บทที่ 3 จาก 18
ค่าใช้จ่ายที่มองไม่เห็น
ค่าใช้จ่ายที่ต่างกันเพียงปีละ 1% อาจทำให้เงินปลายทางต่างกันหลายหมื่นฟรังก์เมื่อออมเป็นเวลา 30 ปี บทนี้จะช่วยคุณตรวจค่าใช้จ่ายทุกชั้นของ Säule 3a รวมถึงค่าใช้จ่ายที่ไม่รวมอยู่ใน TER
- ค่าใช้จ่ายใน 3a แบบลงทุนมี 3 ชั้น: ค่าใช้จ่ายของกองทุน ค่าบริการของผู้ให้บริการ และค่าใช้จ่ายจากการซื้อขายหรือธุรกรรมอื่น
- TER (ค่าใช้จ่ายรวมต่อปีของกองทุน) ไม่ได้รวมทุกอย่าง อย่างน้อยค่าซื้อขายหลักทรัพย์ภายในกองไม่อยู่ในนั้น
- ค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ถูกหักจากมูลค่ากองทุนโดยตรง จึงไม่ขึ้นเป็นรายการในสเตทเมนต์ของคุณ
- 3a แบบประกันมีค่าใช้จ่ายอีกแบบหนึ่ง คือค่าทำสัญญาที่หักในช่วงปีแรก ๆ
สารบัญ
ต่อจากบทที่ 2
ในบทที่ 2 คุณเปิด Factsheet (เอกสารสรุปข้อมูลกองทุน) และจด TER ของแต่ละกองไว้แล้ว
บทนี้จะอธิบายว่าตัวเลขนั้นนับอะไร ไม่นับอะไร และยังมีค่าใช้จ่ายอะไรอีกที่คุณต้องหาจากเอกสารอื่น
ทำไมตัวเลขเล็กจึงสำคัญ
ค่าใช้จ่ายของกองทุนคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินทั้งก้อน และหักทุกปี ไม่ว่าตลาดขึ้นหรือลง
เงินที่ถูกหักไปไม่ได้อยู่ต่อเพื่อสร้างผลตอบแทนในปีถัดไป ยิ่งออมนาน ส่วนต่างยิ่งขยาย
ตัวอย่างสมมุติ: เงินต้นเท่ากัน ค่าใช้จ่ายต่างกัน
ฝาก 3a ปีละ CHF 7,258 ทุกต้นปี นาน 30 ปี (รวมเงินที่ฝาก CHF 217,740) · ผลตอบแทนก่อนหักค่าใช้จ่ายคงที่ 4.5% ต่อปี
ค่าใช้จ่ายเป็นหนึ่งในไม่กี่ปัจจัยที่คุณตรวจสอบและเปรียบเทียบได้ก่อนลงทุน ผลตอบแทนในอนาคตไม่มีใครรู้ แต่คุณตรวจได้วันนี้ว่ากำลังจ่ายเท่าไรและได้รับบริการอะไรกลับมา ค่าใช้จ่ายต่ำไม่ได้แปลว่ากองทุนนั้นดีกว่าเสมอ
ค่าใช้จ่าย 3 ชั้น
ค่าใช้จ่ายของกองทุน
คำที่พบ: TER / Total Expense Ratio (ค่าใช้จ่ายรวมต่อปีของกองทุน) · Betriebsaufwandquote (อัตราค่าใช้จ่ายดำเนินงาน) · laufende Kosten / Ongoing Charges (ค่าใช้จ่ายประจำ)
TER (ค่าใช้จ่ายรวมต่อปีของกองทุน) รวมค่าใช้จ่ายประจำของกองทุน ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ถูกหักจากทรัพย์สินของกองทุนและสะท้อนอยู่ในราคาหน่วยลงทุนแล้ว จึงมักไม่ปรากฏเป็นรายการหักแยกในสเตทเมนต์ของคุณ
- ค่าบริหารกองทุน
- ค่าธนาคารผู้รับฝากทรัพย์สิน
- ค่าผู้สอบบัญชี
- ค่าจัดทำเอกสาร
- ค่าซื้อขายหลักทรัพย์ภายในกองทุน (Transaktionskosten) โดยทั่วไปไม่รวมอยู่ใน TER
- ค่าตอบแทนตามผลงาน (Performance Fee) อาจแสดงแยกจาก TER
- ค่าธรรมเนียมตอนซื้อหรือขายหน่วยลงทุนเป็นค่าใช้จ่ายระดับผู้ลงทุน
