← กลับสารบัญ Pensionskasse
Pensionskasse

Pensionskasse: รับเงินก้อน หรือรับบำนาญรายเดือน แบบไหนคุ้มกว่ากัน?

เปรียบเทียบเงินก้อน บำนาญ และแบบผสม พร้อมตัวอย่าง CHF 100,000 / 200,000 / 300,000 ภาษี สิทธิครอบครัว และกฎ Einkauf 3 ปี

มีเงินสะสม CHF 300,000 ตอนเกษียณ คุณจะเลือกอะไร?

รับเงินก้อนมาบริหารเอง รับบำนาญทุกเดือนไปตลอดชีวิต หรือแบ่งรับทั้งสองแบบ?

หลายคนทำงานในสวิตเซอร์แลนด์มาหลายสิบปี สะสมเงินใน Pensionskasse (กองทุนบำนาญจากการทำงาน หรือเสาที่ 2) จนมีเงินหลักแสนฟรังก์ แต่พอใกล้เกษียณ กลับเจอคำถามสำคัญว่า ควรรับเงินออกมาแบบไหนดี?

เรื่องนี้ไม่ใช่แค่การเลือกว่าอยากได้เงินก้อนใหญ่ หรืออยากมีเงินเข้าบัญชีทุกเดือนค่ะ เพราะแต่ละทางเลือกมีผลต่อภาษี รายได้หลังเกษียณ สิทธิของครอบครัว และทรัพย์สินที่จะเหลือส่งต่อให้ทายาท

วันนี้ฉันจะพาไปทำความเข้าใจทั้ง 3 ทางเลือก พร้อมตัวอย่างคำนวณและข้อกฎหมายสวิสที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจค่ะ

สารบัญบทความ
  1. รับเป็นเงินก้อน
  2. รับบำนาญรายเดือน
  3. เปรียบเทียบ CHF 100,000 / 200,000 / 300,000
  4. รับแบบผสม
  5. สิทธิคู่สมรส คู่ชีวิต และบุตร
  6. ข้อกฎหมายก่อนถอนเงินก้อน
  7. ใช้เงินหมดแล้วขอ EL ได้ไหม?
  8. วางแผนย้ายกลับไทย
  9. แบบไหนเหมาะกับใคร?
  10. คำศัพท์ท้ายบท
  11. แหล่งอ้างอิงทางการ

1. รับเป็นเงินก้อน (Kapitalbezug)

คือการขอรับเงินสะสมบางส่วนหรือทั้งหมดจาก Pensionskasse ออกมาเป็นเงินก้อนเมื่อเกษียณ แล้วนำไปบริหารจัดการด้วยตัวเองตามสิทธิและเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

ข้อดี: มีอิสระในการใช้เงิน

สามารถนำเงินไปลงทุน ใช้เป็นค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ หรือชำระเงินต้นของหนี้บ้าน (Amortisation) ตามแผนของตัวเอง

เงินที่เหลือสามารถส่งต่อเป็นมรดก

เมื่อถอนออกมาแล้ว เงินดังกล่าวเป็นทรัพย์สินที่คุณถือครองเอง หากเสียชีวิต เงินส่วนที่เป็นของผู้เสียชีวิตและยังเหลืออยู่จะเข้าสู่กองมรดก (Erbmasse) โดยต้องพิจารณาการแบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสและกฎหมายมรดกที่เกี่ยวข้องด้วย

ต่างจากเงินที่แปลงเป็นสิทธิบำนาญรายเดือน ซึ่งโดยทั่วไปไม่ได้เหลือเป็นยอดเงินสะสมส่วนตัวให้ทายาทมาขอถอนต่อ

ข้อควรระวัง: ไม่ใช่ทุกคนจะถอนเงินได้ทั้งหมด

ตามหลักทั่วไปของ BVG มาตรา 37 วรรค 2 ผู้ประกันตนมีสิทธิขอรับหนึ่งในสี่ หรือ 25% ของเงินสะสมภาคบังคับ BVG ที่ใช้คำนวณสิทธิเกษียณ เป็นเงินก้อน [1]

