บทที่ 2 จาก 18
กองทุน Säule 3a ของคุณลงทุนอะไรอยู่?
ชื่อกองทุนบอกได้ไม่หมด เปิด Factsheet แล้วดูให้ชัดว่าเงินของคุณอยู่ในสินทรัพย์ไหน ประเทศไหน สกุลเงินไหน และถือบริษัทเดิมซ้ำกันหรือเปล่า
- Factsheet (เอกสารสรุปข้อมูลกองทุน) บอกว่าเงินของคุณถูกนำไปลงทุนอะไร ชื่อกองทุนบอกไม่ได้
- ดู 6 จุด: สัดส่วนหุ้น ประเภทสินทรัพย์ ประเทศ สกุลเงิน 10 อันดับแรกที่ถือ และเป็นกองทุนตามดัชนีหรือบริหารเชิงรุก
- มีหลายบัญชี ไม่ได้แปลว่ากระจายความเสี่ยงแล้ว ต้องเทียบของข้างใน
สารบัญ
ต่อจากบทที่ 1
ในบทที่ 1 คุณแยกได้แล้วว่า Säule 3a (การออมเกษียณแบบผูกพัน หลักที่ 3a) ของคุณเป็นบัญชีเงินสด พอร์ตลงทุน หรือสัญญาประกัน
บทนี้สำหรับคนที่มี 3a แบบลงทุน หรือ 3a แบบประกันที่มีส่วนลงทุนอยู่ข้างใน
ชื่อกลยุทธ์อย่าง “Balanced”, “Growth” หรือ “Aktien 75” บอกทิศทางกว้าง ๆ เท่านั้น กองทุนสองกองที่ชื่อคล้ายกันอาจลงทุนต่างกันมาก ทั้งประเทศ สกุลเงิน และจำนวนบริษัท
Factsheet คืออะไร หาได้ที่ไหน
Factsheet เป็นเอกสารสั้น ๆ 1–3 หน้า ที่ผู้ให้บริการออกเป็นระยะ มักเป็นรายเดือนหรือรายไตรมาส
หาได้จาก
- แอปหรือเว็บไซต์ของธนาคาร มูลนิธิ 3a หรือบริษัทประกัน ในหน้ากองทุนที่คุณถืออยู่
- หน้ารายละเอียดของ Anlagestrategie (กลยุทธ์การลงทุน) ที่คุณเลือก
- ถ้าหาไม่เจอ ขอจากผู้ให้บริการโดยตรง
ก่อนอ่าน ให้ดูวันที่ข้อมูลบนเอกสารก่อน มักเขียนว่า Stichtag (วันที่อ้างอิงข้อมูล) หรือ “as of” ตัวเลขใน Factsheet เปลี่ยนได้ทุกเดือน
ข้อความสำหรับขอเอกสาร
ส่งได้ทั้งอีเมลและในแอป ส่งฉบับภาษาเยอรมันให้ผู้ให้บริการ ฉบับไทยมีไว้ให้คุณเข้าใจว่าเขียนอะไร
อ่าน 6 จุดใน Factsheet
Factsheet ของสวิสมักใช้คำเยอรมันหรืออังกฤษ ฉันใส่ไว้ทั้งสองภาษา ให้หาคำที่ตรงกับเอกสารของคุณ
สัดส่วนหุ้น
คำที่พบ: Aktienquote / Aktienanteil (สัดส่วนหุ้น) · Equity allocation (สัดส่วนหุ้น)
ตัวเลขนี้ช่วยประเมินระดับความผันผวนของพอร์ต โดยทั่วไป พอร์ตที่มีหุ้นมากมีโอกาสขึ้นลงแรงกว่า แต่ความเสี่ยงยังขึ้นอยู่กับประเภทหุ้น ประเทศ และการกระจายการลงทุนด้วย
สำหรับ Säule 3a ที่เปิดผ่าน Bankstiftung (มูลนิธิของธนาคาร) กฎ BVV 2 (ข้อบังคับของระบบบำนาญหลักที่ 2) กำหนดเพดานสัดส่วนหุ้นโดยทั่วไปไว้ที่ 50% แต่ผู้ให้บริการอาจเสนอกลยุทธ์ที่ถือหุ้นมากกว่านี้ได้ หากข้อบังคับของมูลนิธิอนุญาต และสามารถแสดงไว้ในภาคผนวกของรายงานประจำปีได้ว่ายังปฏิบัติตามหลักความปลอดภัยและการกระจายความเสี่ยง
ถ้า 3a ของคุณเป็นสัญญาประกัน ให้ดูเงื่อนไขการลงทุนในเอกสารของบริษัทประกัน
