คำถามที่ฉันได้ยินบ่อยจากคนไทยในสวิตเซอร์แลนด์
“ถ้ามี Permit C และอยู่สวิตเซอร์แลนด์จนถึงวัยเกษียณ จะได้รับ AHV รายเดือนหรือไม่?”
ลองนึกภาพว่า… คุณอยู่สวิตเซอร์แลนด์มาหลายปี มี Permit C แล้ว และตั้งใจจะอยู่จนเกษียณ พอได้ยินว่า “มี C ก็ได้เงิน AHV ทุกเดือน” คุณอาจคิดว่าเหลือเพียงรอวันเกิดถึงเกณฑ์ หรือกังวลอีกด้านว่า ช่วงที่ไม่ได้ทำงานจะทำให้ไม่มีสิทธิบำนาญเลย
แต่ความจริงไม่ใช่อย่างนั้นค่ะ รับได้เมื่อเข้าเงื่อนไข Permit C เป็นสถานะพำนัก ส่วน AHV (ประกันชราภาพและผู้รอดชีวิต เสาที่ 1) เป็นระบบประกันสังคม สิทธิบำนาญจึงขึ้นกับวัยอ้างอิงและประวัติเงินสมทบที่นับได้ ไม่ได้เกิดจากการถือบัตร C เพียงอย่างเดียว บทนี้เน้นผู้ที่ยังมีถิ่นที่อยู่ในสวิตเซอร์แลนด์เมื่อเริ่มรับบำนาญชราภาพ
ต้องเข้าเงื่อนไขอะไรจึงจะรับบำนาญชราภาพได้?
โดยหลัก การรับบำนาญชราภาพตามวัยต้องถึง Referenzalter (วัยอ้างอิงสำหรับรับบำนาญโดยไม่มีการลดจากการรับก่อนวัย) และมีระยะเงินสมทบที่นับได้อย่างน้อยหนึ่งปีเต็ม ผู้ถือ Permit B ก็อาจมีสิทธิเช่นกัน การเปลี่ยน B เป็น C ไม่ได้เพิ่มบำนาญ AHV
คู่มือ AHV/IV 3.01 อธิบายการมีหนึ่งปีเต็มไว้สามทาง: จ่ายเงินสมทบรวมครบหนึ่งปี, คู่สมรสที่ทำงานจ่ายอย่างน้อยสองเท่าของขั้นต่ำเป็นเวลาอย่างน้อยหนึ่งปีตามเงื่อนไข หรือมี Erziehungs- oder Betreuungsgutschriften (เครดิตคำนวณบำนาญจากการเลี้ยงดูบุตรหรือดูแลบุคคลอื่น) ที่นำมานับได้ ให้ Ausgleichskasse (หน่วยงานที่ดูแลเงินสมทบและจ่ายบำนาญ) ตรวจประวัติจริง
อ้างอิง: AHV/IV 3.01 · เงื่อนไขสิทธิและข้อ 1
วัยอ้างอิงของฉันคืออายุเท่าไร?
ผู้ชายมีวัยอ้างอิง 65 ปี ส่วนผู้หญิงต้องดูปีเกิดตามช่วงเปลี่ยนผ่าน AHV 21 ไม่ใช้คำว่า “ผู้หญิงเกษียณ 64 ปี” กับทุกคน
| ผู้หญิงเกิดปี | วัยอ้างอิงตามกฎที่ตรวจในปี 2026 |
|---|---|
| 1960 หรือก่อนหน้า | 64 ปี |
| 1961 | 64 ปี 3 เดือน |
| 1962 | 64 ปี 6 เดือน |
| 1963 | 64 ปี 9 เดือน |
| 1964 เป็นต้นไป | 65 ปี |
สิทธิบำนาญตามวัยเริ่มวันที่ 1 ของเดือนถัดจากเดือนที่ถึงวัยอ้างอิง หากต้องการรับก่อนวัยหรือเลื่อนรับ ต้องตรวจเงื่อนไขและผลต่อจำนวนเงินแยกต่างหาก
ไม่ได้ทำงาน ยังต้องจ่ายเงินสมทบหรือไม่?