25% นี้ไม่จำเป็นต้องเท่ากับ 25% ของยอดรวมในใบแจ้งสิทธิ

เพราะยอดรวมอาจมีทั้งเงินภาคบังคับและเงินส่วนเกินภาคบังคับ หากต้องการถอนมากกว่าสิทธิขั้นต่ำหรือถอนทั้งหมด ต้องตรวจข้อบังคับกองทุน (Pensionskassen-Reglement) และข้อจำกัดตามกฎหมายที่อาจใช้กับตนเอง บางกองทุนอนุญาตให้ถอน 100% ขณะที่บางกองทุนมีเงื่อนไขเพิ่มเติม

เงินก้อนต้องเสียภาษี

หากมีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในสวิตเซอร์แลนด์ เงินก้อนจาก Pensionskasse จะถูกเก็บภาษีแยกจากรายได้ปกติ ตามหลักเกณฑ์สำหรับเงินเกษียณก้อน

ภาษีขึ้นอยู่กับรัฐ (Kanton) และเทศบาล (Gemeinde) ที่มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี จำนวนเงิน สถานภาพครอบครัว และเงินเกษียณก้อนอื่นที่ถึงกำหนดจ่ายในปีเดียวกัน

ตัวอย่างเช่น รัฐซูริกรวมเงินก้อนจาก Pensionskasse และ Säule 3a ที่ถึงกำหนดจ่ายในปีภาษีเดียวกันมาคำนวณภาษีเงินก้อน การวางแผนปีที่รับเงินจึงมีความสำคัญ [3]

หลังถอนแล้ว เงินและทรัพย์สินที่ยังถือครองอาจอยู่ในฐานภาษีทรัพย์สิน (Vermögenssteuer) และผลตอบแทนจากการลงทุนต้องพิจารณาภาษีตามประเภทของรายได้นั้น

ยอดเงินสะสม CHF 300,000 จึงไม่ได้หมายความว่าจะมีเงินสุทธิ CHF 300,000 ให้ใช้หลังชำระภาษี

ต้องบริหารความเสี่ยงเอง

ความเสี่ยงไม่ได้มีแค่ลงทุนขาดทุน แต่รวมถึงใช้เงินเร็วเกินไป เงินเฟ้อ และมีอายุยืนกว่าที่วางแผนไว้

สมมติว่ามีเงิน CHF 300,000 ให้ใช้ และถอนใช้เดือนละ CHF 2,000

CHF 300,000 ÷ CHF 2,000 = 150 เดือน
หรือ 12 ปี 6 เดือน

หากเริ่มใช้ตอนอายุ 65 ปี เงินจะหมดประมาณอายุ 77 ปี 6 เดือน ภายใต้สมมติฐานว่าไม่มีผลตอบแทน ภาษี ค่าธรรมเนียม หรือการเพิ่มรายจ่ายตามเงินเฟ้อ

นี่คือตัวอย่างความเสี่ยงที่เงินหมดก่อนสิ้นอายุขัย (Longevity Risk) แต่ ยังไม่ได้พิสูจน์ว่ารับบำนาญคุ้มกว่า เพราะต้องเปรียบเทียบด้วยยอดใช้จ่ายรายเดือนที่เท่ากันด้วยค่ะ

2. รับเป็นบำนาญรายเดือน (Rente)

ทางเลือกนี้คือรับสิทธิบำนาญจาก Pensionskasse ไปตลอดชีวิต โดยการคำนวณในระบบเงินสะสมใช้อัตราแปลงเงินสะสมเป็นบำนาญ (Umwandlungssatz)

เงินสะสมที่นำมาแปลง × อัตราแปลง = บำนาญต่อปี

จากนั้นหาร 12 เพื่อหาบำนาญต่อเดือน

อัตราแปลงไม่ใช่อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน

อัตราแปลง 5% ไม่ได้หมายความว่าได้รับดอกเบี้ย 5% และยังมีเงินต้นทั้งหมดเก็บไว้ให้ถอนหรือส่งต่อเป็นมรดก แต่หมายถึงการนำเงินสะสมมาแปลงเป็นสิทธิรับบำนาญตามเงื่อนไขของกองทุน

