอร์แลนด์ครบ 3 ปี ต่อมามีคนรักใหม่และตั้งใจแต่งงานกัน คำถามคือ “ถ้าแต่งงานใหม่ ฉันจะอยู่ต่อได้เลยไหม หรือควรกลับไปจดที่ไทยก่อน?”

บทนี้ใช้กับคู่สมรสทุกเพศ โดยเน้นผู้ถือ Permit B (ใบอนุญาตพำนักประเภท B) จากการสมรสเดิม กรณีคนรักใหม่เป็นชาวสวิสหรือผู้ถือ B/C ต้องตรวจสัญชาติของเขาด้วย เพราะผู้ถือ B/C ที่เป็นพลเมือง EU/EFTA อาจอยู่ภายใต้กติกาการเคลื่อนย้ายเสรีที่ต่างจากผู้ถือ B/C สัญชาติไทย

แยกกันอยู่แล้ว ยังจดทะเบียนสมรสใหม่ไม่ได้ทันที

Trennung (การแยกกันอยู่) ไม่ใช่ Scheidung (การหย่า) หากสมรสเดิมยังไม่สิ้นสุดตามกฎหมาย ต้องดำเนินการเรื่องนั้นให้เรียบร้อยก่อนจดทะเบียนใหม่

การหย่าในสวิตเซอร์แลนด์ดำเนินผ่านศาล หากทั้งสองฝ่ายต้องการหย่า สามารถยื่นคำร้องร่วมกันได้โดยไม่ต้องรอแยกกันอยู่ครบ 2 ปี หากอีกฝ่ายไม่ยินยอม โดยทั่วไปต้องแยกกันอยู่อย่างน้อย 2 ปีจึงยื่นหย่าฝ่ายเดียวได้ มีข้อยกเว้นสำหรับเหตุร้ายแรงตามกฎหมาย

ระยะ 2 ปีในกฎหมายหย่า กับเกณฑ์ 3 ปีในกฎหมายพำนักเป็นคนละเรื่อง การรอคดีหย่าไม่ได้ทำให้ช่วงที่ยุติการใช้ชีวิตคู่แล้วกลายเป็นเวลาสมรสร่วมกันที่นับได้ทั้งหมด

หย่าที่ไทยหรือสวิส ต้องตรวจการรับรองข้ามประเทศ

หากหย่าที่ไทย ให้ตรวจว่ากรณีของคุณจดทะเบียนหย่าโดยยินยอมได้หรือจำเป็นต้องผ่านศาล และต้องมีเอกสารใดยืนยันผลการหย่า หากจะนำการหย่านั้นมาใช้จดทะเบียนใหม่ในสวิตเซอร์แลนด์ ต้องให้หน่วยงานทะเบียนสวิสตรวจเรื่องการรับรองการหย่าจากต่างประเทศก่อน ไม่ใช่ถือใบหย่าไทยแล้วข้ามขั้นตอนนี้ได้ทุกกรณี

หากหย่าที่สวิส ให้ขอคำพิพากษาพร้อมหลักฐานว่ามีผลเด็ดขาดแล้ว (Rechtskraftbescheinigung) และตรวจการปรับสถานะในทะเบียนไทยเมื่อจะนำไปใช้ที่ไทย การเลือกประเทศที่หย่าต้องคำนึงถึงอำนาจของหน่วยงานและการยอมรับผลการหย่าของอีกประเทศ ไม่ใช่เลือกจากความเร็วอย่างเดียว

ถ้าจะจดทะเบียนสมรสใหม่ในสวิตเซอร์แลนด์

1. ติดต่อ Zivilstandsamt (สำนักงานทะเบียนราษฎร) ที่รับผิดชอบพื้นที่พำนัก ขอรายการเอกสารสำหรับผู้เคยสมรสและหย่าแล้วของทั้งสองฝ่าย
2. เตรียมหลักฐานสถานะปัจจุบัน เช่น หนังสือเดินทาง สูติบัตร เอกสารสถานภาพสมรส ที่อยู่ หลักฐานเปลี่ยนชื่อ และเอกสารหย่าที่มีผลแล้ว ตามรายการที่สำนักงานกำหนด
3. เปิด Ehevorbereitungsverfahren (กระบวนการเตรียมการสมรส) ตรวจความครบถ้วนของเอกสาร การแปล การรับรอง และความจำเป็นต้องมีล่าม
4. ตรวจสิทธิอยู่ระหว่างรอแยกต่างหาก กับ Migrationsamt (สำนักงานการย้ายถิ่นของรัฐ) การรับเรื่องของสำนักงานทะเบียนไม่ได้เท่ากับอนุญาตให้พำนักต่อ
5. เมื่อจดทะเบียนแล้ว ดำเนินคำขอพำนักตามความสัมพันธ์ใหม่และแจ้งสถานะต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

