เงินเดือนเท่ากัน แต่เริ่มสะสมคนละช่วงอายุ เมื่อถึงอายุ 65 เงินออมจะต่างกันแค่ไหน? ตัวอย่างนี้เปรียบเทียบยอด Altersgutschriften หรือเครดิตเงินออมวัยเกษียณ ตามขั้นต่ำ BVG ก่อนดอกเบี้ยค่ะ
เวลาเห็นเงินถูกหักเข้า Pensionskasse ทุกเดือน บางคนอาจรู้สึกว่า “ก็หักไปเยอะเหมือนกันนะ” แต่พอลองถามว่า ถ้าสะสมไปเรื่อย ๆ จนถึงวัยเกษียณ เงินส่วนนี้จะกลายเป็นประมาณเท่าไร หลายคนอาจยังนึกภาพไม่ออกค่ะ
วันนี้ฉันเลยลองยกตัวอย่างคน 3 คน เงินเดือน brutto เท่ากันที่ CHF 4,800 ต่อเดือน แต่เริ่มสะสมตอนอายุ 30, 40 และ 50 ปี
เป็นแบบจำลองยอดเครดิตเงินออมขั้นต่ำก่อนดอกเบี้ย โดยตรึงเงินเดือนและเกณฑ์ปี 2027 ไว้ตลอดช่วง ใช้จำนวนปีเต็มเพื่อเปรียบเทียบ ไม่ใช่การคำนวณย้อนหลังหรือการประมาณยอดเกษียณจริงของแต่ละคนค่ะ
| เริ่มสะสม | จำนวนปี | ยอดรวม CHF |
|---|---|---|
| อายุ 30 | 35 ปี | 142,848 |
| อายุ 40 | 25 ปี | 116,736 |
| อายุ 50 | 15 ปี | 78,336 |
สารบัญบทความ
เงื่อนไขของแบบจำลอง
สมมติว่าทั้งสามคนมีเงื่อนไขเหมือนกันดังนี้
- เงินเดือนเท่ากันและคงที่ตลอดช่วง
- เริ่มจากยอดสะสมเดิมเป็นศูนย์
- ทำงานต่อเนื่องจนถึงอายุ 65
- ใช้เกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมาย BVG
- ยังไม่รวมดอกเบี้ยและสิทธิประโยชน์ส่วนเกิน
ต่างกันเพียงอายุที่เริ่มสะสมค่ะ ค่าที่ใช้เป็นเกณฑ์ปี 2027 ไม่ได้หมายความว่าเงินเดือนหรือ Koordinationsabzug จะคงเดิมไปอีก 15–35 ปี
ไม่ได้หมายความว่าเลือกเลื่อนการเข้า Pensionskasse ได้เอง
สมมติว่าเป็นลูกจ้างที่ทำงานกับนายจ้างเดียว มีรายได้ต่อปีเกิน Eintrittsschwelle ไม่อยู่ในข้อยกเว้นตามกฎหมาย และไม่มีเงินสะสมเดิมจาก Pensionskasse แห่งอื่น เมื่อเข้าเงื่อนไขก็ต้องเข้าระบบการประกันภาคบังคับค่ะ
- ปี 2027: Eintrittsschwelle เท่ากับ CHF 23,040 ต่อปี
- ปี 2026: เท่ากับ CHF 22,680 ต่อปี
การประกันความเสี่ยงเสียชีวิตและทุพพลภาพเริ่มเมื่อมีการจ้างงานที่เข้าเงื่อนไข โดยเร็วที่สุดตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมหลังอายุครบ 17 ปี ส่วนการสะสมเพื่อวัยเกษียณเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมหลังอายุครบ 24 ปี หากมีการจ้างงานที่เข้าเงื่อนไขค่ะ
เงินเดือน CHF 4,800 คำนวณจากฐานไหน?