สำหรับภาคบังคับ BVG อัตราแปลงขั้นต่ำเมื่อถึงอายุอ้างอิงอยู่ที่ 6.8% แต่ ไม่ใช่อัตราที่นำไปคูณยอดเงินสะสมรวมของทุกคนได้โดยอัตโนมัติ เพราะต้องแยกเงินภาคบังคับ เงินส่วนเกินภาคบังคับ และอายุที่เริ่มรับเงิน [1]

ข้อดี: มีรายได้ประจำตลอดชีวิต

ช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้เงินสะสมหมดระหว่างที่ยังมีชีวิตอยู่

ไม่ต้องบริหารเงินก้อนส่วนนี้เอง

ไม่ต้องตัดสินใจขายสินทรัพย์ทุกเดือนเพื่อหาเงินใช้ และบำนาญตามสิทธิไม่ได้ขึ้นลงตามราคาหุ้นรายวันเหมือนพอร์ตลงทุนส่วนตัว

สวิตเซอร์แลนด์มีกลไกกำกับดูแลและ Sicherheitsfonds BVG (กองทุนคุ้มครองระบบบำนาญเสาที่ 2) ซึ่งคุ้มครองสิทธิกรณีกองทุนไม่สามารถชำระหนี้ได้ ภายในขอบเขตที่กฎหมายกำหนด [8]

ข้อควรระวัง: ต้องนำบำนาญมาคำนวณภาษีเงินได้

สำหรับผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในสวิตเซอร์แลนด์ บำนาญ PK ตามปกติเป็นรายได้ที่ต้องนำมาคำนวณภาษีเต็มจำนวน โดยพิจารณาร่วมกับ AHV และรายได้อื่น [4]

คำว่า “เต็มจำนวน” หมายถึงนำบำนาญทั้งจำนวนเข้าสู่การคำนวณภาษี ไม่ได้หมายถึงเสียภาษีในอัตรา 100%

เมื่อเสียชีวิต ไม่มีเงินต้นส่วนที่เหลือให้ถอนโดยอัตโนมัติ

เงินที่แปลงเป็นสิทธิบำนาญไม่ใช่บัญชีเงินฝากที่ทายาทสามารถขอถอนยอดคงเหลือได้ แต่ครอบครัวอาจมีสิทธิรับบำนาญผู้รอดชีวิตหรือผลประโยชน์อื่นตามกฎหมายและข้อบังคับกองทุน ซึ่งต้องตรวจสอบแยกต่างหาก

เงินเฟ้ออาจทำให้กำลังซื้อลดลง

บำนาญชราภาพ PK ไม่มีกลไกปรับเพิ่มแบบเดียวกับ AHV

AHV ปรับตามดัชนีผสมค่าจ้างและราคา (Mischindex) โดยปกติทุกสองปี ส่วนการปรับบำนาญชราภาพ PK ขึ้นอยู่กับความสามารถทางการเงินของกองทุน โดยองค์กรบริหารสูงสุดพิจารณาทุกปีว่าจะปรับหรือไม่และเท่าใด [6]

เงินบำนาญจำนวนเท่าเดิมจึงอาจซื้อสินค้าและบริการได้น้อยลงเมื่อเวลาผ่านไป

3. เงินสะสม CHF 100,000 / 200,000 / 300,000 จะได้บำนาญเท่าไร?

