Arbeitslosenversicherung (ALV) คือระบบประกันว่างงานสำหรับผู้เข้าเกณฑ์ ส่วน Arbeitslosenkasse คำนวณและจ่าย Taggeld รายเดือน โดยไม่ใช่การรับประกันว่าจะได้รับ 70% หรือ 80% ของเงินเดือนสุทธิล่าสุด
ใครบ้างที่อาจมีสิทธิ
โดยหลักต้องพำนักในสวิตเซอร์แลนด์ อยู่ในวัยที่กฎหมายกำหนด พร้อมทำงานและจัดหางานได้ (vermittlungsfähig) ลงทะเบียน RAV ปฏิบัติตามข้อกำหนด และมีระยะส่งเงินสมทบอย่างน้อย 12 เดือนภายใน 2 ปีก่อนยื่น เว้นแต่เข้าเกณฑ์ยกเว้นหรือกฎเฉพาะของแต่ละกรณี
อาชีพอิสระ (selbständig Erwerbende) ตาม AHV โดยหลักไม่อยู่ภายใต้ ALV จากรายได้อิสระนั้น หากมีประวัติเป็นลูกจ้างด้วยต้องตรวจแยกอีกครั้งกับ ALK
ฐานเงินที่ใช้คำนวณคืออะไร
เรียกว่า versicherter Verdienst (รายได้ที่ใช้เป็นฐานเงินประกัน) โดยทั่วไปคำนวณจากรายได้เฉลี่ย 6 เดือนก่อนว่างงาน หรือ 12 เดือนหากเป็นประโยชน์กว่า ไม่ใช่นำ Nettolohn จากสลิปสุดท้ายมาคูณตรง ๆ
อัตราทั่วไป 80%
- มีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี
- ฐานรายได้ที่ใช้ประกันไม่เกิน CHF 3,797 ต่อเดือน
- ได้รับบำนาญ IV จากระดับความทุพพลภาพตั้งแต่ 40% ตามเงื่อนไขที่ใช้
อัตราทั่วไป 70%
ใช้สำหรับผู้ที่ไม่อยู่ในกลุ่ม 80% ข้างต้น แต่ในช่วงฐานรายได้บางระดับมีหลักประกันเงินรายวันขั้นต่ำ ทำให้อัตราที่คำนวณจริงอาจอยู่ระหว่าง 70% และ 80% ได้ ต้องให้ ALK คำนวณจากข้อมูลรายบุคคล
ตัวอย่างเพื่อให้เห็นวิธีคิด
ถ้าฐานรายได้ที่ใช้ประกันเท่ากับ CHF 5,000 และเข้าเกณฑ์อัตรา 70% จำนวนเทียบเท่าเฉลี่ยรายเดือนก่อนหักจะอยู่ราว CHF 3,500 ส่วนกรณีเข้าเกณฑ์ 80% จะเทียบเท่าราว CHF 4,000 นี่ไม่ใช่ยอดจ่ายจริงรายเดือน เพราะ Taggeld จ่ายเฉพาะวันทำการ 5 วันต่อสัปดาห์ จำนวนวันในแต่ละเดือนต่างกัน และยังมีรายการหัก
เหตุใดเงินเข้าบัญชีจึงไม่เท่าตัวอย่าง
- หักเงินสมทบ AHV/IV/EO และประกันที่เกี่ยวข้อง
- อาจหัก Quellensteuer สำหรับผู้ที่เข้าเกณฑ์
- มีจำนวนวันรอ (Wartetage) หรือวันระงับสิทธิ (Einstelltage) ในบางกรณี
- ระยะเวลารับ Taggeld ขึ้นอยู่กับประวัติเงินสมทบ อายุ และเงื่อนไขเฉพาะ
ช่วงตกงาน การประกัน BVG ภาคบังคับที่เกี่ยวกับการว่างงานคุ้มครองความเสี่ยงการเสียชีวิตและทุพพลภาพภายใต้เงื่อนไข ไม่ได้เป็นการสะสม Altersguthaben เสมือนทำงานกับนายจ้างเดิม
เงินยังไม่ออก ต้องทำอย่างไร
ตรวจ AvP และเอกสารกับ ALK ก่อน หากค่าใช้จ่ายจำเป็นไม่พอ ให้สอบถาม Sozialhilfe จาก Sozialdienst ของ Gemeinde พร้อมดำเนินเรื่องเงินว่างงานต่อเนื่อง ดูหน่วยงานที่ควรติดต่อ →
ตัวอย่างเป็นการเปรียบเทียบเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การอนุมัติสิทธิ จำนวนเงินจริงต้องให้ Arbeitslosenkasse ตรวจรายได้ ประวัติงาน อายุ และเอกสารครบถ้วน