ใช้เงินเดือน brutto หรือก่อนหักรายการต่าง ๆ และสมมติว่าไม่มีเงินเดือนเดือนที่ 13 และไม่มีโบนัส
CHF 4,800 × 12 เดือน = CHF 57,600 ต่อปี
ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2027 ค่า Koordinationsabzug หรือจำนวนที่หักออกก่อนคำนวณเงินเดือนที่ประกันตาม BVG เท่ากับ CHF 26,880 ส่วนปี 2026 ใช้ CHF 26,460
CHF 57,600 − CHF 26,880 = CHF 30,720 ต่อปี
จำนวนนี้คือ koordinierter Lohn ในตัวอย่างค่ะ
CHF 30,720 สูงกว่าค่าขั้นต่ำของ koordinierter Lohn และเงินเดือน CHF 57,600 ยังไม่เกินขอบเขตเงินเดือนสูงสุดของระบบบังคับ จึงใช้ฐานนี้คำนวณได้ตรง ๆ
อัตราเครดิตเงินออมวัยเกษียณตามอายุ
Altersgutschriften คือเครดิตเงินออมวัยเกษียณที่บันทึกเข้าบัญชีในแต่ละปี ส่วนบังคับขั้นต่ำตาม BVG คิดเป็นสัดส่วนของ koordinierter Lohn ดังนี้
| ช่วงอายุ | อัตรา | ต่อปี CHF |
|---|---|---|
| 25–34 ปี | 7% | 2,150.40 |
| 35–44 ปี | 10% | 3,072 |
| 45–54 ปี | 15% | 4,608 |
| 55 ปี–Referenzalter | 18% | 5,529.60 |
แบบจำลองสมมติว่าเกษียณเมื่ออายุ 65 จึงนับช่วงสุดท้ายเป็นอายุ 55–64 รวม 10 ปีเต็ม นี่เป็นวิธีนับเพื่อเปรียบเทียบ ไม่ได้หมายความว่าในปีที่อายุครบ 65 จะไม่มีเครดิตเงินออมเลย ในทางปฏิบัติต้องดูช่วงเวลาที่ทำงานและอยู่ในระบบจนถึงอายุอ้างอิงค่ะ
เงินที่ถูกหักจริงอาจประกอบด้วยส่วนออมวัยเกษียณ เงินสมทบคุ้มครองเสียชีวิตและทุพพลภาพ และรายการอื่นตามแผนของ Pensionskasse
สัดส่วนระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างและสิทธิประโยชน์ที่มากกว่าขั้นต่ำขึ้นอยู่กับ Vorsorgereglement นายจ้างต้องจ่ายเงินสมทบรวมอย่างน้อยเท่ากับเงินสมทบรวมของลูกจ้างที่เกี่ยวข้อง หลักนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องแบ่ง 50/50 เสมอ จึงไม่ควรนำยอดในแบบจำลองมาหารสองเพื่อสรุปยอดหักจากเงินเดือนค่ะ
เงินสมทบเพื่อคุ้มครองความเสี่ยงเสียชีวิตและทุพพลภาพไม่ได้ถูกบันทึกเป็น Altersguthaben หรือเงินออมวัยเกษียณ
เริ่มสะสมตอนอายุ 30 — สะสม 35 ปี
- อายุ 30–34: 5 ปี × CHF 2,150.40 = CHF 10,752
- อายุ 35–44: 10 ปี × CHF 3,072 = CHF 30,720
- อายุ 45–54: 10 ปี × CHF 4,608 = CHF 46,080
- อายุ 55–64: 10 ปี × CHF 5,529.60 = CHF 55,296
ยอด Altersgutschriften รวมก่อนดอกเบี้ย
CHF 142,848
เริ่มสะสมตอนอายุ 40 — สะสม 25 ปี
- อายุ 40–44: 5 ปี × CHF 3,072 = CHF 15,360
- อายุ 45–54: 10 ปี × CHF 4,608 = CHF 46,080
- อายุ 55–64: 10 ปี × CHF 5,529.60 = CHF 55,296
ยอด Altersgutschriften รวมก่อนดอกเบี้ย
CHF 116,736
น้อยกว่าคนที่เริ่มตอนอายุ 30 จำนวน CHF 26,112
เริ่มสะสมตอนอายุ 50 — สะสม 15 ปี
- อายุ 50–54: 5 ปี × CHF 4,608 = CHF 23,040
- อายุ 55–64: 10 ปี × CHF 5,529.60 = CHF 55,296
ยอด Altersgutschriften รวมก่อนดอกเบี้ย
CHF 78,336
น้อยกว่าคนที่เริ่มตอนอายุ 30 จำนวน CHF 64,512
ยอดเหล่านี้ยังไม่ใช่ Altersguthaben จริงในใบรับรอง
ตัวเลขทั้งสามเป็นเพียงผลรวมเครดิตเงินออมในแบบจำลอง ยังไม่รวมผลของรายการต่อไปนี้
- ดอกเบี้ย
- เงินสะสมเดิมหรือ Freizügigkeitsleistung ที่โอนมาจากกองทุนเก่า
- เงิน Einkauf หรือการซื้อสิทธิเพิ่ม
- เงินสะสมส่วน überobligatorisch ที่มากกว่าขั้นต่ำ
- เงินที่ถอนหรือโอนออก เช่น ซื้อบ้านหรือแบ่งเงินเมื่อหย่า
การคำนวณอายุตาม BVG อิงปีปฏิทินและปีเกิด รวมถึงต้องพิจารณาวันเริ่มงาน วันสิ้นสุดงาน และช่วงเวลาที่อยู่ในระบบจริง ยอดจึงอาจไม่เท่ากับการนับปีเต็มในตัวอย่างค่ะ
อายุมากขึ้น อัตราออมสูงขึ้น แล้วตามทันไหม?