เพื่อให้เห็นภาพ ฉันใช้อัตราแปลง สมมติ 5% เหมือนกันทุกตัวอย่างค่ะ

ตัวอย่างบำนาญก่อนภาษี — อัตราสมมติ 5%
เงินสะสม CHFต่อปี CHFต่อเดือน CHF
100,0005,000416.67
200,00010,000833.33
300,00015,0001,250

ทั้งหมดเป็นยอดก่อนภาษี และยังไม่รวม AHV หรือรายได้อื่น อัตรา 5% ใช้อธิบายวิธีคำนวณเท่านั้น ไม่ใช่อัตรากฎหมายสำหรับทุกกองทุน การคำนวณจริงต้องใช้ข้อมูลของกองทุนและต้องเคารพสิทธิขั้นต่ำ BVG ที่เกี่ยวข้อง

เงินก้อน CHF 300,000 เทียบกับบำนาญ CHF 1,250 ต่อเดือน

หากเลือกเงินก้อน แล้วถอนใช้เดือนละ CHF 1,250 เท่ากับตัวอย่างบำนาญ

CHF 300,000 ÷ CHF 1,250 = 240 เดือน
หรือ 20 ปี

ตัวเลขนี้ยังไม่ได้คิดภาษี ผลตอบแทน ค่าธรรมเนียม เงินเฟ้อ หรือสิทธิครอบครัวหลังเสียชีวิต

20 ปีเป็นผลหาร ไม่ใช่ข้อสรุปจุดคุ้มทุน

จึงไม่ควรสรุปว่า “อยู่เกิน 20 ปีแล้วรับบำนาญคุ้มกว่าเสมอ” สิ่งที่ตัวอย่างบอกได้คือ หากใช้เงินจำนวนเดียวกันและไม่มีปัจจัยอื่น เงินก้อนจะลดลงจนหมดตามระยะเวลาที่คำนวณ ขณะที่บำนาญยังจ่ายต่อไปตามสิทธิตลอดชีวิต

4. รับแบบผสม (Teilkapitalbezug)

ไม่จำเป็นต้องเลือกระหว่างเงินก้อนทั้งหมดกับบำนาญทั้งหมดค่ะ โดยหลักสามารถใช้สิทธิถอนบางส่วนตามกรอบกฎหมาย แล้วรับส่วนที่เหลือเป็นบำนาญ ส่วนการถอนเกินสิทธิขั้นต่ำต้องตรวจข้อบังคับกองทุน

สมมติมีเงินสะสมรวม CHF 300,000 และกองทุนอนุญาตให้ถอนตามสัดส่วนนี้

  • รับเงินก้อน CHF 120,000 ก่อนภาษี
  • เหลือ CHF 180,000 สำหรับคำนวณบำนาญ

หากใช้อัตราแปลงสมมติ 5%

CHF 180,000 × 5% = CHF 9,000 ต่อปี
หรือ CHF 750 ต่อเดือนก่อนภาษี

สามทางเลือกจากเงินสะสม CHF 300,000 — ตัวเลขก่อนภาษี
ทางเลือกเงินก้อน CHFบำนาญ CHF/เดือน
บำนาญทั้งหมด—1,250
เงินก้อนทั้งหมด*300,000—
แบบผสม*120,000750

* สมมติกองทุนอนุญาตให้ถอนตามจำนวนดังกล่าวและผู้ประกันตนเข้าเงื่อนไข ใช้อัตราแปลงสมมติ 5% สำหรับส่วนที่รับเป็นบำนาญ

แบบผสมทำให้มีทั้งเงินก้อนสำหรับบริหารเองและรายได้ประจำ แต่เงินก้อนที่ถอนทำให้ฐานคำนวณบำนาญลดลง และอาจลดสิทธิครอบครัวที่คำนวณจากบำนาญส่วนดังกล่าวด้วย

ก่อนเลือก ควรให้กองทุนออกตัวเลขจริงอย่างน้อย 3 แบบ ได้แก่ รับบำนาญทั้งหมด รับเงินก้อนทั้งหมดหากมีสิทธิ และแบบผสม จากนั้นดูว่า AHV บวกบำนาญ PK ที่เหลือ หลังหักภาษีแล้วเพียงพอกับค่าใช้จ่ายจำเป็นหรือไม่

5. ถ้าเสียชีวิต คู่สมรสและลูกจะได้รับอะไร?