กองทุนสวิสคำนวณ TER ตามแนวปฏิบัติของ Asset Management Association Switzerland หรือ AMAS (สมาคมการจัดการสินทรัพย์แห่งสวิตเซอร์แลนด์) ซึ่งไม่นับค่าซื้อขายหลักทรัพย์ภายในกองทุนเป็นค่าใช้จ่ายประจำ
กองทุนบริหารเชิงรุก (Active Fund) ที่ซื้อขายสินทรัพย์บ่อยอาจมีค่าซื้อขายภายในกองสูงกว่ากองทุนตามดัชนี (Index Fund) แต่ต้องตรวจตัวเลขของแต่ละกอง เพราะชื่อประเภทกองทุนอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะสรุปค่าใช้จ่าย
ถ้า 3a ของคุณลงทุนผ่าน Anlagestiftung (มูลนิธิเพื่อการลงทุนของเงินบำนาญ) เอกสารอาจเรียกตัวเลขนี้ว่า TER KGAST ความหมายใกล้เคียงกัน คือค่าใช้จ่ายประจำเป็นเปอร์เซ็นต์ของทรัพย์สิน
ค่าบริการของมูลนิธิ ธนาคาร หรือแอป
คำที่พบ: Verwaltungsgebühr / Vermögensverwaltungsgebühr (ค่าบริหาร) · Pauschalgebühr / All-in-Fee (ค่าธรรมเนียมเหมารวม) · Depotgebühr (ค่าเก็บรักษาหลักทรัพย์)
นอกจากค่าใช้จ่ายของกองทุน ผู้ให้บริการ 3a อาจคิดค่าบริการของตัวเองอีกชั้นหนึ่ง เช่น ค่าดูแลบัญชี ค่าเก็บรักษาหลักทรัพย์ หรือค่าจัดพอร์ต
ผู้ให้บริการแต่ละแห่งแสดงตัวเลขต่างกัน
- บางแห่งแยกค่าบริการออกจาก TER
- บางแห่งรวมทุกอย่างเป็นตัวเลขเดียว
- บางแห่งไม่คิดค่าบริการแยก แต่เลือกใช้กองทุนของตัวเองที่มี TER สูงกว่า
การเทียบผู้ให้บริการสองแห่งต้องเทียบ “ชั้น 1 + ชั้น 2” รวมกัน ไม่ใช่เทียบแค่ TER หรือแค่ค่าบริการ
หาตัวเลขนี้ได้จาก Gebührenreglement หรือ Preisliste (ระเบียบหรือตารางค่าธรรมเนียม) ของผู้ให้บริการ
ค่าใช้จ่ายจากการซื้อขายและธุรกรรมอื่น
คำที่พบ: Ausgabekommission / Rücknahmekommission (ค่าธรรมเนียมซื้อหรือขายหน่วยลงทุน) · Spread (ส่วนต่างราคาซื้อกับราคาขาย) · Courtage (ค่านายหน้าซื้อขาย) · Währungsumrechnung (การแลกสกุลเงิน) · Transfergebühr / Saldierungsgebühr (ค่าโอนย้ายหรือค่าปิดบัญชี)
- Ausgabekommission / Rücknahmekommission
- ค่าธรรมเนียมซื้อ / ขายหน่วยลงทุน บางกองหรือบางผู้ให้บริการเก็บเมื่อเงินเข้าหรือออก
- Spread
- ส่วนต่างราคาซื้อกับราคาขาย มักเกิดกับ ETF และหลักทรัพย์ที่ซื้อขายในตลาด
- Währungsumrechnung
- ค่าแลกเงิน ถ้าซื้อ ETF หรือหลักทรัพย์ USD/EUR ด้วย CHF อาจมีค่าแลกเงินบวกเพิ่มจากอัตราตลาด
- Transfergebühr / Saldierungsgebühr
- ค่าโอนย้าย / ค่าปิดบัญชี ผู้ให้บริการบางแห่งเก็บเมื่อคุณย้าย 3a ไปที่อื่น
เรื่อง Stempelabgabe (ภาษีอากรแสตมป์จากการซื้อขายหลักทรัพย์) อยู่ในบทที่ 11