การไม่มีงานไม่ได้แปลว่าไม่มีหน้าที่จ่ายเงินสมทบ ผู้ที่อยู่ในระบบประกันสวิสและยังไม่ถึงวัยอ้างอิงอาจต้องจ่ายในฐานะ Nichterwerbstätige (ผู้ไม่มีรายได้จากการทำงาน) เช่น ผู้หยุดงานหรือเกษียณก่อนวัย ให้แจ้งและตรวจสถานะกับ Ausgleichskasse ไม่รอจนถึงวันขอบำนาญ
เครดิตเลี้ยงดูบุตรหรือดูแลบุคคลอื่นไม่ใช่เงินที่จ่ายเข้าบัญชี และไม่ได้ยกเว้นหน้าที่จ่ายเงินสมทบด้วยตัวเอง หากอาศัยกฎของคู่สมรส ต้องตรวจว่าคู่สมรสเป็นผู้ทำงานตามนิยาม AHV และจ่ายถึงเกณฑ์จริง การที่คู่สมรสรับบำนาญแล้วอย่างเดียวไม่ใช่เงื่อนไขยกเว้นนี้
อ้างอิง: AHV/IV 2.03 · ข้อ 1–3
จำนวนบำนาญขึ้นกับอะไร?
สองเรื่องสำคัญคือ ระยะเงินสมทบที่นับได้ และ รายได้เฉลี่ยที่ใช้คำนวณ ซึ่งรวมเครดิตตามเงื่อนไข การแบ่งรายได้ในช่วงสมรส การรับก่อนวัยหรือเลื่อนรับ และเพดานของคู่สมรสเมื่อเข้าเงื่อนไขก็อาจเปลี่ยนจำนวนเงินได้
Vollrente (บำนาญที่มีระยะเงินสมทบครบตามรุ่นปีเกิด) ไม่ได้หมายถึงบำนาญสูงสุดเสมอไป ส่วนผู้ที่มีระยะไม่ครบอาจได้ Teilrente (บำนาญตามระยะเงินสมทบบางส่วน) แม้ถือ Permit C มานาน อย่าใช้จำนวนปีที่ถือบัตรแทนจำนวนปีในระบบ AHV และอย่าใช้เงินเดือนล่าสุดคำนวณเป็นยอดบำนาญแน่นอน
อ้างอิง: AHV/IV 3.01 · ข้อ 10–23
ควรตรวจบัญชี AHV ก่อนเกษียณอย่างไร?
ขอ IK-Auszug (สรุปบัญชีรายบุคคลในระบบ AHV) ได้ฟรี และขอให้กองทุนรวบรวมรายการจากทุก Ausgleichskasse ที่มีบัญชีของคุณได้ ตรวจปี รายได้ และระยะเงินสมทบกับสลิปเงินเดือนหรือเอกสารที่มี รายได้ปีปัจจุบันจะปรากฏในสรุปบัญชีปีถัดไป จึงไม่สรุปทันทีว่าปีนี้ขาดเงินสมทบ
หากไม่ยอมรับความถูกต้องของรายการ ต้องขอแก้ภายใน 30 วันหลังได้รับสรุปบัญชี ต่อกองทุนที่ดูแลรายการนั้น การแก้เมื่อเกิดเหตุรับสิทธิภายหลังมีเงื่อนไขพิสูจน์เข้มกว่า การแก้ข้อมูลที่บันทึกผิดกับการจ่ายเงินสมทบที่ขาดเป็นคนละเรื่อง ไม่ใช่ทุกช่องว่างจะซื้อเติมย้อนหลังได้
หากต้องการวางแผนจำนวนรายได้ ขอ Rentenvorausberechnung (ประมาณการบำนาญล่วงหน้า) ด้วยแบบฟอร์ม 318.282 ได้ ผลประมาณการขึ้นกับข้อมูลและสมมติฐาน ไม่ใช่คำตัดสินจำนวนบำนาญสุดท้าย
ขอ IK-Auszug จากช่องทางทางการ →
เปิดแบบฟอร์ม 318.282 สำหรับประมาณการ →
อ้างอิง: AHV/IV 1.01 · ข้อ 1–6
ยื่นขอรับบำนาญเมื่อไร และยื่นกับใคร?
โดยทั่วไปต้องยื่นคำขอ บำนาญไม่ได้เริ่มจ่ายเพียงเพราะอายุถึงเกณฑ์ คู่มือแนะนำให้ยื่นประมาณ 3–4 เดือนก่อนถึงวัยอ้างอิง ระยะนี้เป็นคำแนะนำให้เตรียมดำเนินการ ไม่ใช่คำรับรองว่าจะเสร็จภายในเวลาตายตัว หากเคยรับบำนาญก่อนวัยหรือมีสิทธิอื่นอยู่แล้ว ให้ตรวจขั้นตอนที่ใช้กับสถานะนั้นโดยเฉพาะ
- ตรวจวันถึงวัยอ้างอิงและเดือนเริ่มรับสิทธิ
- ตรวจ IK-Auszug และเตรียมเอกสารที่แบบฟอร์มกำหนด
- กรอกแบบฟอร์มทางการ 318.370 สำหรับคำขอบำนาญชราภาพทั่วไป
- ยื่นกับ Ausgleichskasse ที่รับเงินสมทบก่อนเริ่มสิทธิ หากคู่สมรสรับบำนาญอยู่แล้ว ให้ยื่นกับกองทุนที่จ่ายบำนาญให้คู่สมรส หากไม่เคยจ่ายเอง ให้ตรวจการยื่นกับกองทุนของ Kanton (รัฐหรือแคนตัน) ที่พำนัก
- เก็บสำเนาและหลักฐานการยื่น ตอบคำขอเอกสารเพิ่มเติม และตรวจคำตัดสินเมื่อได้รับ
ดูตัวอย่างกรอกประกอบ →
ตัวอย่างมีไว้ศึกษา ต้องใช้แบบฟอร์มทางการและข้อมูลจริงของคุณในการยื่น
อ้างอิง: AHV/IV 3.01 · ข้อ 8–9
ปีแรกที่รับ AHV ได้งวดที่ 13 เต็มเดือนหรือไม่?