กรณีจดทะเบียนสมรส

ตามหลักเกณฑ์ขั้นต่ำ BVG คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่มีสิทธิรับบำนาญผู้รอดชีวิต (Witwen-/Witwerrente) หากเข้าเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง ได้แก่

  • มีหน้าที่รับผิดชอบค่าเลี้ยงดูบุตร หรือ
  • อายุอย่างน้อย 45 ปี และสมรสมาแล้วอย่างน้อย 5 ปี

สำหรับผู้เสียชีวิตที่รับบำนาญชราภาพอยู่แล้ว บำนาญคู่สมรสขั้นต่ำตาม BVG คำนวณที่ 60% ของบำนาญชราภาพตามสิทธิขั้นต่ำที่เกี่ยวข้อง

หากคู่สมรสไม่เข้าเงื่อนไขรับบำนาญรายเดือน กฎหมายกำหนดเงินชดเชยก้อนเดียวเท่ากับ บำนาญผู้รอดชีวิตรายปี 3 เท่า ไม่ใช่สามเท่าของบำนาญรายปีของผู้เสียชีวิต

คู่ชีวิตที่จดทะเบียนตามกฎหมาย (eingetragene Partnerschaft) อยู่ภายใต้หลักความคุ้มครองที่เทียบเท่าคู่สมรสด้วย [2]

กรณีมีบุตร

บุตรที่เข้าเงื่อนไขอาจมีสิทธิรับบำนาญบุตรกำพร้า (Waisenrente) โดยสิทธิขั้นต่ำ BVG คิดที่ 20% ของบำนาญอ้างอิง โดยทั่วไปจ่ายถึงอายุ 18 ปี และอาจต่อได้ถึงอายุ 25 ปี เช่น เมื่อยังอยู่ระหว่างการศึกษาและเข้าเงื่อนไข [2]

กรณีไม่ได้จดทะเบียนสมรส (Konkubinat)

การอยู่ด้วยกันหลายปีไม่ได้ทำให้ได้รับสิทธิเหมือนคู่สมรสโดยอัตโนมัติ

กฎหมายเปิดทางให้กองทุนกำหนดผลประโยชน์สำหรับคู่ชีวิต เช่น กรณีอยู่ร่วมกันต่อเนื่องอย่างน้อย 5 ปีก่อนเสียชีวิต หรือมีภาระเลี้ยงดูบุตรร่วมกัน ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามข้อบังคับกองทุน

บางกองทุนกำหนดให้แจ้งชื่อคู่ชีวิตไว้ล่วงหน้า การมีคุณสมบัติตามระยะเวลาจึงอาจยังไม่เพียงพอหากไม่ได้ทำตามขั้นตอนที่กำหนด ควรตรวจหัวข้อ Lebenspartnerrente (บำนาญคู่ชีวิต) หรือ Todesfallleistungen (ผลประโยชน์กรณีเสียชีวิต) ใน Reglement ของตนเอง [2]

60% และ 20% เป็นหลักขั้นต่ำ BVG

ไม่ใช่การรับประกันว่าทุกกองทุนจะจ่ายจากบำนาญรวมทั้งหมดด้วยอัตราเดียวกัน และอย่านำสิทธิเหล่านี้ไปคำนวณต่อจากยอดเงินที่ถอนออกมาแล้ว ต้องให้กองทุนยืนยันสิทธิครอบครัวภายใต้ทางเลือกที่จะใช้จริง

6. ข้อกฎหมายสำคัญก่อนถอนเงินก้อน

ต้องมีความยินยอมของคู่สมรสหรือคู่ชีวิตที่จดทะเบียน

การขอรับเงินเกษียณเป็นเงินก้อนตามกรณีที่ BVG มาตรา 37a กำหนด ต้องได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากคู่สมรสหรือคู่ชีวิตที่จดทะเบียนตามกฎหมาย กองทุนอาจกำหนดให้รับรองลายเซ็นเพิ่มเติม จึงต้องตรวจแบบฟอร์มและเอกสารจริง [9]

ระวังกฎ 3 ปีหลังจ่าย Einkauf

Einkauf คือการจ่ายเงินเพิ่มเข้า Pensionskasse โดยสมัครใจเพื่อเติมช่องว่างของสิทธิบำนาญ หลังจ่ายต้องระวังการถอนเงินก้อนจากเสาที่ 2 ภายใน 3 ปี ตาม BVG มาตรา 79b วรรค 3