ถ้าคุณย้าย 3a ไปผู้ให้บริการอื่น ผู้ให้บริการเดิมมักขายหน่วยลงทุนและโอนเป็นเงินสด เงินของคุณจึงอยู่นอกตลาดช่วงหนึ่ง ข้อนี้ไม่ใช่ค่าธรรมเนียม แต่เป็นความเสี่ยงที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจย้าย ให้ถามผู้ให้บริการทั้งสองฝั่งว่าโอนเป็นหน่วยลงทุนได้หรือไม่ และใช้เวลากี่วัน
ค่าใช้จ่ายที่ไม่มีชื่อในตารางค่าธรรมเนียม
ถ้ากองทุนถือหุ้นต่างประเทศ ประเทศนั้นอาจหักภาษีจากเงินปันผลก่อนส่งเข้ากอง ภาษีบางส่วนขอคืนไม่ได้ ข้อนี้ไม่อยู่ใน TER แต่ลดผลตอบแทนจริง รายละเอียดอยู่ในบทที่ 13
3a แบบประกัน: ค่าใช้จ่ายอีกแบบ
ถ้าบทที่ 1 บอกว่า 3a ของคุณเป็นสัญญาประกัน ค่าใช้จ่ายจะหน้าตาต่างจากกองทุน
- สัญญาประกันมักมีค่าทำสัญญาและค่าขาย (Abschluss- und Vertriebskosten) ที่หักจากเบี้ยในช่วงปีแรก ๆ
- ส่วนหนึ่งของเบี้ยเป็นค่าคุ้มครอง เช่น กรณีเสียชีวิตหรือทุพพลภาพ ส่วนนี้ไม่ได้ถูกนำไปลงทุน
- ถ้ายกเลิกสัญญาก่อนกำหนด เงินที่ได้คืนคือ Rückkaufswert (มูลค่าเวนคืน) ซึ่งในปีแรก ๆ อาจต่ำกว่าเบี้ยที่จ่ายไปรวมกัน
ดูตาราง Rückkaufswert ในสัญญาหรือในรายงานประจำปีที่บริษัทประกันส่งให้ จะเห็นว่าเงินที่คุณได้คืนแต่ละปีเป็นเท่าไร
ค่าคุ้มครองไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่เสียเปล่า ถ้าคุณต้องการความคุ้มครองนั้นจริง แต่ควรรู้ว่าจ่ายค่าคุ้มครองเท่าไร และจ่ายค่าลงทุนเท่าไร จะได้เทียบกับการซื้อประกันแยกต่างหากได้
กฎหมายบังคับให้แสดงค่าใช้จ่ายแค่ไหน
FIDLEG (กฎหมายว่าด้วยบริการทางการเงิน) กำหนดให้ผู้ให้บริการทางการเงินแจ้งค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องแก่ลูกค้า และกำหนดให้ผลิตภัณฑ์การลงทุนบางประเภทที่เสนอแก่นักลงทุนทั่วไปต้องมี Basisinformationsblatt หรือ BIB (เอกสารข้อมูลสำคัญ)
อย่างไรก็ตาม FIDLEG ยกเว้นสถาบันบำนาญและสถาบันที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการจัดสวัสดิการเพื่อเกษียณบางประเภท จึงไม่ควรสรุปว่าผู้ถือ Säule 3a ทุกคนจะได้รับเอกสารและรายละเอียดค่าใช้จ่ายในรูปแบบเดียวกัน
กองทุนที่ใช้ใน 3a บางกองมี BIB หรือ KID (เอกสารแบบเดียวกันตามกฎของสหภาพยุโรป) ให้ดาวน์โหลด บางกองไม่มี เพราะเสนอเฉพาะให้มูลนิธิ 3a ไม่ได้เสนอขายให้บุคคลทั่วไปโดยตรง
ฉันยังยืนยันไม่ได้ว่ามูลนิธิ 3a ทุกแห่งต้องแจ้งค่าใช้จ่ายทุกชั้นให้ผู้ถือบัญชีในรูปแบบเดียวกัน ถ้าหาเอกสารไม่เจอ วิธีที่ได้ผลที่สุดคือขอจากผู้ให้บริการโดยตรง