ผู้ให้บริการ 3a หลายแห่งใช้ช่องขยายนี้ จึงมีกลยุทธ์ที่หุ้นเกิน 50% ให้เลือก สำหรับคนที่รับความเสี่ยงได้สูงพอ
การมีกลยุทธ์หุ้นสูงให้เลือก ไม่ได้แปลว่าเหมาะกับทุกคน ให้ย้อนไปดูบทที่ 1 ว่าคุณเหลือเวลาอีกกี่ปีก่อนถอน และรับการขาดทุนระหว่างทางได้แค่ไหน
ประเภทสินทรัพย์
คำที่พบ: Asset Allocation / Vermögensaufteilung (การแบ่งประเภทสินทรัพย์)
แยกให้เห็นว่าเงินอยู่ใน
- Aktien (หุ้น)
- Obligationen (พันธบัตร หรือ Bonds)
- Immobilien (อสังหาริมทรัพย์)
- Liquidität (เงินสด)
- Alternative Anlagen (การลงทุนทางเลือก เช่น ทองคำ)
ถ้าเห็นเงินสดสัดส่วนสูงผิดปกติ ให้ดูว่าเป็นช่วงรอลงทุน หรือเป็นนโยบายของกองทุน
ประเทศและภูมิภาค
คำที่พบ: Regionen / Länderaufteilung (การแบ่งตามประเทศและภูมิภาค) · Regional allocation (การแบ่งตามภูมิภาค)
ดูว่าหุ้นแบ่งเป็นหุ้นสวิสกับหุ้นต่างประเทศอย่างไร
กองทุน 3a หลายกองถือหุ้นสวิสในสัดส่วนสูง เรียกว่า Home Bias (การถือสินทรัพย์ในประเทศตัวเองมาก) ไม่ได้ผิด แต่ควรรู้ว่าตลาดหุ้นสวิสมีบริษัทใหญ่ไม่กี่แห่งเป็นสัดส่วนสูงของดัชนี เงินของคุณจึงอาจผูกกับบริษัทไม่กี่แห่งมากกว่าที่คิด
ส่วนหุ้นต่างประเทศ ดัชนีหุ้นโลกหลายตัวมีสหรัฐอเมริกาเป็นสัดส่วนใหญ่ที่สุด ให้ดูตัวเลขจริงใน Factsheet ของคุณ
สกุลเงิน
คำที่พบ: Währungen (สกุลเงิน) · Currency allocation (การแบ่งตามสกุลเงิน) · währungsgesichert / hedged (ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน)
การลงทุนต่างประเทศอาจทำให้มูลค่าในหน่วย CHF เปลี่ยนตามอัตราแลกเปลี่ยน แต่สกุลเงินที่หุ้นซื้อขายไม่ใช่ตัวบอกความเสี่ยงค่าเงินทั้งหมด เพราะบริษัทหนึ่งอาจมีรายได้และค่าใช้จ่ายหลายสกุลเงิน ให้ดูข้อมูล Currency exposure (ความเสี่ยงตามสกุลเงิน) และคำว่า hedged (ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน) ในเอกสารประกอบกัน
บางกองทุนป้องกันความเสี่ยงค่าเงินไว้บางส่วนหรือทั้งหมด ซึ่งมีต้นทุนเพิ่ม ให้ดูว่ากองของคุณทำหรือไม่
หากคุณวางแผนใช้เงินเป็นบาท ให้แยกดู 2 ช่วง: ความเสี่ยงค่าเงินภายในพอร์ตระหว่างลงทุน และอัตราแลกเปลี่ยน CHF/THB เมื่อนำเงินหลังถอนมาแลกเป็นบาท ดูซีรีส์ กลับไทยแบบมีแผน
10 อันดับแรกที่ถือ
คำที่พบ: Grösste Positionen / Top 10 Holdings (10 อันดับแรกที่กองทุนถือ)
ดูสองอย่าง
- 10 อันดับแรกรวมกันเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของกองทุน ยิ่งสูง ยิ่งกระจุกตัว
- เป็นบริษัทเดียวกับที่อยู่ในกองอื่นของคุณหรือไม่ (ดูหัวข้อถัดไป)