อย่าเข้าใจว่าเก็บเงิน Einkauf ไว้ แล้วถอนเฉพาะเงินส่วนเก่าจะปลอดภัยทางภาษี

การถอนเงินก้อนในช่วงนี้อาจทำให้เงิน Einkauf ไม่ได้รับการลดหย่อนภาษี หรือถูกแก้ไขภาษีย้อนหลัง แม้เงินที่ถอนจะอ้างว่าเป็นส่วนเดิม ระยะเวลาให้นับจากวันที่จ่ายเงินจริง ไม่ใช่เพียงนับสามปีภาษี

กรณีจ่ายกลับเพื่อชดเชยเงินที่แบ่งจากการหย่ามีข้อยกเว้นเฉพาะ แต่ยังต้องตรวจเงื่อนไขและประเด็นการหลีกเลี่ยงภาษีแยกต่างหาก หากใกล้เกษียณหรือวางแผนถอนเงิน ควรให้กองทุนและสำนักงานภาษียืนยันก่อนจ่าย Einkauf [5]

ต้องยื่นคำขอภายในกำหนดของกองทุน

แต่ละ Pensionskasse กำหนดเวลายื่นขอเงินก้อนแตกต่างกัน ไม่มีหลักทั่วไปว่าทุกกองทุนต้องแจ้งล่วงหน้า 1–3 ปี ต้องตรวจ Reglement และแบบฟอร์มจริง หากพลาดกำหนดอาจเสียสิทธิเลือกเงินก้อนตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง [1]

เมื่อดำเนินการแล้ว โดยทั่วไปเปลี่ยนกลับไม่ได้

เมื่อรับเงินก้อนออกมาแล้ว โดยทั่วไปไม่สามารถขอคืนสิทธิบำนาญเดิมจากเงินส่วนนั้นได้ตามใจภายหลัง เช่นเดียวกับบำนาญที่เริ่มรับแล้ว ซึ่งโดยทั่วไปไม่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินก้อนย้อนหลังตามความต้องการ จึงควรตรวจตัวเลขและเงื่อนไขให้ครบก่อนการเลือกมีผล

7. ถ้าใช้เงินก้อนหมด จะขอ EL ได้ไหม?

Ergänzungsleistungen หรือ EL (เงินช่วยเหลือเพิ่มเติมสำหรับผู้มีสิทธิตามระบบ AHV/IV) ไม่ได้จ่ายให้อัตโนมัติเพียงเพราะเงินหมด ต้องตรวจเงื่อนไขด้านรายได้ ทรัพย์สิน การพำนัก และข้อกำหนดอื่นตามกฎหมาย

การถอน PK เป็นเงินก้อนไม่ได้ทำให้เสียสิทธิ EL โดยอัตโนมัติ แต่ วิธีใช้หรือโอนเงินหลังจากนั้นมีความสำคัญ

หากยกเงินให้ผู้อื่นโดยไม่มีสิ่งตอบแทนที่เทียบเท่า หรือใช้ทรัพย์สินมากเกินเกณฑ์โดยไม่มีเหตุสำคัญ อาจถูกพิจารณาเป็นการสละทรัพย์สิน (Vermögensverzicht) เงินที่ไม่เหลืออยู่จริงแล้วจึงอาจยังถูกนำมาคิดในการประเมินสิทธิ EL

อย่างไรก็ตาม การใช้เงินเพื่อค่าครองชีพที่จำเป็นเมื่อรายได้ไม่พอ ไม่ได้เป็นการสละทรัพย์สินทุกกรณี ต้องดูเหตุผลและหลักฐานของรายจ่าย [7]

สำหรับคนย้ายไปอยู่ไทยถาวร ต้องจำว่า EL กำหนดให้มีภูมิลำเนาและพำนักตามปกติในสวิตเซอร์แลนด์ จึงไม่ใช่เงินช่วยเหลือที่จะรับต่อไปใช้ชีวิตในไทยได้

8. ถ้ามีแผนย้ายกลับประเทศไทย ต้องตรวจเพิ่มอะไร?