ถ้ากองนั้นมี BIB หรือ KID ให้ดูหัวข้อค่าใช้จ่าย เอกสารแบบนี้มักแยกค่าใช้จ่ายประจำ ค่าซื้อขายภายในกอง และค่าธรรมเนียมตอนเข้าออกไว้ให้ ครบกว่า Factsheet
หาตัวเลขได้จากเอกสารไหน
ข้อความสำหรับขอข้อมูลค่าใช้จ่าย
ส่งฉบับภาษาเยอรมันให้ผู้ให้บริการ ฉบับไทยมีไว้ให้คุณเข้าใจว่าเขียนอะไร
Ich habe bei Ihnen ein Säule-3a-Konto mit Wertschriftenanlage. Bitte teilen Sie mir alle Kosten mit, die mir direkt oder indirekt belastet werden: die TER bzw. laufenden Kosten der Fonds, Ihre Verwaltungs- oder Depotgebühren, die Transaktionskosten innerhalb der Fonds, allfällige Ausgabe- und Rücknahmekommissionen, Kosten für den Währungsumtausch sowie Gebühren bei einem Transfer oder einer Saldierung. Falls vorhanden, senden Sie mir bitte auch das Basisinformationsblatt (BIB/KID) der Fonds.
ฉันมีบัญชี Säule 3a แบบลงทุนกับคุณ กรุณาแจ้งค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่หักจากเงินของฉัน ทั้งทางตรงและทางอ้อม ได้แก่ TER หรือค่าใช้จ่ายประจำของกองทุน ค่าบริหารหรือค่าเก็บรักษาหลักทรัพย์ของคุณ ค่าซื้อขายหลักทรัพย์ภายในกองทุน ค่าธรรมเนียมซื้อหรือขายหน่วยลงทุน (ถ้ามี) ค่าแลกเงิน และค่าธรรมเนียมเมื่อโอนย้ายหรือปิดบัญชี ถ้ามี Basisinformationsblatt (BIB/KID) ของกองทุน กรุณาส่งมาด้วย
คำนวณค่าใช้จ่ายรวมต่อปีของคุณ
ทำทีละบัญชี
- จด TER ของกองทุน (จากบทที่ 2) ถ้าบัญชีถือหลายกอง ให้ถัวเฉลี่ยตามสัดส่วนเงิน0.60 × 0.30 + 0.40 × 0.80 = 0.18 + 0.32 = 0.50%
- บวกค่าบริการของมูลนิธิหรือแอปต่อปี (เป็น %)
- บวกค่าซื้อขายภายในกอง ถ้าเอกสารแสดงไว้ ถ้าไม่มี ให้เขียนว่า “ไม่ทราบ” อย่าใส่ 0
- ได้ตัวเลขค่าใช้จ่ายประจำรวมต่อปี
- จดค่าธรรมเนียมที่เกิดเป็นครั้ง ๆ แยกไว้ เช่น ค่าซื้อขายหน่วยลงทุน ค่าโอนย้าย
ถ้าค่าบริการคิดเป็นจำนวนเงินคงที่ต่อปี ให้หารด้วยยอดเงินในบัญชีแล้วคูณ 100 เพื่อแปลงเป็น %
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย
ตารางจดค่าใช้จ่าย
จด 1 ชุดต่อ 1 บัญชี ระบบรวมค่าใช้จ่ายประจำให้ ข้อมูลที่กรอกจะเก็บไว้ในเครื่องของคุณเท่านั้น
บันทึกในเครื่องนี้อัตโนมัติ
ถ้าทำได้เรื่องเดียว
ส่งข้อความขอข้อมูลค่าใช้จ่ายในบทนี้ให้ผู้ให้บริการ 3a ทุกแห่งที่คุณมี
เมื่อได้คำตอบครบ คุณจะมีตัวเลขค่าใช้จ่ายจริงไว้เทียบ แทนการเดาจาก TER ตัวเดียวค่ะ
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะสัญญา โปรดตรวจ Police, AVB, หนังสือแจ้งจากบริษัท และเส้นตายของตนก่อนดำเนินการ