หากฝ่ายหนึ่งอยู่ไทย สามารถติดต่อสถานทูตสวิสเพื่อดำเนินส่วนของเอกสารและวีซ่าได้ หน่วยงานทะเบียนที่รับผิดชอบเป็นผู้กำหนดเอกสารตามกรณี สำหรับเอกสารที่ยื่นผ่านสถานทูตมีข้อกำหนดเรื่องต้นฉบับและอายุเอกสาร จึงควรขอรายการล่าสุดก่อนจัดทำ

ถ้าจะกลับไปจดทะเบียนสมรสในประเทศไทย

1. ตรวจสิทธิเดินทางออกและกลับเข้าสวิตเซอร์แลนด์ก่อนจองตั๋ว โดยเฉพาะเมื่อ Permit ใกล้หมดอายุหรือมีคำสั่งไม่ต่ออายุแล้ว
2. ติดต่อสำนักงานเขตหรืออำเภอที่จะรับจดทะเบียน ขอรายการเอกสารสำหรับสัญชาติและประวัติการสมรสของทั้งสองฝ่าย
3. เตรียมเอกสารประจำตัว สถานภาพสมรส และหลักฐานการหย่า คู่สมรสใหม่ชาวสวิสกับคู่สมรสใหม่ชาวไทยที่ถือ C ใช้เอกสารด้านสัญชาติไม่เหมือนกัน ใบ C ไม่ใช่สัญชาติสวิส
4. ตรวจการแปลและรับรองเอกสารตามที่หน่วยงานผู้รับกำหนด รวมถึงข้อกำหนดหลังหย่าที่เกี่ยวข้อง เช่น กฎ 310 วันและข้อยกเว้นในกรณีที่กฎหมายไทยกำหนด ไม่ควรเหมารวมว่าใช้กับผู้หย่าทุกคน
5. หลังจดทะเบียน เก็บทะเบียนสมรส (คร.2) และใบสำคัญการสมรส (คร.3) แล้วตรวจขั้นตอนแจ้งสมรสต่อหน่วยงานสวิส และยื่นคำขอรวมครอบครัว/วีซ่าหากจำเป็น

สถานทูตสวิสไม่ได้จดทะเบียนสมรสแทนสำนักงานเขตหรืออำเภอไทย และการแจ้งสมรสเข้าทะเบียนสวิสเป็นคนละขั้นตอนกับการอนุมัติสิทธิพำนัก

คู่สมรสใหม่เป็นชาวสวิส ผู้ถือ C หรือผู้ถือ B ต่างกันอย่างไร?

Familiennachzug (การขอให้ครอบครัวมาอยู่ร่วมกัน) ต้องตรวจสถานะของผู้ที่อยู่สวิตเซอร์แลนด์และเงื่อนไขของคู่สมรสที่ขอมาอยู่ด้วย กรอบ AIG (Ausländer- und Integrationsgesetz — กฎหมายว่าด้วยคนต่างชาติและการบูรณาการ) แยกเป็นกรณีหลักดังนี้

• ชาวสวิส: พิจารณาตามมาตรา 42 ประกอบเงื่อนไขและเหตุสิ้นสุดสิทธิ ไม่ใช่เพียงมีทะเบียนสมรสแล้วอนุมัติเสมอไป
• ผู้ถือ Permit C: พิจารณาตามมาตรา 43 ซึ่งมีเงื่อนไข เช่น การอยู่ร่วมกัน ที่พัก ภาษา และการเงิน
• ผู้ถือ Permit B: พิจารณาตามมาตรา 44 การอนุญาตตามมาตรานี้ไม่ใช่สิทธิที่รับประกันเหมือนกันทุกกรณี ต้องตรวจฐานสิทธิอื่นที่อาจเกี่ยวข้องด้วย

ตัวอย่างแนวทาง Zürich สำหรับผู้ถือ B/C สัญชาตินอก EU/EFTA มีการตรวจที่พัก รายได้ การไม่พึ่ง Sozialhilfe (เงินช่วยเหลือสังคม) เงื่อนไข Ergänzungsleistungen (เงินเสริมเพื่อให้เพียงพอต่อการดำรงชีพ) และภาษาของคู่สมรส โดยหลักใช้ภาษาเยอรมันด้านการพูดระดับ A1 หรือหลักฐานลงทะเบียนหลักสูตรตามขั้นตอนที่กำหนด ส่วนคู่สมรสชาวสวิสใช้เกณฑ์ของกรณีชาวสวิส ไม่ควรนำรายการเดียวกันมาบังคับใช้ทั้งหมด

อ่านรายละเอียดเอกสารแยกตามสถานะใน พาคู่สมรสจากไทยมาอยู่สวิตเซอร์แลนด์: ใบ B ใบ C และสัญชาติสวิสต่างกันอย่างไร?

มีคนรักใหม่แล้ว อยู่รอแต่งงานในสวิตเซอร์แลนด์ได้ไหม?

การมีคนรักหรือมีแผนแต่งงานยังไม่ใช่ใบอนุญาตอยู่ต่อ ต้องตรวจสิทธิพำนักเดิมและเงื่อนไขขออยู่เพื่อเตรียมสมรสเป็นรายกรณี ตัวอย่าง Zürich กำหนดให้มีหลักฐานเริ่มกระบวนการจากสำนักงานทะเบียน ไม่มีอุปสรรคต่อการสมรส การแต่งงานเกิดขึ้นได้ในอนาคตอันใกล้ และเห็นได้ชัดว่าเข้าเงื่อนไขการอนุญาตหลังสมรส

อย่าคิดว่าการยื่นนัดสมรสทำให้คำสั่งให้ออกนอกประเทศหยุดลง ให้ขอคำตอบเรื่องสิทธิอยู่ระหว่างรอและสิทธิทำงานจากหน่วยงานโดยตรง การอนุญาตพำนักชั่วคราวเพื่อเตรียมสมรสไม่ใช่สิทธิทำงานแบบเดียวกับใบอนุญาตเดิม

ก่อนเดินทางกลับไทย ต้องได้คำตอบอะไรบ้าง?

• ใบอนุญาตปัจจุบันยังใช้ได้หรือไม่ และมีคำสั่งเพิกถอน/ไม่ต่ออายุหรือกำหนดให้ออกเมื่อใด?
• คำขอที่กำลังพิจารณาให้สิทธิรอผลในสวิตเซอร์แลนด์หรือไม่ และการออกนอกประเทศมีผลต่อคำขออย่างไร?
• หากบัตรหมดอายุหรือยังไม่ได้รับบัตรใหม่ ต้องขอ Rückreisevisum (วีซ่าสำหรับเดินทางกลับเข้าสวิตเซอร์แลนด์) หรือใช้กระบวนการใด?
• ถ้าต้องยื่นจากไทย ต้องยื่นวีซ่า D เพื่อสมรสหรือรวมครอบครัว และต้องรอผลที่ไทยหรือไม่?

คำถามเหล่านี้ควรได้รับคำตอบตามสถานะจริงของคุณก่อนเดินทาง การมีใบรับคำขอ ทะเบียนสมรสใหม่ หรือตั๋วขากลับ ไม่ควรถูกใช้แทนหลักฐานสิทธิเข้าประเทศ สถานทูตระบุว่าคำขอวีซ่า D อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน จึงไม่ควรวางแผนบนสมมติฐานว่าจะกลับได้ภายในวันแน่นอน

เตรียมเอกสารเป็น 3 แฟ้ม

• การสมรสเดิม: เอกสารหย่า หลักฐานมีผลเด็ดขาด และการรับรอง/บันทึกสถานะข้ามประเทศตามที่จำเป็น
• การสมรสใหม่: เอกสารประจำตัวและสถานภาพของทั้งสองฝ่าย รายการจากสำนักงานทะเบียน หลักฐานเปลี่ยนชื่อ การแปลและรับรอง
• สิทธิพำนัก: Permit และจดหมายหน่วยงาน สัญชาติ/ใบอนุญาตคู่สมรสใหม่ ที่พัก รายได้ ประกัน ภาษา และคำขอวีซ่าหรือรวมครอบครัวตามกรณี

การสมรสใหม่ต้องเป็นความสัมพันธ์จริง และข้อมูลที่ยื่นต้องตรงกับข้อเท็จจริง ระยะเวลาสมรสกับคู่คนเดิมและคนใหม่ไม่ควรถูกนำมาบวกรวมเพื่อให้ครบเกณฑ์ 3 ปีของมาตรา 50 อ่านหลักการนับเวลาในบทหลัก

ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำวินิจฉัยสิทธิพำนักเฉพาะบุคคล ตรวจสอบล่าสุด: 16 ตุลาคม 2026 รายการเอกสารและผลการพิจารณาขึ้นอยู่กับสถานการณ์และหน่วยงานที่รับผิดชอบ