ตั้งแต่ปี 2026 ผู้ที่มีสิทธิบำนาญชราภาพในเดือนธันวาคมได้รับเงินเพิ่มในเดือนธันวาคม โดยไม่ต้องยื่นคำขอแยก ยอดคำนวณจาก 1/12 ของบำนาญชราภาพที่จ่ายในปีนั้น จึงไม่ใช่หนึ่งเดือนเต็มเสมอไป บำนาญผู้รอดชีวิตและ IV ไม่ได้มีงวดที่ 13 ตามมาตรการนี้ และบำนาญบุตร เงินบำนาญเพิ่มเติม รวมถึงเงินเพิ่มของผู้หญิงรุ่นเปลี่ยนผ่านไม่อยู่ในฐานคำนวณ
ชายเกิดวันที่ 15 สิงหาคม 1961 ถึงวัยอ้างอิง 65 ปีในเดือนสิงหาคม 2026 และเริ่มรับตามวัยวันที่ 1 กันยายน 2026 สมมติบำนาญชราภาพปกติ CHF 1,500 ต่อเดือนคงที่ ไม่มีการรับก่อนวัยหรือเลื่อนรับ และมีสิทธิถึงเดือนธันวาคม
- กันยายน–ธันวาคม: 4 × CHF 1,500 = CHF 6,000
- งวดที่ 13: CHF 6,000 ÷ 12 = CHF 500
- รวมบำนาญในปีแรก: CHF 6,500 ก่อนภาษี
CHF 1,500 เป็นจำนวนสมมติเพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ยอดที่ผู้ถือ C ทุกคนจะได้รับ ตัวอย่างไม่มีเงินประเภทอื่นหรือการเปลี่ยนยอดระหว่างปี
อ้างอิง: BSV · การจ่ายบำนาญชราภาพงวดที่ 13
ถ้ารับบำนาญแล้วค่อยย้ายกลับไทยล่ะ?
อย่าใช้คำตอบของบทนี้รับรองว่าจะรับเงินต่อในไทยได้ การพำนักในสวิตเซอร์แลนด์กับการจ่ายบำนาญไปต่างประเทศมีเงื่อนไขต่างกัน ต้องตรวจสัญชาติ ประเภทบำนาญ ประเทศปลายทาง และข้อตกลงประกันสังคมก่อน Abmeldung (การแจ้งย้ายออกจากทะเบียนที่อยู่) การถือ Permit C ไม่ได้เท่ากับถือสัญชาติสวิส
อ่านเรื่อง Permit C เมื่อย้ายออก → · อ่านเรื่อง AHV เมื่อวางแผนกลับไทย →
บัตร C บอกสถานะพำนัก แต่ประวัติ AHV เป็นตัวกำหนดสิทธิบำนาญค่ะ
ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การคำนวณหรือวินิจฉัยสิทธิเฉพาะบุคคล ผลจริงขึ้นกับประวัติการประกัน รายได้ สถานภาพครอบครัว และกฎหมายที่ใช้ในวันเริ่มสิทธิ ให้ Ausgleichskasse ตรวจข้อมูลและออกคำตัดสิน ตรวจสอบล่าสุด: 5 ตุลาคม 2026
แหล่งข้อมูลทางการ
คำศัพท์ในบทนี้
- AHV (ประกันชราภาพและผู้รอดชีวิต เสาที่ 1)
- Referenzalter (วัยอ้างอิง)
- Ausgleichskasse (หน่วยงานที่ดูแลเงินสมทบและจ่ายบำนาญ)
- Nichterwerbstätige (ผู้ไม่มีรายได้จากการทำงาน)
- IK-Auszug (สรุปบัญชีรายบุคคลในระบบ AHV)
- Rentenvorausberechnung (ประมาณการบำนาญล่วงหน้า)
- Vollrente / Teilrente (บำนาญตามระยะเงินสมทบครบ / บางส่วน)