อัตราที่สูงขึ้นไม่ได้ทำให้ตามทันโดยอัตโนมัติค่ะ แม้ช่วงอายุ 55 ปีขึ้นไปจะใช้อัตรา 18% แต่ทั้งสามคนก็ได้รับอัตราเดียวกันบนฐานเงินเดือนเดียวกันในช่วงนั้น
คนที่เริ่มตอนอายุ 30 มีเครดิตเงินออมจากช่วงก่อนอายุ 50 เพิ่มมาอีก 20 ปี รวม CHF 64,512 และในชีวิตจริง เงินที่สะสมไว้ก่อนยังมีเวลารับดอกเบี้ยนานกว่า แต่แบบจำลองนี้ยังไม่ได้รวมดอกเบี้ยค่ะ
ทำไมยอดจริงอาจต่างจากตัวอย่าง?
- เงินเดือนอาจเพิ่มขึ้นหรือลดลง
- บางคนทำงานพาร์ตไทม์ หรือหยุดงานช่วงเลี้ยงลูกหรือว่างงาน
- บางกองทุนมีสิทธิประโยชน์มากกว่าขั้นต่ำ หรือปรับ Koordinationsabzug ตามแผนของตัวเอง
- บางคนมีเงินสะสมเดิมจากนายจ้างเก่า มี Einkauf หรือถอนเงินไปซื้อบ้าน
- ดอกเบี้ยของแต่ละกองทุนอาจแตกต่างกัน
- เกณฑ์ตามกฎหมายอาจเปลี่ยนในอนาคต
ตัวอย่างนี้จึงไม่ควรนำไปเทียบกับยอดใน Vorsorgeausweis ของตัวเองโดยตรงค่ะ
เริ่มทำงานในสวิตเซอร์แลนด์ตอน 30 กว่า 40 กว่า หรือ 50 กว่า
เรายังสะสมเงินเกษียณได้ค่ะ แต่ต้องดูจากข้อมูลจริงของเรา
- มีเวลาเหลือสะสมอีกกี่ปี
- ตอนนี้มี Altersguthaben อยู่เท่าไร
- แต่ละปีมีเงินเข้าส่วนออมเท่าไร
- Pensionskasse ใช้แผนขั้นต่ำหรือมีส่วน überobligatorisch
- มีเงินสะสมใน Säule 3a และเงินออมอื่นเท่าไร
- เมื่อรวมกับ AHV แล้ว จะพอกับรายจ่ายหลังเกษียณหรือไม่
เริ่มช้ากว่าจึงต้องวางแผนจากเวลาที่เหลือและเงินที่มีจริง เพราะเราไม่ได้เกษียณด้วย Pensionskasse เพียงกองเดียวค่ะ
อ่านต่อ: 5 จุดที่ต้องดูในใบรับรอง Pensionskasse →
ตอนต่อไป: เงินสะสมแปลงเป็นบำนาญได้เท่าไร?
ถ้ามี Altersguthaben CHF 100,000 / CHF 200,000 / CHF 300,000 แล้วเลือกรับเป็นบำนาญ จะได้เงินประมาณกี่ฟรังก์ต่อเดือน? ฉันจะพาไปรู้จัก Umwandlungssatz หรืออัตราที่ใช้แปลงเงินสะสมเป็นบำนาญรายปี พร้อมแยกให้ชัดว่าเงินส่วนบังคับ BVG กับเงินสะสมรวมทั้งกองทุนอาจใช้อัตราคำนวณต่างกันค่ะ
คำศัพท์ที่ใช้ในบทความ
- Pensionskasse / BVG
- กองทุนบำนาญอาชีพในเสาที่ 2 / กฎหมายที่กำหนดสิทธิขั้นต่ำของระบบ
- Altersgutschriften
- เครดิตเงินออมวัยเกษียณที่บันทึกในแต่ละปี
- Altersguthaben
- ยอดเงินออมวัยเกษียณสะสม
- Eintrittsschwelle
- เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำสำหรับการเข้าอยู่ในระบบบังคับ
- Koordinationsabzug / koordinierter Lohn
- จำนวนที่หักออกเพื่อประสานกับเสาที่ 1 / ฐานเงินเดือนที่ประกันหลังคำนวณตามเกณฑ์
- Referenzalter
- อายุอ้างอิงสำหรับการเกษียณตามกฎหมาย
- Freizügigkeitsleistung / Einkauf
- เงินสิทธิที่โอนเมื่อออกจากกองทุน / การซื้อสิทธิเพิ่ม
- überobligatorisch
- ส่วนที่ให้สิทธิประโยชน์มากกว่าขั้นต่ำตาม BVG
- Vorsorgereglement / Vorsorgeausweis
- ข้อบังคับของกองทุน / ใบรับรองสิทธิและยอดเงินของผู้ประกันตน
- AHV / Säule 3a
- ประกันผู้สูงอายุและผู้สูญเสียในเสาที่ 1 / การออมส่วนบุคคลเสาที่ 3a ที่มีเงื่อนไข
- Umwandlungssatz
- อัตราที่ใช้แปลงเงินสะสมเป็นบำนาญรายปี
ตัวเลขเป็นตัวอย่างจำลอง ไม่ใช่การประมาณสิทธิส่วนบุคคล ใช้ค่าปี 2027 ตามประกาศ BSV วันที่ 2 ตุลาคม 2026 ซึ่งมีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2027
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล