หย่าแล้วไม่มีคู่สมรสใหม่ อยากอยู่สวิตเซอร์แลนด์ต่อ ต้องเตรียมตัวอย่างไร?

ลองนึกภาพว่า… คุณแยกทางกับคู่สมรสแล้ว ไม่มีลูกและไม่ได้วางแผนแต่งงานใหม่ คุณมีงานทำอยู่ 60% และอยากรู้ว่าควรเพิ่มเป็น 80% หรือ 100% เพื่ออยู่สวิตเซอร์แลนด์ต่อหรือไม่

เริ่มจากสิทธิพำนัก ก่อนตัดสินว่าต้องทำงานกี่เปอร์เซ็นต์

Permit B (Aufenthaltsbewilligung B — ใบอนุญาตพำนักประเภท B) อาจออกให้ด้วยเหตุที่ต่างกัน บทนี้เน้นผู้ที่ได้ B จากการสมรส เมื่อยุติการใช้ชีวิตคู่ ต้องตรวจว่ายังมีสิทธิพำนักต่อภายใต้ AIG (Ausländer- und Integrationsgesetz — กฎหมายว่าด้วยคนต่างชาติและการบูรณาการ) มาตรา 50 หรือด้วยเหตุอื่นหรือไม่

หากใช้ชีวิตสมรสร่วมกันจริงในสวิตเซอร์แลนด์ครบอย่างน้อย 3 ปี ให้ตรวจเกณฑ์ Integration (การปรับตัวและมีส่วนร่วมในสังคม) และเงื่อนไขอื่น หากยังไม่ครบ ต้องตรวจเหตุผลส่วนบุคคลสำคัญหรือฐานสิทธิอื่น การไม่มีลูกหรือไม่มีคู่สมรสใหม่ไม่ได้แปลว่าไม่มีสิทธิทุกกรณี

อ่านวิธีนับเวลา เกณฑ์ทั้ง 4 ด้าน และข้อยกเว้นใน บทหลักเรื่อง Permit B หลังแยกทางหรือหย่า บทนี้เน้นแผนชีวิตและหลักฐานที่ควรเตรียม

ทำงบประมาณจากชีวิตหลังแยกทางจริง

อย่าใช้ค่าใช้จ่ายตอนอยู่ด้วยกันเป็นฐานโดยไม่ปรับ เพราะหลังแยกบ้านคุณอาจต้องจ่ายค่าเช่า ประกัน และค่าใช้จ่ายประจำด้วยตนเอง ให้รวบรวมยอดต่อเดือนดังนี้

• เงินเข้า: เงินเดือนสุทธิ รายได้อื่นที่สม่ำเสมอ และค่าเลี้ยงดูที่มีหลักฐานรองรับและได้รับจริง แยกเงินที่แน่นอนออกจากเงินที่ยังไม่ได้ตกลง
• ที่พักและชีวิตประจำวัน: ค่าเช่ารวมค่าใช้จ่ายอาคาร ไฟฟ้า อาหาร โทรศัพท์ และการเดินทาง
• ประกันและภาษี: เบี้ย Krankenkasse (ประกันสุขภาพ) เงินสำรองค่ารักษาที่ต้องจ่ายเอง และภาษีที่ยังไม่ได้หักจากเงินเดือน
• ภาระอื่น: ค่างวดหนี้ ค่าเลี้ยงดูที่คุณต้องจ่าย และค่าใช้จ่ายตามข้อผูกพัน
• ค่าใช้จ่ายตั้งต้น: เงินประกันห้อง ย้ายบ้าน เอกสารและคดีหย่า แยกออกจากรายจ่ายประจำเพื่อไม่ให้มองข้ามเงินก้อนที่ต้องใช้

งบประมาณนี้ช่วยวางแผนส่วนตัว ไม่ใช่สูตรคำนวณรายได้ขั้นต่ำที่ Migrationsamt (สำนักงานการย้ายถิ่นของรัฐ) ใช้เหมือนกันทั่วประเทศ หน่วยงานจะตรวจข้อเท็จจริงและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับคำขอของคุณ

เพิ่มงานจาก 60% เป็น 80% หรือ 100% ช่วยแค่ไหน?

ให้ขอนายจ้างคำนวณเงินเดือนสุทธิใหม่ก่อนตัดสินใจ เพราะเงินสุทธิไม่ได้เพิ่มตามสัดส่วนเสมอไป และการทำงานมากขึ้นอาจเพิ่มค่าเดินทางหรือค่าอาหารนอกบ้านด้วย

ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างที่กำหนดขึ้นเพื่อฝึกทำงบประมาณ ไม่ใช่อัตราค่าจ้าง ค่าครองชีพมาตรฐาน หรือเกณฑ์ผ่าน Permit และไม่ได้คำนวณรายได้สุทธิจากอัตราภาษีจริง

ในตัวอย่างนี้ งาน 80% ทำให้รายรับมากกว่ารายจ่าย แต่เหลือเพียง CHF 250 หากรายจ่ายเพิ่ม CHF 300 จะขาด CHF 50 ส่วนงาน 100% เหลือมากกว่า แต่ต้องทำได้จริงตามสุขภาพและสัญญาจ้าง จึงควรดูทั้งความเพียงพอ ความต่อเนื่อง และเงินสำรอง

หากจะเพิ่มเวลาทำงาน ให้มีหนังสือยืนยันจากนายจ้าง ระบุอัตราการทำงาน เงินเดือน และวันเริ่ม การพูดว่าจะเพิ่มในอนาคตยังไม่ใช่รายได้ที่เกิดขึ้นแล้ว หากนายจ้างเพิ่มชั่วโมงไม่ได้ ให้เก็บหลักฐานการสมัครงานหรือการพัฒนาทักษะตามที่ทำจริง

การรับ Sozialhilfe มีผลอย่างไร?