การเปรียบเทียบภาษีในสวิตเซอร์แลนด์อย่างเดียวไม่เพียงพอค่ะ ต้องตรวจอย่างน้อยว่า

  • ขณะรับเงิน มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศใด
  • รับเงินก้อนหรือบำนาญรายเดือน
  • เงินมาจากการทำงานภาคเอกชนหรือการจ้างงานภาครัฐ
  • สวิตเซอร์แลนด์หักภาษี ณ ที่จ่าย (Quellensteuer) อย่างไร
  • อนุสัญญาภาษีซ้อนกำหนดสิทธิการเก็บภาษีอย่างไร
  • ประเทศปลายทางมีหลักเกณฑ์ภาษีที่เกี่ยวข้องอย่างไร

เงินก้อนกับบำนาญรายเดือน รวมถึงเงินจากการจ้างงานภาคเอกชนกับภาครัฐ อาจมีผลทางภาษีต่างกัน [10]

อย่าสรุปว่ากลับไทยแล้วไม่เสียภาษี หรือขอคืนภาษีสวิสได้ทั้งหมด

การถอนเงินเพราะย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์ถาวรก่อนวัยเกษียณ เป็นคนละกรณีกับการเลือกรับเงินเมื่อเกษียณ ต้องตรวจเงื่อนไขแยกกัน

9. แล้วแบบไหนเหมาะกับใคร?

รับเงินก้อน

อาจเหมาะกับผู้ที่มีรายได้ประจำอื่นเพียงพอ ต้องการความยืดหยุ่น มีแผนบริหารเงินชัดเจน รับความเสี่ยงได้ และให้ความสำคัญกับการส่งต่อทรัพย์สิน แต่ต้องตอบให้ได้ว่า ถ้าตลาดตก หรือมีอายุยืนกว่าคาด จะใช้เงินจากไหน?

รับบำนาญรายเดือน

อาจเหมาะกับผู้ที่ต้องการรายได้ประจำตลอดชีวิต ไม่ต้องการบริหารเงินก้อนเอง และต้องการลดความเสี่ยงที่เงินสะสมจะหมดก่อนสิ้นอายุขัย แต่ต้องตรวจว่า รายได้หลังภาษีพอหรือไม่ และจะรับมือกำลังซื้อที่ลดลงอย่างไร?

รับแบบผสม

อาจเหมาะกับผู้ที่ต้องการรักษารายได้ประจำส่วนหนึ่ง และยังต้องการเงินก้อนสำหรับค่าใช้จ่ายพิเศษ การลงทุน หรือส่งต่อทรัพย์สิน แต่สัดส่วนไม่ควรเลือกเพียงเพราะ “ครึ่งหนึ่งดูพอดี” ต้องเริ่มจากค่าใช้จ่ายจำเป็นและรายได้ประจำที่มีจริง

ก่อนตัดสินใจ ขอข้อมูลจริงให้ครบ

  • ประมาณการ AHV และรายได้อื่นหลังเกษียณ
  • ยอดบำนาญ PK หากรับทั้งหมดเป็นรายเดือน
  • ยอดบำนาญที่เหลือหากถอนเงินก้อนบางส่วน
  • เงินสุทธิหลังภาษีของแต่ละทางเลือก
  • สิทธิคู่สมรส คู่ชีวิต และบุตร หากเสียชีวิต
  • แผนใช้เงินก้อน รวมถึงกรณีลงทุนขาดทุนหรือมีอายุยืน
  • กำหนดยื่นคำขอ ความยินยอม และข้อจำกัดหลัง Einkauf
  • ผลทางภาษีหากย้ายไปอยู่ต่างประเทศ

ฉันแนะนำให้เริ่มตรวจสอบตั้งแต่อายุประมาณ 50–55 ปี หรือเร็วกว่านั้นหากมีแผนเกษียณก่อนวัย เปิดดูทั้ง Vorsorgeausweis (ใบแจ้งสิทธิบำนาญ) และ Pensionskassen-Reglement แล้วขอให้กองทุนคำนวณทางเลือกของตัวเองเป็นลายลักษณ์อักษร