เป็นกองทุนตามดัชนีหรือบริหารเชิงรุก
คำที่พบ: Benchmark / Referenzindex (เกณฑ์หรือดัชนีอ้างอิง) · indexiert / passiv (ตามดัชนี) · aktiv verwaltet (บริหารเชิงรุก)
- กองทุนตามดัชนี (Index Fund): ลงทุนตามดัชนี ค่าใช้จ่ายมักต่ำกว่า
- กองทุนบริหารเชิงรุก (Active Fund): ผู้จัดการกองทุนเลือกสินทรัพย์หรือปรับน้ำหนักตามนโยบายของกองทุน บางกองมีเป้าหมายทำผลงานให้ดีกว่าเกณฑ์อ้างอิง แต่ไม่มีการรับประกันว่าจะทำได้ และโดยทั่วไปมีค่าใช้จ่ายสูงกว่ากองทุนตามดัชนี
ดู TER (ค่าใช้จ่ายรวมต่อปีของกองทุน) ในเอกสารด้วย แต่ TER อาจยังไม่รวมทุกค่าใช้จ่าย บทที่ 3 จะอธิบายเรื่องนี้ละเอียด
หลายบัญชี ถือซ้ำกันหรือเปล่า
หลายคนแยก 3a เป็นหลายบัญชี เพื่อทยอยถอนคนละปีและลดภาษีตอนถอน นั่นคือการกระจาย “เวลาถอน” ไม่ใช่การกระจาย “ความเสี่ยงการลงทุน”
ถ้าทุกบัญชีใช้กลยุทธ์เดียวกัน คุณก็ถือหุ้นชุดเดียวกัน 3–5 ครั้ง
ตัวอย่างสมมุติ: 3 กองทุน 10 อันดับแรก
| กองทุน | บริษัท X | บริษัท Y | บริษัท Z | บริษัท W |
|---|---|---|---|---|
| กองทุน A | ||||
| กองทุน B | ||||
| กองทุน C |
● = อยู่ใน 10 อันดับแรกของกองนั้น
ถึงจะถือ 3 กองทุน บริษัท X ก็อยู่ในทุกกอง ถ้าบริษัท X ราคาตกแรง พอร์ตทั้งหมดของคุณจะได้รับผลพร้อมกัน
วิธีตรวจแบบง่าย
- วาง Factsheet ของทุกกองเรียงกัน
- เทียบสัดส่วนหุ้น ประเทศ และสกุลเงิน ว่าเหมือนกันแค่ไหน
- เทียบรายชื่อ 10 อันดับแรก พร้อมดูน้ำหนักของแต่ละบริษัท หากชื่อซ้ำและมีสัดส่วนสูง ควรตรวจรายการสินทรัพย์ทั้งหมดต่อก่อนสรุปว่าพอร์ตกระจายความเสี่ยงเพียงพอหรือไม่
- นับรวมพอร์ตลงทุนนอก 3a ด้วย ถ้ามี
ถือซ้ำไม่ได้แปลว่าผิดเสมอไป ถ้าคุณตั้งใจ และรู้ว่าตัวเองถืออะไร สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคือการคิดว่ากระจายความเสี่ยงแล้ว ทั้งที่ของข้างในแทบเหมือนกัน
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
ตารางจดข้อมูลกองทุน
จด 1 ชุดต่อ 1 กองทุน ข้อมูลที่กรอกจะเก็บไว้ในเครื่องของคุณเท่านั้น
บันทึกในเครื่องนี้อัตโนมัติ
ถ้าทำได้เรื่องเดียว
เปิด Factsheet (เอกสารสรุปข้อมูลกองทุน) ของกองทุน 3a ทุกกอง แล้วเทียบ 10 อันดับแรกพร้อมน้ำหนักที่ถือ
หากชื่อเดียวกันปรากฏซ้ำหลายกองและมีน้ำหนักสูง พอร์ตอาจกระจุกตัวมากกว่าที่คิด อย่างไรก็ตาม 10 อันดับแรกเป็นเพียงการตรวจเบื้องต้น ไม่ใช่ภาพทั้งหมดของพอร์ตค่ะ
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะสัญญา โปรดตรวจ Police, AVB, หนังสือแจ้งจากบริษัท และเส้นตายของตนก่อนดำเนินการ