Sozialhilfe (เงินช่วยเหลือสังคม) อาจมีผลต่อการพิจารณาใบอนุญาตพำนัก แต่ไม่ควรเขียนเหมารวมว่าได้รับครั้งเดียวแล้วต้องออกจากประเทศทันที การประเมินต้องดูฐานสิทธิ สถานการณ์ส่วนตัว สาเหตุของการพึ่งพาเงินช่วยเหลือ และความได้สัดส่วนของมาตรการ

หากคุณเจ็บป่วย มีข้อจำกัดในการทำงาน หรือได้รับผลกระทบจากความรุนแรง ให้เตรียมหลักฐานประกอบ อย่าสรุปจากจำนวนเงินเพียงตัวเดียวว่ามีหรือไม่มีสิทธิอยู่ต่อ และอย่าหยุดขอความช่วยเหลือที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตเพียงเพราะกลัวโดยยังไม่ได้ตรวจสิทธิ

จัดเอกสารแยกตามประเภทเงินที่ได้รับ เพราะเงินประกันการว่างงาน เงินอุดหนุนเบี้ยประกันสุขภาพ และ Sozialhilfe ไม่ใช่เงินประเภทเดียวกัน ขอหนังสือระบุชื่อสิทธิ หน่วยงานผู้จ่าย และช่วงเวลาที่ได้รับให้ชัดเจน

ถ้ายังไม่ครบ 3 ปี ควรให้ตรวจทางเลือกใด?

• เหตุผลส่วนบุคคลสำคัญตามมาตรา 50: เช่น ความรุนแรงในครอบครัวหรืออุปสรรคร้ายแรงต่อการกลับไปใช้ชีวิตในประเทศต้นทาง ต้องมีข้อเท็จจริงรองรับ การไม่มีลูกไม่ได้ตัดสิทธิในเหตุอื่น
• สิทธิด้วยเหตุอื่นที่มีอยู่จริง: ให้หน่วยงานหรือผู้ให้คำปรึกษาตรวจว่าสถานการณ์ของคุณเข้าเงื่อนไขใด ไม่ควรเปลี่ยนชื่อคำขอเป็น “ทำงาน” แล้วคิดว่าจะได้รับอนุญาตแน่นอน
• คำขอพำนักเพื่อทำงาน: คนไทยที่ไม่มีสิทธิพำนักอิสระอยู่แล้วต้องตรวจข้อกำหนดการรับคนจากประเทศนอก EU/EFTA สัญญาจ้างเพียงฉบับเดียวไม่รับประกันว่าจะเปลี่ยนจาก B คู่สมรสเป็น B ทำงานได้

หากได้รับคำสั่งไม่ต่ออายุหรือให้เดินทางออก ควรให้ผู้รู้กฎหมายตรวจเอกสารและกำหนดอุทธรณ์ทันที การมีงานใหม่หรือยื่นเอกสารเพิ่มไม่ได้ทำให้คำสั่งเดิมหยุดมีผลโดยอัตโนมัติ

จัดแฟ้มให้หน่วยงานเห็นสถานการณ์ครบ

1. หนังสือเดินทาง Permit และจดหมายจากหน่วยงาน พร้อมวันที่ต้องตอบ
2. ทะเบียนสมรส เอกสารแยกกันอยู่หรือคำพิพากษาหย่า และลำดับวันที่ใช้ชีวิตคู่จริง
3. สัญญาจ้าง สลิปเงินเดือน และหนังสือเพิ่มเวลาทำงาน หากมี
4. สัญญาเช่า เบี้ยประกัน งบรายเดือน หนี้และค่าเลี้ยงดู
5. หลักฐานภาษา การเรียนหรือฝึกอาชีพ และการสมัครงาน
6. เอกสารสุขภาพ การช่วยเหลือสังคม หรือเหตุส่วนบุคคลสำคัญที่เกี่ยวข้อง

รายการนี้ใช้เตรียมตัว ไม่ใช่รายการเอกสารบังคับครบถ้วนทุกกรณี ให้ยึดหนังสือเรียกเอกสารของหน่วยงานที่รับผิดชอบเป็นหลัก

สิ่งที่ควรทำก่อนส่งคำขอ

ตรวจว่าคำอธิบาย วันที่ และเอกสารตรงกัน แยกสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วออกจากแผนในอนาคต และระบุให้ชัดว่าขออยู่ต่อด้วยเหตุใด การวางแผนรายได้ช่วยให้ชีวิตหลังแยกทางมั่นคงขึ้น แต่คำขอพำนักต้องมีเหตุรองรับตามกฎหมายของตนเอง

ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำวินิจฉัยสิทธิพำนักเฉพาะบุคคล ตรวจสอบล่าสุด: 16 ตุลาคม 2026 รายการเอกสารและผลการพิจารณาขึ้นอยู่กับสถานการณ์และหน่วยงานที่รับผิดชอบ