คนที่มีเงินสะสม CHF 300,000 เท่ากัน อาจเหมาะกับทางเลือกคนละแบบ

บางคนมีบ้านที่ผ่อนหมดแล้ว บางคนยังจ่ายค่าเช่า บางคนมีคู่สมรสที่ต้องพึ่งพารายได้ ขณะที่บางคนตั้งใจย้ายไปอยู่ต่างประเทศ การตัดสินใจจึงต้องดูทั้งรายได้ตลอดชีวิต ภาษี ความเสี่ยง และความคุ้มครองครอบครัว ไม่ใช่ดูเฉพาะยอดเงินที่จะเข้าบัญชีในวันเกษียณค่ะ

อ่านต่อ: 5 จุดที่ต้องดูในใบแจ้งสิทธิ Pensionskasse →

คำศัพท์ท้ายบท

Kapitalbezug / Rente / Teilkapitalbezug
การรับเงินก้อน / บำนาญรายเดือน / การรับเงินก้อนบางส่วน
Umwandlungssatz
อัตราแปลงเงินสะสมเป็นบำนาญรายปี ไม่ใช่ผลตอบแทนลงทุน
BVG-Obligatorium / überobligatorisch
ส่วนภาคบังคับตาม BVG / ส่วนเกินภาคบังคับ
Vorsorgeausweis / Pensionskassen-Reglement
ใบแจ้งสิทธิบำนาญ / ข้อบังคับกองทุน
Einkauf
การจ่ายเงินเพิ่มเพื่อเติมช่องว่างสิทธิบำนาญ
Witwen-/Witwerrente / Waisenrente
บำนาญคู่สมรสผู้รอดชีวิต / บำนาญบุตรกำพร้า
Konkubinat / eingetragene Partnerschaft
การอยู่ร่วมกันโดยไม่ได้สมรส / คู่ชีวิตที่จดทะเบียนตามกฎหมาย
Quellensteuer / Vermögenssteuer
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย / ภาษีทรัพย์สิน
Ergänzungsleistungen / Vermögensverzicht
เงินช่วยเหลือเพิ่มเติมในระบบ AHV/IV / การสละทรัพย์สินที่อาจยังนำมาคิดประเมินสิทธิ
Erbmasse / Amortisation / Mischindex
กองมรดก / การชำระเงินต้น / ดัชนีผสมค่าจ้างและราคา
Dictionary 4 ภาษา
เพื่อการศึกษา

ตัวอย่างคำนวณเป็นสถานการณ์สมมติ ไม่ใช่ข้อเสนอจากกองทุนหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคล สิทธิและภาษีจริงต้องตรวจตามกฎหมาย ข้อบังคับกองทุน และสถานการณ์ ณ วันที่รับเงิน

แหล่งอ้างอิงทางการสวิตเซอร์แลนด์

  1. BSV — สิทธิเกษียณ เงินก้อน และบำนาญเสาที่ 2
  2. BSV — สิทธิผู้รอดชีวิตในระบบบำนาญเสาที่ 2
  3. รัฐซูริก — ภาษีเงินเกษียณก้อน
  4. รัฐซูริก — ภาษีบำนาญและเงินก้อน
  5. รัฐทูร์เกา — Einkauf และการถอนเงินก้อนภายใน 3 ปี
  6. BSV — การปรับบำนาญเสาที่ 2 ตามราคา · AHV/IV — Mischindex
  7. BSV — เงื่อนไข EL · เอกสารอธิบายการปฏิรูป EL
  8. BSV — กลไกคุ้มครองระบบบำนาญเสาที่ 2
  9. Fedlex — BVG มาตรา 14, 19–22, 36–37a และ 79b
  10. รัฐซูริก — ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเมื่อพำนักต่างประเทศ: ภาคเอกชน / การจ้างงานภาครัฐ

ตรวจสอบข้อมูลอ้างอิง ณ วันที่ 8 ตุลาคม 2026